AGROО́NERKÁSIP KEShENINIŃ EKINShI TYNYSY
«Qazaqstanda aýyl sharýashylyǵy tehnıkalaryn qurastyrý isi qolǵa alynǵan. Kóp salaly sharýashylyqtyń úlgisin qurý jónindegi jumystar belsendi túrde júzege asyrylýda. Olardyń bazasynda agroónerkásiptik sektordyń sońǵy jetistikteri qoldanylatyn bolady».Memleket basshysy N.Á.Nazarbaevtyń
Belarýs Respýblıkasy Prezıdentimen kezdesýiniń qorytyndylary
týraly baspasóz máslıhatynda sóılegen sózinen.
_________________________________________
Búginde Batys Qazaqstan oblysy respýblıka óńirleri arasynda Keden odaǵyna múshe elderge et eksporttaý máselesi jóninen aldyńǵy kóshte keledi. Aıtalyq, Aqjaıyqta óndiriletin «Premıým» joǵary klasty sıyr eti reseılik naryqta qazirdiń ózinde joǵary suranysqa ıe. Integrasııalyq baılanystar sheńberinde kórshi memleketterge jiberiletin et eksporty áleýetin odan ári arttyrý isi sala jetekshileriniń udaıy nazarynda. Mysaly 2014-2015 jyldary jalpy quny 6,9 mıllıard teńgelik bes ınvestısııalyq jobany iske asyrý osyndaı ómirsheń oıdan týyndaǵan. Naqtyraq aıtqanda, aldaǵy jyly oblysta on myń tonnaǵa jýyq mármár etti eksportqa shyǵarý kózdelgen. Sóz joq, bunyń ózi bir óńir úshin óte aýqymdy joba. Bul aıtýǵa ǵana jeńil is. Muny júzege asyrý úshin tıisti ónimderdi kedergisiz ótkizetin naryq keńistigi qajet. Búgingi kúni oblystaǵy basty baǵyttyń biri osy arnaǵa baǵyttalǵan. Osy sheńberde ónim ótkizý kókjıegin keńeıtý maqsatynda Batys Qazaqstan oblysynyń ákimi men Reseıdiń Saratov jáne Samara oblystary gýbernatorlary arasynda ózara kelisimder jasalýy aldaǵy úlken isterdiń basy bolmaq. Soǵan sáıkes Saratov qalasynda batysqazaqstandyq et óndirýshiler úshin arnaıy jer bólingen. Sonymen birge, onda qazaqstandyq saýda oryndary men pavılondaryn turǵyzý jóninde jobalaý-smetalyq qujattar jasalǵan. Birtutas ekonomıkalyq keńistik aıasynda bul jobalar batysqazaqstandyq atqarýshy organdar basshylary tarapynan «QazAgroQarjy» AQ jáne Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligine usynylmaq. Oral qalasynda bıylǵy jazda shekaralas aımaqtardyń ekonomıkalyq forýmy ótkiziledi dep kútilýde. Sol kezde bul máselelerdiń kem-ketigi taǵy da túgendelmek. Bul jóninde gazet tilshisine Batys Qazaqstan oblysy ákiminiń orynbasary Arman О́teǵulov aıtyp berdi. Iá, qalaı desek te, batysqazaqstandyq et óndirýshiler úshin Oral qalasynan nebary 250 shaqyrym qashyqtyqta ornalasqan Reseıdiń Samara qalasy taptyrmaıtyn naryqtyq ortalyq bola alatyny anyq. Munda 1,5 mıllıon adam turady. Qala toǵyz ákimshilik aýdanǵa bólingen. Shaharda iri jeti bazar jumys isteıdi eken. Taıaýda Batys Qazaqstan oblysynyń ókilderi Reseıdegi iri ónerkásiptik qalaǵa atbasyn tirep, Samara oblysynyń gýbernatory Nıkolaı Merkýshınmen kezdesti. Osy delegasııanyń quramynda bola júrip, et eksporty áleýetin ósirýge qatysty birqatar túıindi máselelerge de kýá bolyp edik. Munda eń aldymen Samaranyń tutyný naryǵyna Oraldan et jetkizý máseleleri ortaq áńgimeniń