SODOM men GOMORRA

 SODOM men GOMORRA

( Osy zamanǵy nusqa. HHI ǵasyr. )

Poema

 

...Izgi oı oıla, izgi sóz sóıle, izgi is tyndyr!

 

ZARATÝShTRA

 

«... Al endi kim Rabbynyń aldynda turýdan qorqyp, nápsisin qalaǵan nárseden tejegen bolsa, negizinde onyń barar jeri jumaq.»

 

(Nazıǵat, 40-41)

 

... Sodom men Gomorra   ̶̶  Jaratylys kitábinda tarıhy bar kórshiles eki qalanyń ataýy. Injilge sáıkes, bul qalalar  kúnálarynyń aýyrlyǵy úshin Qudaıdyń jazasy retinde órteledi.

Al, qasıetti Quranda Sodom men Gomorranyń

tarıhyna birneshe  siltemeler bar.

Keıbir málimetter qarǵys atqan qos qalanyń ańyzdary bizdiń dáýirimizge deıingi 1650jyldary О́li teńizdiń jaǵasynda, qazirgi

Iordanııa jerinen bastaý alǵanyn aıtady.

 

derek kózderinen.

***

 

Injilde de,

Táýratta,

Quranda da,

Qol bulǵaıdy bir ańyz munarlana.

Túrli-túrli baıan bop shyǵady aldan,

Aqıqaty aıan bop bir Allaǵa.

 

Dúnıeniń jınalyp bar sumdyǵy,

Ǵasyrlardyń qoınynda janshyldy úni.

Sanalyǵa selt eter sóz bastadym  ̶

Qalamyma Táńirdiń tamsyn nury!

 

Bir ańyzdyń sorabyn jalǵadym ba,

Múlgip jatty uly shól jan-jaǵymda.

... Qum kóshkinin kórgenmin sonaý jyly

Iordannyń eline barǵanymda.

 

Qaıda taban tımeıdi qus-ǵumyrda,

Eleıdi eli malyp ap qyshty qumǵa.

Úr kúnine Úrdinniń jolyqqanmyn

Mı qaınatar shildeniń ystyǵynda.

 

Taǵdyrlary barhannyń tósinde órgen,

Bádáýıdiń túıeli kóshin kórgem.

Ejelgi Rým jazyǵy alaqandaı

Badranyń taýynyń keshin kórgem.

... Qaıran kúnder  ̶  qalt ketpes esil mergen.

 

Jaralǵandaı sabyry izgi anadan,

Muzdan aman jurt kórdim,

quzdan aman.

Jatty aldymda jabyǵyp,

jalǵyzsyrap  ̶

О́li teńiz erneýi tuz jalaǵan.

 

Ańyzdaryn bul ólke úıip-tókken,

Jón surap em aıtpady tuıyq kókten.

... Baǵzy-baǵzy dáýirde osy ólkede  ̶

Qarǵys atyp qos qala kúıip ketken.

 

Úzik-úzik ańyzdyń tabyn alyp,

Jaratqanǵa júgindim jany jaryq.

Sodom jáne Gomorra  ̶

Saıtan shahar  ̶

Ushyraǵan qudaıdyń kárine anyq.

 

Bir basynyń bitpegen shyrǵalańy,

Jaratqannyń sotyna shyrmalady.

Jermen jeksen etipti jalǵyz sátte

Ibilister jaılaǵan bul qalany.

 

Adamzattyń shaıqalyp tunyq ary,

Kóz aldyńda dúnıe qubylady.

... Qatynynyń qatyny tósin jalap,

Erkegi men erkegi ylyǵady.

 

Dıirmendeı ýaqyttyń tasy aınalyp,

Aq, qaraǵa eskertkish qashaıdy anyq.

... Sodom menen Gomorra masaırapty

Altynynyń býynan basy aınalyp.

 

Habar almaı azǵan el Aqyretten,

Tóbesine dildasyn shatyr etken.

... Jarym jasyn sharapqa shomyldyryp,

Qaryndasyn aǵasy qatyn etken.

 

Ol jaıly aıtsam jas bolyp jylǵa da aǵar,

Solaı deıdi kónergen jylnamalar.

Dúnıeniń boǵyna kózi tunyp  ̶

Apıynǵa ýlanǵan bul qalalar.

