Halyqaralyq stýdenttik forýmynyń bolashaǵymyz úshin bereri mol
Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq Ulttyq ýnıversıtetinde jaqynda eki kún boıy Prezıdent Nursultan Nazarbaev usynǵan «HHI ǵasyrdaǵy turaqty damýdyń ǵalamdyq energoekologııalyq strategııasyna» jáne «Jasyl kópir» halyqaralyq yntymaqtastyq baǵdarlamasyna arnalǵan «Jasyl kópir – urpaqtan-urpaqqa» dep atalatyn IV halyqaralyq stýdenttik forým bolyp ótti. Forýmdy rektor Ǵalym Mutanovtyń qoldaýymen geografııa jáne tabıǵatty paıdalaný fakýltetiniń halyqaralyq pánaralyq Energoekologııa kafedrasy men jastar uıymdarynyń komıteti birigip uıymdastyrǵanyn aıta ketkenimiz oryndy bolar.
Forým negizgi baǵyttar boıynsha «Jasyl» ýnıversıtetter qozǵalysyn damytýdaǵy stýdenttik uıymdardyń róli», «Qazirgi zamanǵy ýnıversıtetterde «jasyl» bilim berý jobasy: júzege asyrý joldary jáne bolashaǵy», «Áleýmettik jobalar: turaqty damýǵa baǵyttalǵan stýdenttik bastamalardy kommersııalaý», «Stýdenttik ekologııalyq jobalar men bastamalardy daıyndaý jáne iske asyrý» sııaqty taqyryptardy qamtyǵan keleli máselelerdi talqylady.
Forýmǵa qatysýshylar geografııasy aýqymdy. Oǵan IýNESKO-nyń Qazaqstandaǵy jáne BUU-nyń, Reseıdiń, Belorýssııanyń, Ázerbaıjannyń, Tájikstannyń, О́zbekstannyń, Ýkraınanyń, Qazaqstannyń, Qyrǵyzstannyń joǵary oqý oryndarynyń stýdenttik jáne jastar uıymdarynyń ókilderi, memlekettik jáne memlekettik emes uıymdardyń jastar saıasaty salasynda jumys isteıtin sarapshylar men mamandar qatysty.
Forým aıasynda qatysýshylar men qonaqtarǵa ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ-dyń ǵylymı mektepteriniń ekologııa, turaqty damý, tabıǵatty paıdalanýdy basqarý, sonymen qatar, ártúrli baǵyttaǵy ǵylymı-ınnovasııalyq jetistikteri, oqýlyqtar men oqý-ádistemelik quraldary, sondaı-aq sándik-qoldanbaly ulttyq óner kórmesi uıymdastyryldy.
Forým stýdentterdi «jasyl ekonomıkaǵa» ótý úderisine belsendi tartý maqsatyn kózdeıdi. Osy rette halyqaralyq yntymaqtastyqqa arqa súıep, alys-jaqyn sheteldegi jas zamandastardyń ǵylymı baılanysyn nyǵaıta bergen abzal. Bolashaq energoekologııalyq damý salasyndaǵy bilimdi tereń ıgergen jas urpaqtyń qolynda. Bilimniń básekege qabilettiligin naq osy turǵyda synǵa salý ǵanıbet.
Forým jumysyn túıindegen qararda «jasyl ekonomıkaǵa» ótýge «Qazaqstan-2050» Strategııasynda úlken mán berilgendigi atalyp ótildi. Sóıtip, osy oraıdaǵy ǵylymı negizdelgen ınnovasııalyq qaǵıdalar men jańashyl bastamalardy ilgeri jyljytýǵa úndedi. Mine, bul rette energoekologııalyq qaýipsizdik jáne turaqty damý salasyndaǵy álemdik bilim keńistigindegi ǵylymı-zertteý áleýetin damytýdyń mańyzy zor. Jastar uıymdarymen, belsendi jastarmen kezdesý ótkizý, tájirıbe almasý jáne stýdentterdiń ekologııalyq jobalary men bastamalaryn is júzinde oryndaýdy qarqyndata qolǵa alǵan jón. Sondaı-aq, jańa ıdeıalardy qalyptastyryp, ony júzege asyrýdy kózdeıtin belsendiler qoǵamdastyǵynyń «Jasyl bastama» ıdeıasyn qoldaý qajettigi basa aıtyldy. «Jasyl» ekonomıka jolyna turaqty damý aımaǵyndaǵy ýnıversıtetterdi jumyldyrý úshin «Jasyl kampýs» qaǵıdattaryn engizýdi eskerý kerek. «Smart University» jáne «Jasyl kópir – urpaqtan-urpaqqa» ınnovasııalyq jobalaryn júzege asyrý boıynsha tájirıbelik qadamdardy baýlyp, sonymen qatar jastardyń ǵylymı bilimdarlyǵyn damytýǵa negizdelgen pánaralyq jobalar ázirlenýi – ýaqyt talaby.
«Jasyl kópir – urpaqtan-urpaqqa» baǵdarlamasy negizinde EKSPO-2017 ǵajaıybyn júzege asyrýǵa da belsendi atsalyspaqpyz. Osy rette «jasyl» ekonomıka jáne tabıǵatty paıdalanýdy basqarý salasyndaǵy mekemeler qyzmetterin nasıhattaý kún tártibinen túspeýi tıis. «Jasyl kópir – urpaqtan-urpaqqa» ulttyq forýmyn aldaǵy ýaqytta konsorsıýmǵa qatysýshy basqa memleketterde de ótkizý jóninde usynystar engizildi.
Ádilhan ORAZBAEV,
ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ-dyń geografııa jáne tabıǵatty paıdalaný fakýlteti
energoekologııa kafedrasynyń dosenti, hımııa ǵylymdarynyń kandıdaty.
ALMATY.