Áskerı paradtyń bas jattyǵýy

Erteń, 7 mamyrda Astana qalasyndaǵy «Qazaq eli» alańynda Otan qorǵaýshylar kúnine oraı Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteriniń áskerı parady ótetini belgili. Keshe osy aıtýly oqıǵaǵa baılanysty áskerı paradqa daıyndyqtyń bas jattyǵý retindegi sońǵy is-shara uıymdastyryldy. Bıylǵy áskerı paradtyń basty ereksheligi onyń tehnologııalyq sıpatynda bolyp otyr.Bulaı dep otyrǵan sebebimiz – bul joly Qazaqstan armııasynyń jańa da zamanaýı qarý-jaraǵy men áskerı tehnıkasynyń úlgilerin kórsetýge basymdyq beriledi. Máselen, áskerı paradta sherýletip jú­rip ótetin tehnıkanyń bir bó­li­gi Otanymyzdyń qorǵanys-óner­ká­siptik kásiporyndarynda jańǵyr­tylǵan nemese shyǵarylǵan. Áskerı paradqa Qorǵanys, Ishki ister, Tótenshe jaǵdaılar mı­nıstrlikteriniń, Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń, Mem­le­kettik kúzet qyzmetiniń áskerı qyzmetkerleri, sondaı-aq, Qorǵanys mınıstrliginiń, Ishki ister mınıstrliginiń jáne Tótenshe jaǵdaılar mınıstrliginiń áskerı tehnıkalary men avıasııasy qatysatyn bolady. Avıasııa demekshi, elimizdiń Qorǵanys mınıstri Serik Ahmetov jaqynda áskerı paradqa daıyndyq jáne ony ótkizý barysy aıasynda Qaraǵandy garnızonynda bolǵan edi. Mınıstr Qaraǵandy mańynda shoǵyrlanǵan avıasııalyq bólimge baryp, sondaǵy jeke qurammen kezdesýde áskerı ushqyshtarǵa Astanada ótetin áskerı paradta kásibı sheberlikteri men joǵary deńgeıdegi úılesimdilik kórsetý týraly mindet júktegen bolatyn. Ústimizdegi jylǵy áskerı paradtyń saltanatty marshy­nyń jaıaý leginde 2 myńǵa jýyq áskerı qyzmetshi júrip ótse, onyń 1500-i – Qarýly Kúshterdiń jeke quramy. Mehanıkalandyrylǵan kolonnaǵa 200-den astam áskerı tehnıka birligi tartylyp otyr eken. Tutastaı alǵanda, Astana aspanynda 7 mamyr kúni maıdandyq, armııalyq jáne áskerı-kóliktik avıasııanyń eń úzdik toptary sap túzeıdi dep kútilýde. «Qazaq eli» alańy ústinen erteń 70-ten astam qazaqstandyq Áskerı-áýe kúshteriniń avıasııalyq tehnıkasy ushyp ótpek. Áskerı paradqa qatysý úshin elimizdiń barlyq áskerı garnızondary men áskerı bólimderinen áskerı qyzmetshiler tartylǵanyn, onyń ishinde áıel áskerı qyz­met­shiler de bar ekenin aıta keteıik. «Egemen-aqparat».