 

Jar bol, Alla!

bul ózi ámir netken,

Qarǵys tıse soǵady daýyl da óktem.

 

 

... Aspan asty,

jer ústi

otqa oranyp

Kúkirt bolyp jaýypty jaýyn kókten.

 

Sarnap soqqan teńizden jel jetim be,

Izgi amal joq Ibilis kelbetinde.

Sodom menen Gomorra órtke kúıip

Tiri pende qalmaǵan jer betinde.

 

... Iordanııa!

Ańyz ben ertegi eli,

О́li teńiz jaǵasy sher tógedi.

Qaı zamanda Qudaıyn umytqandar  ̶

Gomorra bop,

Sodom bop órtenedi.

 

 

                          * * *

О́li teńiz jaǵasy...

О́lmegen soń turmyn men,

Aq-qaranyń arasy

Ajyraı ma kim bilgen?

 

Iektese Ázázil,

Saıtan oılar saırandap,

Imansyzdyń qaıyǵy qalady eken qaırańdap.

 

... Hazireti Ibrahım aıaq basqan sol mańǵa,

Babyl tartyp Harronǵa Hıjret ete barǵanda.

 

Sol saparda jan-jary Sara bolǵan qasynda,

Lut baýyry birge erip dara qonǵan qasynda.

 

Ibrahım paıǵambar...

Sonda qalǵan turaqtap,

Tús kóredi túsinde,

Qus kóredi bir appaq.

 

̶  Azǵan eldi basta  ̶   dep neler izgi amalǵa,

Lut inisin paıǵambar attandyrǵan Sodomǵa.

 

О́li teńiz órtenip jatqan kezde keshqurym,

Osy ańyzdy este joq, eski sózden estidim.

 

Muzdan aman bolsa da,

tuz jalaǵan kemeri.

О́ksip-ókisip ózegi,

О́li teńiz ne dedi?

 

Izgilik pen Ibilis maıdanynda yrǵasyp,

Sodom jurty mastanǵan,

taǵylyqqa tur basyp.

 

Tabanynyń astynda janǵan uıat,

qalǵan AR,

Ysqyrady jylandar,

qarqyldaıdy qarǵalar.

 

Tas atady pendege tobyr kelip tasadan,

Kimge tıse kesegi qutylmaıdy basy aman.

 

Azǵan eldiń azaby qara tústi kelte óleń,

Ustaǵanyn qorlaǵan,

ar-ımanyn órtegen...

 

Osy ańyzdy estigen qara-qara tús kórer,

Sodom eli  ̶  shaıtannyń tuzaǵyna túsken el.

 

Jaılap alsa janyńdy jálláptiktiń kóp túri,

Shyńyraýǵa batyrar qý qulqynnyń toqtyǵy.

 

Sodom degen azǵan jurt   ̶  adaldyqtyń kúni ólgen,

Jaratqan Haq Lutty onda paıǵambar qyp jibergen.

 

 

 

 

 

                         * * *

... Lut paıǵambar (a.s.) ózine ýahı kelisimen, dereý iske kóship olardy aqıqat jolyna shaqyrady. Ol aldymen óziniń olarǵa jiberilgen paıǵambar ekenin aıtyp, ózine baǵyný qajettiligin túsindirdi:

«... Sol ýaqytta olarǵa týysy Lut:

«Qoryqpaısyńdar ma?,»  ̶   dedi. Men senderge senimdi elshimin. Endi Alladan qorqyńdar da, maǵan moıynsunyńdar»

 

(«Shuǵara» súresi, 161-163)

 

 

... Haq paıǵambar olarǵa kún-tún demeı týra joldy ýaǵyzdap, jasaǵan isteriniń jıirkenishtiligin túsindirip, táýbaǵa shaqyrdy.

 

(«Aǵraf» súresi, 80-81)

 

 

... Alaıda Sodom eli onyń sózin eleń ǵurly kórmedi. Keıbireýler onyń is-áreketiniń astarynda dúnıelik maqsat jatyr dep oılady. Sol sebepti birde Lut paıǵambar: «Ýa, halqym! Eger de táýbaǵa kelmeı, osylaı kete beretin bolsańdar, is nasyrǵa shabady. Máńgilik azapqa ushyrap, myna azǵyn isterińniń sazaıyn tartasyńdar. Odan da múmkindikteriń bar kezde, táýbaǵa kelip, Haq Taǵalaǵa sájde etip, adamı qasıetterińe qaıta oralyńdar. Men senderge eki dúnıeniń paıdasy men zııanyn kórsetýdemin. Osy ýázıpamnyń astarynda qandaı da bir dúnıelik paıda jatyr dep oılamańdar. Osy  isim úshin senderden eshbir aqy talap etpeımin. Meniń aqym Haq Taǵalaǵa ǵana tıesili»

 

(«Shuǵara» súresi, 168-169)

 

                            * * *

Solaı ...

tegisteledi,

Bul el neni istemedi?

