Ákem meni jazdyń kúnderi tańda áńgelektiń ıisimen oıatatyn. Sabaqqa asyqpaıtyn demalystyń kezinde de erte turýdy maǵan ol osylaı úıretti. Birde olaı oıatpady.
Meni oıatpaı jumysqa ketip qalypty, sodan baqshany ózim aralap, bir áńgelektiń pisip turǵanyn kórdim. Biraq jula almadym. Sebebi bizdiń úıde kókemniń (ákemdi solaı ataımyn) ruqsatynsyz bir qaýyn da sabaǵynan úzilmeıdi, tańerteń ózi aralap, piskenin alyp shyǵady. Kókemdi kúttim. Túste tynyǵýǵa kelgende aldynan júgirip shyǵyp: «Kóke, men bir áńgelekti kórip qoıdym, jeıikshi», dedim. Ol kerzi etigin sheship jatyp: «Á, anaý tórtinshi aryqtaǵy ma?» dedi, men kózim qıylyp basymdy ızedim. Kókem: «Qazir ol ystyq qoı, qaıtesiń, tańerteń úzeıik», dedi. Men kónbeı qoıdym. Ári aınaldym, beri aınaldym. Kenjesiniń qylyǵy jeńdi me: «Júr, onda», dep áńgelekke qaraı tartyp turdy. Tura júgirdim. Biraq kókem tańda kórgen sap-sary áńgelekke toqtamaı, sodan ári jatqan pálekke (qaýyn-qarbyz ataýlynyń japyraǵy) qaraı ótip ketti. Túsinbeı turyp qaldym, ol: «Myna áńgelekti kórdiń be, endi sarǵaıyp jatyr. Men onyń pálegin qaıyra ashyp qoıdym. Ol anaý sen kórgen sap-sary áńgelekke qarap tolyq pisedi. Endi sarǵaıyp jatqandary ábden piskenderin kórse, tez jetiledi. Áıtpese sazaryp turyp alady. Tústen keıin kún ysysa, erteń ekeýin birdeı jeısiń. Kúte tur», dedi. Esek, sıyr kórip, menen buryn jep qoımasyn dep qalqalaǵan sap-saryny endi sarǵaıǵany tezirek kórsin degendeı, páleginen ashyp qoıdym da úıge qaraı tarttym. Bul joly kókem meniń sońymnan erdi. Al tańerteń ádettegideı áńgelektiń ıisimen oıandym. Atyp turyp, masahanany túrsem, sap-sary eki áńgelek meni kútip tur eken.
Bir zamandasym «Biz joǵalǵan urpaqpyz» dedi. Biz joǵalǵan urpaq emespiz, biz – jetilmeı jatyp, tolyq aıaqtan turmaı turyp úlgi bolar arystarymyz, barystarymyz, qaımaǵymyz, bar narymyz keı «áńgelekshe úzilgen» urpaqpyz. Qazir qazaq qoǵamy kóshbasshylarǵa muqtaj, keıingige urlamaı, bireýden tartyp almaı, halyqtyń aqshasyn jemeı de kún kórýge, ósýge, jetilýge bolatynyn kórsetetin kóshbasshylarǵa muqtaj. Olar bar, biraq tym az. Qaıtpek kerek? Erteńgi lek bizge moıyn burǵanda keri ketpeı, alǵa júrý úshin ózimizden kóshbasshy jasaýǵa tıispiz. Kóshbasshy degen kim? Aldymen ol – ul. Ol árıne otbasynda qalyptasady. Biz «qyz, qyz» dep júrip, sol qyzǵa egelik etetin, eldi bastaıtyn uldyń jaıyn umyttyq.
Qoǵamnyń shynaıy perdesin túreıik. Esektiń júgi jeńildegen saıyn jataǵan keledi. Osy ras sóz. Jigittiń jaýapkershiligi joǵalǵan zaman. Biz qazir uldy alaqanǵa salamyz, aıalaımyz, ol qatelik istese de mańdaıynan sıpaımyz, aýzyna tamaqty ózimiz salamyz. Aınalamnan kúnde kórip júrmin. «Qyz – jat jurttyq» degendi tup-týra túsinetini sonsha, ony keýdeden ıterip, shettetinder bar. «Ketesiń de qalasyń ǵoı erteń» dep betine basatyndar da bar. Sóıtken qyz ne isteıdi, óz kúnin ózi kóredi, tyrbanady, talpynady, qoldaý degendi kútpeıdi, ózine senedi. О́mir kóredi, qaıralady, jigerlenedi. Al óz basyn ózi alyp júre almaıtyn, úıden attap shyqpaǵan, shyqsa da sheshesiniń etegine jabysyp júretin jigitter úılengen jaryn da sheshesine aınaldyryp alady. Sodan ne bolady? Áıeli bala-shaǵasyn shubyrtyp árkimge alaqan jaıyp júredi nemese sol óziniń ómirin tárk etip «erkekke aınalady». Aınalamyzdy mundaı mysaldar kóp. Bir tanysymyz eki jumysyna qosymsha úshinshi jumys izdep júrgenin, sebebi kúıeýiniń 2,5 jyldan beri jumyssyz úıde jatqanyn, mardymsyz eki jalaqysynyń jetpeıtinin jetkizdi. Al bir áıel redaksııamyzǵa: «Men jalǵyz ózim úsh balamdy, kúıeýimmen qosa baǵyp otyrmyn. Kúıeýim 9 jyl boldy, jumys istemeıdi. Jaqynda qor ashylypty ǵoı, sodan kómek alyp beresizder me?» dep habarlasty. Aıtpaqshy, kúıeýi bir úıdiń erke balasy eken, áıtpese deni saý, aıaq-qoly balǵadaı.
Bári de sol úıdegi qarapaıym eńbekten, jumysqa salyp ósirgennen bastalady. Kez kelgen isti úıirip áketetin isker jigit te jastaıynan jumystyń kózin tapqan uldan shyqpaı ma? Joq demeımin – bar, biraq kóbimiz uldyń basynan jaýapkershiligin alyp qoıǵanbyz, júgin jeńildetip tastaǵanbyz. Dál osy jumysy joqtyq azdyryp tur. «Aq otaýyńdy tigip beremiz, tek otaýdyń ıesi – sensiń, úıdegi búkil tártip pen tárbıege sen jaýap beresiń!», «Tý kóterer keldi dep qýanǵanbyz, áıelge qarap emes, erge qarap elin, tegin tanıdy» degen júkti jeńildetip alǵanbyz. «Tegińdi saqtaımyn deseń – ulyńdy tárbıele, ultyńdy saqtaımyn deseń – qyzyńdy tárbıele» degen sóz bar qazaqta. Ult, ult dep júrip tegimizden aıyrylyp qalmaıyq, teksiz ulttyń túkke keregi joq.
...Bar bolǵany, qazaq qoǵamynyń shynaıy perdesin túrgende «qos áńgelekti» qatar kórgim keledi...