ózegine aınaldy. Gýbernııa ortalyǵynda oblystyq «Gýbernııalyq bazar» jáne daıyn et ónimderin eksporttaıtyn «Garıbaldı» kompanııasy óndiristik bazarlary et eksporty men ımporty úshin tıimdi ekeni baıqalady. Osy tusta delegasııa jetekshisi A. О́teǵulov batysqazaqstandyq taýar óndirýshiler Samara oblysyna óz ónimderin eksporttaýǵa yqylasty ekendikterin jetkizdi. Árıne, bul tusta áńgime soıylǵan shıki mal eti emes, ázir óńdeýden ótkizilgen et jáne kókónis qalbyrlary jóninde bolǵany da aıtýǵa turarlyq másele dep oılaımyz. Samara oblysynyń basshysy buǵan tereń yqylas tanytyp, batysqazaqstandyq taýar óndirýshilerge Samaradan ózderiniń jeke saýda oryndary men pavılondaryn ashýdy usyndy. Sapar barysynda taǵy bir kóńilge túıgen jaıt, et ónimderin deldaldarsyz tikeleı ótkizý jóninde bizdegi sekildi birqatar túıtkilder Reseıdiń kórshiles oblystarynda da bar eken. Árıne, muny retteý isi shekaralas óńirlerdiń qaı-qaısysyna da tıimdi bolary haq. Gáp mynada. Samara aýmaǵynda kóptegen azyq-túlik ónimderi túrleri jabdyqtaýshylardyń ózara kelisýiniń arqasynda saýda jelileri arqyly ótkiziledi eken. Alaıda ondaǵy reseılik ettiń úlesi onsha emes. Sondyqtan da is basynda júrgen samaralyq basshylar jelilerdiń ústemdigin tómendetý jónindegi sharalardy qolǵa alypty. Bul úshin óńirde agroónerkásiptik park qurý kózdelgen. Keıin munda jergilikti óndirýshilerdiń ónimderi jınaqtalyp, sodan soń bul taýarlar ortalyqtandyrylǵan kúıde barlyq saýda núktelerine taratylmaq. Kezdesý kezinde Samara oblysy ózin etpen elý paıyzǵa ǵana qamtyp otyrǵany aıtyldy. Sonyń ózinde de bul tek sıyr eti ǵana. Jylqy eti óndiriste múldem kezdespeıdi. Qoı eti de óte tapshy. Sondyqtan da shekaralas óńir ókilderi onyń ekeýine de óz taraptarynan suranys joǵary ekenin málimdedi. Eger Batys Qazaqstan oblysynan Samaraǵa qoı jáne jylqy etterin tikeleı jetkizý múmkindikteri sheshilse, mundaı sapaly da arzan etti kóbirek satyp alar edik. Sizderde mundaı múmkindikter mol dep sanaımyz, – deıdi Samara oblystyq úkimetiniń aýyl sharýashylyǵy jáne azyq-túlik mınıstri Vıktor Altergot. Mundaı basy ashyq saýalǵa batysqazaqstandyq delegasııa jetekshisi Arman О́teǵulov tarapynan da naqty jaýaptar berildi. Onyń basty túıinine kelsek – et ónimderin deldaldarsyz tikeleı eksportqa shyǵarý shekaralas óńirlerdiń qaı-qaısysyna da tıimdi bolmaq. Bul rette kórshiler tilegi tolyqtaı qanaǵattandyrylmaq. Mine, halyqaralyq ıntegrasııa men Birtutas ekonomıkalyq keńistik sheńberinde shekaralas aımaqtar arasynda et eksporty men ımporty úlesin kóterý jóninde búgingi kúni qolǵa alynǵan is-sharalar kesheniniń bir mysaly osyndaı. Temir QUSAIYN, «Egemen Qazaqstan». Oral – Saratov – Samara – Oral.Derek pen dáıek
2013-2020 jyldarǵa arnalǵan «Agrobıznes-2020» baǵdarlamasyn júzege asyrýǵa 3 trln. 122,2 mlrd. teńgeniń qarjysy jumsalmaq. * * * Keden odaǵy aıasynda elimizge ár jyl saıyn ákelinetin 300 kombaınǵa jeńildikti salyq stavkasy qoldanylmaq.