... Jetti Sodom jurtyna

Azap perishteleri.

 

Jetken

Jelmen deregi,

Ańyz óristep edi.

... Keldi meıman keıpinde

Azap perishteleri.

 

 

                          * * *

... Qabyl bolar duǵasy da, tilegi,

Lut paıǵambar baqshasynda júr edi.

Júzderinen nur saýlaǵan úsh jigit,

Darbazanyń esiginen kiredi:

 

«  ̶  Ýa, Haziret! 

 ̶  sapardamyz udaıy,

Sizdiń elge meıman edik qudaıy.

Azǵyndanǵan jurt qoı mynaý,

Sizdiń jurt   ̶  

Oń jaǵynan týmaı qoıǵan bir aıy.»

 

  ̶   Degen-di olar,

Lúpil qaǵyp júregi,

Dúnıeniń túrilgendeı túnegi.

Haq paıǵambar:   ̶  Tórletińder!

 ̶   deıdi de,

Úsh jigitti úıge bastap kiredi.

 

Ańyz tyńda,

baılam jasa,

áńgime et,

Tap sol kúni atqan shyǵar tań júdep.

Syrtqa shyǵyp jar salypty Ýahıla:

  ̶ Úıimizge qonaq kelip qaldy,  ̶   dep.

 

Haq paıǵambar qatyny edi  ̶  Ýahıla,

Saıtan oıǵa jaqyn edi   ̶  Ýahıla.

Bul-daǵy bir hatqa túsken oqıǵa –

Imandynyń tyrnaǵyna tatı ma?

 

 

Dúnıeniń tas túıilip qabaǵy,

Bul ólkede shaıtan oty janady.

Sodom halqyn bir-aq sátte jınady,

Ýahılanyń tez jetkizgen habary.

 

Haq jolynan adasqannan qashty ómir,

Tas júregiń jibimese,

tas kóńil.

Aq saraıdyń urdy kelip esigin

Esirtkige esi aýysqan mas tobyr:

 

  ̶   Myna bizdi dep oılap pa eń baıqamas,

  ̶   Eı, Lut, qane, esigińdi aıqara ash!

̶   Ana úsheýdi qarsylaspaı ber bizge

О́mir, О́lim túsken bir kez ­ ̶  Taıtalas.

 

«Aq qaranyń arasynda maıdan bar,

Eı, jaratqan!

basymdaǵy jaıdy ańǵar.

̶  Úsh jazyqsyz meımanymdy mert qylar

Myna essizder ...»

qınaldy-aı kep  Paıǵambar ...

 

Izetpenen sózin aıtty izgi óren:

̶  Rabbynyń elshisimiz biz degen.

̶  Kirsin úıge,

Myna adasqan pendeler,

Jazalaryn ózi tartar izdegen.

 

Qalyń tobyr engen kezde óńmeńdep,

Bir tylsym kúı tartty bilem,

jer men kók.

Sulap jatty,

qulap jatty álgiler,

Kózin túnek basqan kezde erbeńdep.

 

Tuńǵysh ret kúıge túsip tumandy,

Seıilte almaı janyndaǵy kúmándy.

Ámirinde shek bolǵan ba Allanyń,

Osy jerden ketýdi olar qup aldy.

 

Taırańdaǵan myna jurtqa talaıdan,

Úkim jetti ...

bastalady san oıran.

Perishteler Lutqa sonda

̶  Kesh bata,

Ket,  ̶  dep edi qarǵys atqan mańaıdan.

 

Qudaı ózi tas atqyzǵan tasyrǵa,

Bul bir ańyz jetken bizdiń ǵasyrǵa.

Sodom elin tastap shyqty Paıǵambar

О́zi sengen úmbeti bar qasynda.