Qarsańda

Ýaqytymyzdyń kóbi teńiz aıdynynda ótedi

Otan qorǵaýshylar kúni qarsańynda elimizdiń teńiz qaqpasy – Aqtaý qalasynda qyzmet etip, jas ta bolsa úlken mindetti ıyǵyna júktep, bildeı kemeniń tizginin qolyna alǵan jigitti sózge tarttyq. «Qazaqstan» áskerı korabliniń komandıri Baýyrjan MURATULY bizben emen-jarqyn áńgimelesti. – Teńizshi bolý qıyn ba? – Ońaı emes. Onyń ústine buryn muhıt kórmegen meniń alǵash aıdynǵa shyqqan kezim qyzyq boldy. Men 1986 jyly Taldyqorǵan qalasynda ómirge keldim. Uzaq oılanyp, dáriger-neırohırýrg bolamyn dep júrgenmin, biraq júrek qalaýymmen 11 synypta teńizshi bolýǵa bekindim. Osy jyly Germanııanyń Flensbýrg qalasyndaǵy Áskerı-teńiz akademııasyna oqýǵa tústim. 2005 jyly Germanııada júrip parýstyq kememen flottyq praktıkadan óttik, osy kezde qatty qobaljyp júrdim. Al qazir teńiz – meniń ekinshi úıim. 2008 jyly oqýdy shtýrman mamandyǵy boıynsha aıaqtaǵan soń, Aqtaý qalasyna shaǵyn kúzet kemesiniń 1-shi jaýyngerlik bólim komandıri laýazymymen qyzmetke kiristim. Alǵashynda jylyna 30-40 kún teńizde bolsaq, qazir 180 táýlikke deıin, ıaǵnı jyldyń jartysyna jýyq merzimde teńizde bolamyz. Ár qyzmettiń qıyndyǵy bolady, men óz qyzmetimdi unatamyn jáne qyzyǵýshylyqpen atqaramyn. Kezdese qalǵan qıyndyqtarmen kúresip, jeńip shyǵamyz. Bilmegen jerimizdi tájirıbeli adamdardan surap, úırenip júremiz. Úırenýdiń artyqtyǵy joq, al ózindik daıyndyq mindetti túrde bolý kerek. Men jaýyngerlik daıyndyq úshin de, keıingi jastarǵa úıretý úshin de únemi úırený, izdenis, daıyndyq ústinde júremin. – Baýyrjan, siz qazir «Qazaqstan» áskerı korabliniń komandırisiz, aǵa leıtenant sheninde korabl komandıri bolý kóp kezdespeıtin shyǵar... – Qazaqstan Áskerı-teńiz kúshteri Qarýly Kúshterimizdiń eń jasy, sondyqtan mamandary da jas. Sol sebepti kóbimiz aǵa leıtenant sheninde keme komandıri laýazymyna taǵaıyndalǵan edik. Keme komandıri materıaldyq-tehnıkalyq jabdyqtardan bastap, jeke quramnyń árbir múshesine, eń bastysy – keme men ekıpaj aldyna júktelgen tapsyrmalar men mindetterdi oryndaýǵa jaýapty. Qudaıǵa shúkir, aǵa leıtenant sheninde keme tizginin qolyna alǵan jigitter óz mindetterin tabandylyqpen atqaryp keledi. Qazir tájirıbe, jaýapkershilik talaptarynan kóringen birqatarymyz kapıtan-leıtenant shenin aldyq. Al «Qazaqstan» zymyran-artıllerııalyq kemesin bizdiń elimizdiń maqtanyshy deýge bolady. Sebebi, ol, birinshiden, otandyq ónim, ekinshiden, XXI ǵasyrdyń jańa tehnologııalary boıynsha jaraqtandyrylǵan. Elimizdiń Áskerı-teńiz kúshteri qataryna 2012 jyly qabyldanǵan kemeniń ekıpajynda 30-ǵa jýyq adam bar. – «General bolýdy armandamaıtyn soldat soldat emes» degendeı... – Iá, qyzmettik laýazym óz aldyna ǵoı, men aldymen Germanııa, Túrkııa, Reseı elderiniń birine baryp, Joǵary áskerı akademııa­da oqyǵym keledi. Bizdiń jas qurylymǵa bilimdi, bilikti teńiz­shiler, mamandar aýadaı qajet. Sol sebepti... oqysam deımin. – Kókte, qurlyqta, teńiz she­binde elimizdiń qaýipsizdigin qorǵap júrgen áriptesterińizge tilegińiz? – Otanymyz – Qazaqstan Res­pýb­lıkasy órkendeı bersin! Ony qorǵaýshylarǵa densaýlyq, baqyt jáne jaýyngerlik biliktilik pen erjúrektilik tileımin! – Rahmet. Áńgimelesken Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY, «Egemen Qazaqstan». Mańǵystaý oblysy.

