Búginde áıgili Máshhúr Júsip urpaqtary, «Máshhúr Júsip» qoǵamdyq qorynyń músheleri Máshekeńniń úı-qorasyn, tutynǵan zattaryn qaıta jańǵyrtyp, ashyq mýzeı jobasyn jasaýǵa kiristi. Jobanyń jaı-japsaryn bilý úshin Máshhúr Júsiptiń shóberesi Abaı Sharapıevpen habarlastyq. Onyń aıtýynsha, táý etýshilerdi Iаsnaıa Polıanadaǵy Lev Tolstoıdyń ashyq mýzeıi sııaqty dúnıe kútip tur eken.
– Byltyr Ekibastuz qalasyndaǵy «Máshhúr Júsip» qoǵamdyq qory ókilderiniń bastamasymen babamyzdyń Eskeldidegi úıi qorshalyp, aınalasyna 20 túp qaıyń, 20 túp terek, on shaqty shyrsha aǵashtary otyrǵyzylǵan edi. Búginde úı-qorasyn, qoldanǵan zattaryn qaıta jańǵyrtý jumystary jalǵasýda. Jaqynda ekibastuzdyq usta Temesh Taıjamalov qurastyrǵan arba (trashpeńke) Eskeldige ákelindi. Arba tanymal jazýshy Dıhan Ábilevtiń shyǵarmasynda sýrettelgendeı jasaldy. On tórt jasqa deıin Máshekeńniń tárbıesinde bolǵan ákem Tóleýbaıdyń da estelikteri nazarǵa alyndy. Ákemniń aıtýynsha, arbanyń aldynda atqosshy otyratyn, artynda jartylaı kúrkemen jabdyqtalǵan Máshekeń otyratyn oryndyq bolǵan. Arbanyń artqy jaǵynda jeke zattaryn salatyn jáshik ornalasqan eken. Jolǵa shyqqanda jáshikke qant, shaı, órik-meıiz, bet súrtetin oramal, nasybaı salynǵan shaqsha jáne taǵy basqa zattaryn alyp júrgen. Árıne, arbany jasaý ońaıǵa soqpady. Qazir aýyldardan eski arbalardyń dóńgelegin tabý qıyn. Soǵan qaramastan Temesh ustanyń sheberliginiń arqasynda nebári eki aıdyń ishinde babamyzdyń trashpeńkesi qaıta jańǵyrtyldy, – deıdi A.Sharapıev.
Trashpeńke jaıly derekke toqtalsaq. Dıhan Ábilevtiń ákesi Ábil men Abaı Sharapıevtiń atasy Sharapı dos bolǵan eken. D.Ábilevtiń shyǵarmasynda mynadaı estelik aıtylady:
...Máshekeń Baıanǵa bararynda da, qaıtarynda da Moıyldydaǵy bizdiń aýylǵa soqpaı ketpeıtin. Sonda tek qana bizdiń úıge túsetin. Sonda osy Kúreń bizdiń qoranyń «syıly qonaǵy» bolatyn. Meni de tanıtyn. Qasyna baryp mańdaıynan sıpap, tamaǵynyń astynan qaqtym.
– Munda kireıik! – dedi Sharapı aǵa atqoradan sol jaqtaǵy bólme esigin nusqap. Munda Máshekeń jańaǵy Kúreńdi jektirip, ózi ǵana minetin trashpeńke arbasy men temir taban, kashava shanasy tur. Arba ústinde qamyt, doǵa jatyr. Solardy kórsetip:
– Molda atamnyń árqaıda sapar serigi tórt túlikten jańaǵy kúreń, jansyzdan jańaǵy trashpeńke, shana, solardyń saýyt-saımandary – qamyt, doǵa, bojyǵa deıin mura kóremin. Saqtamaqpyn. Biraq, kim bilsin... Jyl jutańdap barady, – dep sál kúrsingendeı boldy da: – «Inshalla» dep aıtaıyn, eshkim tıe qoımas bularǵa, asa bir dúleı bireý bolmasa, – dedi...
Joǵaryda «Máshhúr Júsip» qoǵamdyq qory jaıly tilge tıek etildi. Osy rette, ǵulamanyń shyǵarmashylyǵyn nasıhattaýda, ózge de ıgi isterdiń júzege asýyna belsendi atsalysyp júrgen qor músheleriniń eńbegin atap ótken jón. Máshekeńdi qurmetteıtin ózge de ultjandy azamattardyń batyl áreketi de maqtaýǵa turarlyq. Bir ǵana mysal, Ekibastuz qalasyndaǵy Lenın kóshesi Máshhúr Júsip Kópeevtiń esimimen atalýy úshin eldiń azamattary teris pıǵyldy jandarmen kúresip, biraz ter tókti. Keıin sol kóshede Máshhúr babanyń záýlim eskertkishi boı kóterdi. О́zi jerlengen Eskeldi shatqalynda da ájeptáýir ıgi ister atqarylýda. Sońǵy jyldary saltanatty qonaq úı salynyp, Jańajol aýylyndaǵy mýzeı osynda kóshirildi. Keseneniń aınalasy abattandyryldy. Jol máselesi sheshimin tapty. Qysqasy, táý etýshilerge barlyq yńǵaıly jaǵdaı jasalǵan. Máshekeńniń kesenesi men ózi turǵan úıdiń ara qashyqtyǵy shamamen 2 shaqyrym. Jyl saıyn táý etýshilerdiń sany artyp kele jatqanyn eskersek, úıge elektr jaryǵy tartylyp, janyna shaǵyn qonaq úı salynsa degen kóptiń tilegi bar.
Pavlodar oblysy,
Baıanaýyl aýdany