 

«Izgi Rabbym,

Ibiliske qaharly,

«Myń asqanǵa ̶  bir tosqan» kez taqaldy.»

... Ot ushqyndap,

Nóser bolyp tas basyp,

Jermen jeksen etken deıdi shahardy.

 

 

... Olarǵa apat ámirimiz kelgen sátte, ol jerdiń ústin astyna keltirdik. Sondaı-aq ústerine ádeıi ázirlenip qyzdyrylǵan tas jaýdyrdyq.

 

(«Hud» súresi,  82)

 

 

Qarııa sózden qaraǵym,

uqtyń neni,

Zaman eken bilgenge tipti ilgeri.

... О́li teńiz aıtady

ólmes derek,

Shárııa ózen aıtady,

Luttyń kóli.

 

 

                                ***

«... Kóz kórmegen, ǵaıypta ýáde qylynǵan nárse úshin sondaı ıman keltirip, qumarlyqty tárik qylǵan adam  ̶  netken keremet jan!»

 

Isa paıǵambar

 

... Ishpek jemek, kımek, kúlmek, kóńil kótermek, qushpaq, súımek, mal jımaq, mansap izdemek, aılaly bolmaq, aldampazdyq  ̶  bul nárselerdiń de ólsheýi bar. О́lsheýinen asyrsa boǵy shyǵady.

 

(Abaı.  43-qara sózinen)

 

 

 

Qara túnek túnegen munaraǵa,

Qaıdan,

qashan kelgenmin bul araǵa?

... Qulan kórdim qudyqqa qulap ólgen,

Jylan kórdim túsimde shubar ala.

 

Jylan kórdim,

jylanda býdan jaman,

Kóldi kórdim túbinde sý qalmaǵan.

Eldi kórdim elsizde eleńdegen   ̶  

Saıtan oılar saltanat qýǵan zaman.

 

Ilespese tolqynym bir aǵynǵa,

Qos búıirdi taıanyp turamyn ba?

... Qulan kórdim qudyqqa qulap ólgen,

Qurbaqalar oınaǵan qulaǵynda.

 

Ǵumyryńa bolsań da bes kún alań,

Hıkmetti basyńnan keshtiń,

Adam!

Beles,

beli baǵzynyń baıan aıtyp,

Elestedi este joq eski zaman.

 

Qudiretińdi alǵanda qudaı synǵa,

Quz basynan quldılap qulaısyń ba?..

Saıdaǵyny saıtandar ıektese,

Aı jaryǵy túspeıdi ylaı sýǵa.

 

Jer-Ananyń ketkendeı táni sýyp,

Ibilisten jahannyń jany shyǵyp.

... Qulshynbadyń qulshylyq aýylyna,

Qyrshyndardyń jatsa da qany ishilip.

 

Nápsińdi tyı,

jaryqta qulqyńdy emde,

Suraq bolar bárińe,

bir kún, pende!

Taspadaǵy Táýrattan san oqyǵam,

Qurannan da,

Zábúrden,

Injilden de.

 

Qudaı  ̶  deseń qubylań,

baıtaǵy nur,

Keshe almaısyń, jaryǵym,

qaıta ǵumyr.

Netken kúshti eń,

Allanyń Amanaty  ̶ 

Kókten túsken tórt kitap  ̶  aıtary bir!

 

Saǵynyshtyń aınalsa sany armanǵa,

Samal bolyp soǵaıyn sanań barǵa.

Izgilik pen Ibilis

qatar týǵan,

Adam ata ̶ Haýa Ana jaralǵanda.

 

Kún tutyldy túnekten,

Aı úrkidi,

Dúnıeniń bolsa eken qaıyr túbi.

Haýa Ana men Adamdy adastyrǵan  ̶ 

Ábjylannyń Ázázil aıyr tili.

 

Bir kún qara ana bult,

bir kún ala,

Saýyp ishtim sáskeden muńdy ǵana.

Qanatymnyń qaǵysyn kórsetpeıdi

Qara túnek túnegen bul munara.

 

Bar pendege túbinde bar aqyret,

Urpaǵyńa ulaǵat,

sana tilep.

Shubar ala jylandaı sýmańdaıdy,

Munaraǵa túnegen qara túnek.

 

Juqpaıtyny aqıqat aqqa qara,

Baqyt izde basyńa,

baqty arala!