Áskerı qyzmet – júrek qalaýym

«Astana» óńirlik qol­bas­shylyǵy 31775 áskerı bólim ba­talon komandıriniń tár­bıe jáne ıdeologııalyq ju­mys­tar jónindegi orynbasa­ry, leıtenant Ǵanı Nú­si­pov osylaı deıdi. – Otan qorǵaýshylar kúni, ásirese, áskerı qyzmetshiler úshin mereıli mereke sanalsa, hal­qymyz berik qorǵandary baryn maqtan tutady.Bir qýanysh­tysy, jastar arasynan sonyń uıyt­qysy, ofıserler qataryn to­lyq­tyrýshylar jyldan-jylǵa kóp. О́ziń de sardarlar sapy­na qosylypsyń. Qadamyń qalaı? – Astanadaǵy áskerı paradqa qatysý qurmeti kórsetilýi bola­shaǵym úshin úlken senim dep paıymdaımyn. Shyndyǵyn aıtqanda, áskerı qyzmetshi bolýdy bala kezimnen armandaýshy edim. Osy maqsatqa jetý jolynda mektepte úzdik oqýǵa tyrystym, sportpen shuǵyldanýǵa den qoıdym. Talabym janyp, Almatydaǵy Qurlyq áskerleri áskerı ınstıtýtyna oqýǵa tústim. Ony oıdaǵydaı bitirgen soń Qaraǵandyǵa joldama aldym. О́mirlik qalaýyma aınalǵan eńbek jolymdy bastaǵanyma kóp ýaqyt bola qoıǵan joq. Shenim leıtenant, laýazym batalon komandıriniń tárbıe jáne ıdeologııalyq ju­mystar jónindegi orynbasary retinde sarbazdar boıyna pat­rıottyq, otanshyldyq sezimdi tereńdetýge, azamattyq paryzdaryn adal atqarýǵa, jaýyngerlik joǵary rýhty qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan is-sharalar basy-qa­synda bolý zor jaýapkershilik dep bilemin. Armııada áskerı daıyn­dyqpen qatar, saıası sana­ly­lyqqa tár­bıeleýdiń mańyzy erek­she. Son­dyqtan mindetime saı talap bıik­tiginen tabylý – basty maqsatym. – Tájirıbeń az jas ofısersiń, qıyn soǵyp júrgen joq pa? – Qıyndyqsyz emes ekeni ras. Biz sony jeńe bilýge baýlyn­dyq. Munyń syrtynda aǵa áriptes­te­rimniń kómek-qoldaýy arqasynda kúnnen-kúnge ysylyp kelemin. Arnaýly oqý ornynda sińirilgen bilikti bilimmen birge ómir ózgerisine, ýaqyt talabyna baılanysty ózindik izdenis pen shıryǵý tabandylyqqa tartýda. – Osy kezde bólim quramy­nyń jańaratyny belgili. Jas sarbazdar kóńil-kúıi qandaı? – Aldyn qarsy alyp jatyrmyz. Aıta ketý kerek, bilimderi de talapqa saı deńgeıli, bastapqy áskerı daıyndyqtary da táýir deýge bolady. Eń mańyzdysy, báriniń de óz azamattyq paryzdaryn adaldyqpen ótýge degen shynaıy ynta-nıetteri qýantady. Olardyń ata-analary, týǵan-týysqandary maqtana alarlyqtaı jaǵdaı bar. Bir aıdan keıin bári Otanymyz aldynda ant qabyldaıdy. Bul jańa jaýyngerler úshin óte jaýapty sát. Búginde sol kúnge daıyndyq qyzý. – О́zińdeı jas ofıserlerge ne tiler ediń? – Elimiz bizge bıik senim artyp, zor jaýapkershilik júkteıdi. Soǵan laıyq bolaıyq der edim. Áńgimelesken Aıqyn NESIPBAI,  «Egemen Qazaqstan».  QARAǴANDY.

