Pavlodar qalasynda beıbereket ári zańsyz salynǵan qurylys nysandary kóbeıip barady. Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl qyzmeti jergilikti ákimdik ókilderine aldaǵy ýaqytta naqty qurylys jobalaryna ruqsat qujattaryn berýden bas tartýdy usynyp otyr.
Shyn máninde, sońǵy ýaqytta Ertistiń boıyn en jaılaǵan shaharda aýlalar ústi-ústine tarylyp, balalar oınaıtyn bos oryn qalmaı bara jatyr. Qurylys kompanııalary turǵyn úılerdiń aýlalary men kóshe qaltarystarynda turǵan súıemdeı bos jer kórse, súlikshe jabysyp, qurylys qujatyn alýǵa asyǵady. Qurylys salasyna jaýapty memlekettik mekemeler mundaı retsiz úılerdiń qurylysyna qalaısha ruqsat berip qoıǵanyna turǵyndar ań-tań. Sonyń saldarynan búginde Akademık Sátbaev, Estaı, Tolstoı, Buqar jyraý, Qamzın, kósheleriniń boıynda qabyrǵasy jaıaý júrginshiler jolyna tónip turǵan, «qyzyl jolaqtan» asyp ketken kópqabatty baspanalar kóbeıe túsýde.
Jergilikti jurttyń ekpinimen jýyqta Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl qyzmeti Pavlodar qalalyq sáýlet jáne qala qurylysy bóliminiń qyzmetine qatysty jemqorlyq táýekelderi boıynsha taldaý júrgizip kórgen eken. Antıkordyń qyzmetkerleri mekemedegi qattaýly qujattardyń betin ashqanda, óz kózderine ózderi senbepti. Mekemede óreskel zań buzýshylyqtardyń kóbeıip ketkeni sonshalyq, olardyń aýqymyn sanap bitpeıtinin aıtady oblystyq sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl departamentiniń prevensııa jáne parasattylyq basqarmasynyń basshysy Nazymbek Bekjanov.
– Qalada kóppáterli turǵyn úılerdiń qurylysy úshin jer telimderiniń nysanaly maqsaty zańsyz ózgertile bergen. Máselen, Akademık Sátbaev kóshesi, 245/1 mekenjaıyndaǵy úı qurylysy boıynsha jergilikti turǵyndardyń múddesin eskerý, kópshilik tyńdaý ótkizý, jurtshylyqqa aqpar berý týraly negizgi talaptar múlde eskerilmegen. Naqty qurylys salý týraly sheshimder resmı jıyndardan tysqary, ózara kelisimder arqyly shyǵaryla salǵandaı kórinedi. Buǵan qosa «egjeı-tegjeıli jobalaý jospary bolmaýyna baılanysty ruqsat qaǵazy berilmeıdi» degen tyıym da oryndalmaǵan, qalanyń bas josparyna mán berilmegen. Sonyń bir mysaly – Baızaqov kóshesindegi 131 jáne 133 mekenjaılary boıynsha salynyp jatqan úıler. Bul qurylystarda eskızdik jobalar bólimimen bekitiletin jobalyq qujattamalar joq dese de bolady. Olar tipti ázirlenbegen, – deıdi N.Bekjanov.
«Qyzyqtyń kókesin túıe soıǵanda kóresiń» demekshi, shahardaǵy alyp qurylystyń biri – akvapark jobasy áý basta-aq qujat jaǵynan durys rettelmegen bolyp shyqty. Ádette qurylystyń qurylymy aldymen kúrdelilik turǵysynan qarastyrylyp, sanaty belgilenedi. Alaıda tapsyrys berýshiler keıde osy táýekeldi baǵalaý sanatyn qasaqana tómendetip, ony jeńil qurylys túrine engizip jiberetin kórinedi. Negizi qurylysy kúrdeli ǵımarattardyń jobasy memlekettik saraptamadan ótýge tıis. Al akvapark jobasy qurylys salasyndaǵy áldebir jekemenshik kompanııaǵa saraptamaǵa joldanyp, jeńil sanatqa jatqyzylǵan. Keıbir jobalardaǵy ınjenerlik jeliler men órtke qarsy talaptardyń durys oryndalmaýyna qatysty kezdesetin kemshilikter bul zań buzýshylyqtyń janynda jip ese almaı qalypty.
– Qalalyq ákimdik bólshektep jobalaýdy ázirleý týraly zań talaptaryn aınalyp ótý úshin jeke úılerdiń qurylysyna qatysty jobalardyń mánin bildiretin, eshbir sheńberge syımaıtyn oǵash talaptardy tájirıbege engizip jibergen. Sóıtip, alyp qurylystyń ruqsat qaǵazyn op-ońaı jeke tapsyrys berýshiniń qolyna ustata salǵan, – dep málimdedi basqarma basshysy.
Shaharda avtokólik turaqtary men jeke turǵyn úıler salý úshin bólingen jerlerde záýlim turǵyn úı keshenderi boı kóterýde. Qurylystyń ornalasý tyǵyzdyǵy eshbir jón-josyqsyz buzylyp, keıbir shaǵyn aýdandarda onyń normatıvi úsh eseden de asyp ketken. Taǵy bir aýmaqtarda salynǵan tórt, bes qabatty kóppáterli úılerdiń aldynda kólik alańy turmaq, balalar oınaıtyn alańdar joq. Mundaı úılerge ruqsat qaǵazdary keıde tehnıkalyq sharttar boıynsha tıisti mekemelermen kelisilmesten berile salyp, aıaǵy daýly sot isterine ulasady eken. Sonyń naqty dáleli – joǵaryda atalǵan Akademık Sátbaev kóshesi, 245/1 mekenjaıyndaǵy úı qurylysy. Ony qoıyp, kópqabatty úılerdi qurylysshylar sý qorǵaý aımaqtarynda, «qyzyl jolaqtarda» sala bastaǵan. Bul áreketterge jol berip qoıǵany úshin birqatar sheneýnik pen laýazymdy tulǵaǵa qatysty aıyppuldar salynyp, uıǵarymdar jiberilipti. Alaıda soraqy jaıttar áli de tolastar emes.
Aıtpaqshy, jergilikti ákimdik úleskerlik turǵyn úı qurylysyn da baqylaýǵa jaýapty. Búginde oblys ortalyǵynda kópqabatty 8 turǵyn úı úleskerler esebinen turǵyzylyp jatqanyn aıtyp óteıik. Olardyń qurylysynan da antıkor qyzmeti kóptegen kemshilikti anyqtady. Naqty aıtqanda, jobalar boıynsha kópshilik tyńdaýlary ótkizilmegen ári bul qurylystardyń keleshekte shaǵyn aýdandy damytýǵa degen úlesi dáleldenbegen.
Murat QAPANULY,
jýrnalıst,
Pavlodar oblysy