Jalyn keship keledi kósh-kerýen,

Bárin sheship beredi Haq Taǵala!

 

Júrekte ıman bolmasa,

jalǵan óner,

Úmit sóner,

ah uryp Arman óler  ̶ 

Izgilik pen Ibilis maıdanynda

Jappar Iem, Jaratqan jar bola gór!

 

Shemen kúıge túsirme sherlini kóp,

Imandyǵa qudaıdyń keńdigi kóp.

... Aq qaranyń arasy ashylarda  ̶ 

Úkimin de shyǵarar,

sen  ̶  Qudyret!

 

 

             Ebi jeli soqqanda...

 

Tunǵan tarıh bolsa da tóńiregi,

Qarııa sózden bul urpaq ne biledi?

... Or Qashardyń taýynan oqtyn-oqtyn,

Oılandyrdy soǵatyn Ebi jeli.

 

Úrkip qalsań beriler Úreıge adam,

Júregińniń túbine túneıdi alań.

... Ebi degen jel emes,

Sarǵosynǵa  ̶ 

Oraı-boraı soǵatyn dúleı boran!

 

Jel ıesi...

Janyńdy shoq qylatyn,

Joldaǵynyń bárin de joq qylatyn.

Or Qashardyń oıynda,

Qara úńgirden   ̶ 

Aýyq-aýyq Ebini soqtyratyn.

 

Doly daýyl jeldi úrlep,

aspandy orap,

Qasqyr bolyp ulıtyn qashqanǵa baq.

Erteli-kesh  Ebiniń ekpininen

Taý qozǵala jazdaıtyn,

tastar borap.

 

Jarym patsha ornynan yrshyp turyp;

 О́kpesine ókpektiń qyrsyq tunyp!

  ̶  Úńgir aýzyn biteımin   ̶  dep yshqyndy

Ebi jelin máńgige tunshyqtyryp.

 

Bop ketpeı me qudaısyz qaqpas qurban,

Aqylsyzdyń aıtaǵy aspas qyrdan.

... toqsan ógiz terisin taspamenen

Tiktirgen de,

ústinen tas bastyrǵan.

 

Qalǵan bul sóz bul-daǵy ne kóneden,

Qara nardy sonda ákep shógerer em.

Qalyń ásker satymen quzǵa shyǵyp,

Úńgir aýzyn shegendep,

shegelegen.

 

 

 

  ̶  Bir tynysh kúı keshpegen óńir ediń,

dedi patsha,

  ̶  rıza bol, tóńiregim!

... Jel ıesi oıanyp qaharlanyp,

Soqtyrdy-aı bir sol zamat Ebi jelin.

 

Qosylǵandaı bir beleń,

bir beleńge,

Jerdiń beti aınaldy dúrbeleńge.

Tasy burshaq,

týlaǵy qańbaq boldy  ̶ 

Ebi jelin úńgirden úrlegende.

 

Osyndaı tús kóremin jaı tús kórmeı,

Qos kóringir  kózine baıǵusqa óńdeı.

... Jarym patsha jyndanyp ketken deıdi,

Tóbesinen sol kúni jaı túskendeı.

 

 Meniń Elim aımańdaı Aı, Kún eli,

Qarasha qaz qańqyldap qaıtyp edi.

... Osy ańyzdy Altaıdyń arshalary,

Tarbaǵataı tastary aıtyp edi.

 

 

            Injildegi ilki ańyz

 

...Jalt etti de joq boldy.

Anna Ahmatova.

 

 

 

... Tyǵyryqtyń tunbasyn tynyp ishti el,

Dińi myqty bolady dini kúshti el.

Imany kem,

Uıaty az Ýaqılanyń  ̶ 

Jaýlap alǵan sanasyn Ibilister.

 

Arsyzdyqqa kim qaldy arbalmaǵan,

Qasıetińnen aırylyp qalǵan jaman.

Saıtan qala

bul Sodom

saıqal qala  ̶ 

Aqıqatqa alańdar jan qalmaǵan.

 

Qol sozǵanmen kelmeıdi tóbedegi,

Haq Taǵala ne degen sheber edi.

Lut áýletin jolǵa sap perishteler:

  ̶  Arttaryńa burylma!    ̶  degen edi.