Otandyq radıolokasııa ofıseri

Qazaqstan Qarýly Kúshteriniń qatary qarymdy jas mamandarmen tolyǵyp keledi. Bala kúninen ofıser bolýdy armandaǵan jastar elimizdegi joǵary áskerı oqý oryndarymen qatar, alys-jaqyn shet elderdiń de bilim ordalarynda biliktilikterin jetildirýde. Olardyń aldy alǵan bilimin otandyq Qarýly Kúshter qyzmetin jandandyrýǵa paıdalana bastady. Solardyń sapyndaǵy jas ofıserdiń biri, leıtenant Aslan Saparǵalıev Semeı qala­syndaǵy №63310 áskerı bólimde radıolokasııalyq stansa bastyǵy qyzmetin atqarady. Bizben áńgimesinde leıtenant Aslan Armanuly otandyq radıolokasııa qyzmetiniń áleýeti eshbir elden kem emes ekenin atap kórsetti. – Meniń áskerı salaǵa kelgeni­me alty jyl boldy. 1990 jyly Semeı qalasynda dúnıege keldim. Áskerı salada qyzmet etýdi kishkene kezimnen armandaıtynmyn. «Áke kórgen oq jonar, sheshe kórgen ton pisher» nemese «Ákege qarap ul óser, sheshege qarap qyz óser» degen máteldiń men ósken otbasyǵa tikeleı qatysy bar. Ákem Arman áskerı qyzmetker boldy. Ol Semeıdegi №36803 áskerı bólimde zymyranshy edi. Meniń de mektep bitirgen soń áke jolymen júrgim keldi. Bir jaǵynan otbasynyń tuńǵyshymyn. Ini-qaryndastarym bar. Sondyqtan bala kúnimnen-aq áskerı qyzmetker bolýdy aldyma maqsat etip qoıdym. 2008 jyly qaladaǵy №10 orta mektepti bitirgen soń, Sankt-Peterbýrg qalasyndaǵy Mıhaı­lovskıı áskerı-artıllerııalyq akademııasynyń barlaý fa­kýl­tetine qujattarymdy tapsyryp, emtıhannan súrinbeı óttim. Mun­daı oqý ornynyń bar ekenin áskerı komıssarıatqa kelgenimde bilgen edim. Akademııany ótken jyly támamdadym. Reseı Fede­ra­sııasynyń áskerı oqý ornynda bes jyl boıy alǵan bilimimdi elimizdiń Qarýly Kúshterin nyǵaıtýǵa jumsaıtyn bolamyn. Qazir Semeı qalasyndaǵy №63310 áskerı bólimde radıolokasııalyq stansa bastyǵy bolyp eńbek etip júrmin. Strategııalyq mańyzy zor nysan bolyp sanalatyn áskerı bólimdegi jas sarbazdardy oqy­tamyn. Radıolokasııalyq stansada sarbazdar kelisimshart boıynsha áskerı qyzmet atqarady. Biz barlaý jumystarymen aınalysamyz. Jattyǵý jumystaryn júrgizemiz. Álbette, bizdiń áskerı-tehnıkalyq jaraqtandyrylýymyz eshbir elden kem emes. Tájirıbeli mamandar da jetkilikti. Jýyrda otbasyn qurdym. Ke­lin­shegim ózim týyp-ósken qalanyń qyzy. Jalpy, memleket tarapynan áskerı qyzmetkerlerdiń áleý­mettik jaǵdaıyn kóterýge bar­lyq jaǵdaı jasalyp otyr. Eńbek­aqymyzǵa kóńilimiz tolady. Árıne, naryqtyq qoǵamda qarjy ár adamǵa kerek. Biraq, biz áskerı qyzmetker bol­ǵan­dyqtan, aldymen elimizdiń, jerimizdiń qaýipsizdigin oılaımyz. Otanymyzdyń tynyshtyǵyn barlyq qundylyqtardan joǵary qoıamyz. Jazyp alǵan Dýman ANASh, «Egemen Qazaqstan». SEMEI.