 

Máńgiliktiń tilimen aıtar synaq,

Tas nóser bop aspannan,

Jaı tamshylap.

qımasy da,

zınasy Ýaqılanyń  ̶ 

Jalt qarady Sodomǵa saıtansyrap.

 

Urǵashynyń uıasy uıalmaǵan,

Shaıtan qalyp barady jıi arbaǵan.

Qudaısyzdar qalasyn qııa almaı tur 

  ̶  Ujmaq meken osy  ̶  dep qııaldaǵan.

 

Kúterine sene almaı aldan baqyt,

Moıynyna ilgeni jalǵan jaqut.

... Jalt qaraǵan Ýaqıla saıqalyńyz

Tuz músinge aınalyp qalǵan qatyp.

 

                          ***

QYRAN  QUSTYŃ  QIIаSY  QUZDAN  BOLAR,

QARAShADA  QAQ  TURSA  YZǴAR  QONAR.

ESI  ADASQAN  ESSIZDIŃ  ESKERTKIShI

MUZDAN  BOLAR...

bolmasa TUZDAN  BOLAR...

 

 

 

 

 

 

                         ***

Bári aınalǵan otynǵa,

Jas aınalǵan otynǵa,

Kári aınalǵan otynǵa

Joǵalǵan soń asyly,

Alshy turmaı asyǵy.

Jaratqannyń sotynda  ̶ 

Qudaısyzdar ǵasyry!

 

Qara qobyz jyrlasa,

Habar aıtar qaraly.

Qoǵaly kól qurǵasa,

Kóz jasyń bop tamady.

 

Ýysyńda

usta, Kún!

Dúnıe degen bezbendi.

... Syńar qanat qustarym  ̶ 

Synyq shanaq,

bozda endi!

 

Shemen bolsa sher úni,

Sóz óretin sekildi.

Quba jonnyń erini

Kezeretin sekildi.

 

Kóziń bir sát ilinse,

Túsińe ener shól,

dala.

... Qara sabań tilinse,

Jylan kirer ordańa.

 

Jańbyr boldy jasyń,

AR,

Kóktem dúnıeń kónerdi.

Qaraǵaıdyń basyn,

al  ̶

shortan shaldy ...

ne boldy?..

 

Jetetindeı uqqanǵa,

Hat jazypty

Jaqsylar.

Qulqyn alǵa shyqqanda  ̶ 

Tyıylmaǵan nápsi bar.

 

Shamasynan ári assa,

Serýen de qınaıdy.

Baǵytynan adassa  ̶ 

Kerýen de qıraıdy.

 

Aınaldyrar otynǵa,

Jazanyń eń aýyry.

Jaratqannyń sotynda   ̶  

Qudaısyzdar dáýiri!

       

 

Zamanalar zar aıtsa...

 

...Biz de sizdeı bolǵanbyz, siz de bizdeı bolarsyz.

 

Qulpytastaǵy jazý

 

Aıdan aıdyń  nesi artyq,

Kúnnen kúnniń nesi artyq?

Kerýenbasy saý bolsa, kerýenniń desi artyq.

 

Uly sapar aldynda táýekelge tústiń be?

kók aspannyń astynda,

qara jerdiń ústinde.

 

Tumandanyp janary,

Munarlanyp tur mansap,

Kúderiden baý taǵyp,

qamqap kıer kúndi ańsap...

 

Ashózek bop júrse de qyrdaǵy men oıdaǵy,

Ámirshisi álemniń qanǵa nege toımady?

 

 

 

Tyıa almasań nápsińdi­—AR, IMANyń ylastanar,

«Altyn, kúmis tas bolar,

arpa bıdaı as bolar...».

 

Taýsylmaıdy kúmáni,

tarqamaıdy tumany,

teksiz bolsa bıleýshiń qulqyn alǵa shyǵady.

 

 

Ibilisten qashady,

izgi nıet-irgeli el,

«Quıryǵy joq, jaly joq-qulan qaıtip kún kórer?»...

 

Saıtan bılep alǵanda,

Sabyryń men SANANY,

qyzyl qany qyrshynnyń qyzyl sý bop aǵady.

 

Osy jyrdy jazarda,

móldiredi tańǵy shyq,

qanǵa qumar patshalar óledi eken qan qusyp...

 

Allaǵa aıan qashannan-dúnıeniń kezegi,

Opasyzdar Otannan oryn tappaı bezedi.

 

Imanyma baılandym,

kógergende butaqtar,

Qasıetińnen aınaldym-kókten túsken kitáptar!

 

Qyzyl sózdiń qyrmanyn sapyrmaıyn qyzdyryp,

Patshalarǵa ynsap ber,

basqalarǵa-IZGILIK !

 

 

Zamanalar zar aıtsa...

keletuǵyn ǵasyrǵa,

óship tynam demeseń-aýrýyńdy jasyrma!

 

Ańyzdarǵa úńildim,

jazýlarǵa tastaǵy,

SODOM jáne GOMORRA san oılarǵa bastady...

 

 

 

 

                           Eles

 

Ala ma kúnder keı-keıde qutyn adamnyń,

Jetigen shertip sher qusty jetim óleńim.

Qara qobyzdyń shanaǵy shytynaǵan kún,

Qarager attyń terligi setinegen kún.

 

Alqynyp baryp súrinse arǵymaqtary,

Aıdardan jel de espeıdi

Aı jaryǵynda.

Kókbórilerdi shyńǵyrtty-aý,

qarǵylap bári  ̶ 

Baıraqtyń baýyn shyńǵa emes...

baılady muńǵa.

 

Nelerdi kórdiń,

ne deısiń,

nesin aıtasyń,

Bir bozara ma,

myna bel,

bir qyzara ma?..

Túngi sáýleniń túnergen kóshin aıtasyń  ̶ 

Qulan josyǵan jazyqta juldyz aǵa ma?

 

Quba dúzderdiń tún aýsa ottary jaryq,

Namys nalysa qaıteıik,

qaıralmaı qalam...

Ulary shýlap,

ulıdy toptalyp alyp,

Ańyz estimeı abyzǵa aınalmaıdy adam.

 

Samaldaı bir án salǵanda saǵynyp aıdyn,

Aqqý-qazdaryn kóńildiń ushyrǵan kúnim.

Qondyryp alyp jalyna jaryǵyn Aıdyń,

Aǵyp bir ótti aq boz at tusymnan búgin...

 

 

 

 

               Aq qaranyń arasy...

 

Lut kelip te qutqarmaıdy qoǵamdy,

Tunyq sýdy simirmeseń bastaýdan.

... Kúnde kórem otqa oranǵan Sodomdy,

Gomorrany kórem jáne tas jaýǵan.

 

Izgi amaldyń múmkin be edi kelýi,

Júregińniń ashylmasa qulyby.

... Ana jerde femenıster sherýi,

Myna tusta transgeıdiń klýby.

 

Erkegi de qatyn bolyp qaıqańdar,

Qarǵystardyń qarǵylary moıynda.

... Saq-saq  kúlip saırandaıdy saıtandar,

Bir jynysty nekelerdiń toıynda.

 

Shuǵa jaýar kúndi kútpeı tóbeden,

Jyr-jalǵadym úzik-úzik úmitke.

...Kókke qarap qol jaıam da,

kónerem –

kókeıdegi qaıǵy ma álde

                               kúdik pe?

                            ***

 

...Jolsyzdyqtan joǵalady qut keıpiń,

Iman nury ornamasa sanaǵa.

Ylyǵýy,

bylyǵýy bitpeıtin  ̶ 

Onda bári...

Sodom menen Gomorra.

 

Qonsa dep em,

erteń emes búgin baq,

Jaratqannyń qolynda ǵoı qalǵany.

Túsinbedim...

nesine tur jymyńdap  ̶ 

túngi shahar,

qyzyl-jasyl shamdary?

 

Tóbemizden tóngen búgin qandaı syn,

Talanymdy tabanyńa taptama!

Qyzyl jasyl...

sen endi aldaı almaısyń  ̶ 

Men kóretin eki-aq tús bar:

AQ,  QARA.

 

Solaı endi,

qaraǵym,

Dúnıeniń baǵamyn dep qabaǵyn.

... Imansyzdy qoshtaı almaı baramyn,

Qııamettik dos taba almaı baramyn.

 

Tas jaýady ...

aýlaq ketseń jar asyp,

Oı men Sana aınalǵanda masylǵa.

... Jahandaný kirdi me álde,

adasyp  ̶  

Jıyrma birinshi  ǵasyrǵa?..

 

Ǵalym Jaılybaı,

Qaraótkel.

Sáýir, 2022 jyl.