Qazaq ádebıetiniń klassıgi Ǵ.Músirepovtiń mýzeı-úıindegi jumys kabınetinde kelýshilerdiń nazaryn ózine erekshe aýdaratyn bir zat bar, ol – qalamgerdiń túregep turyp jazýǵa arnalǵan jazý ústeli. 1980 jyly óziniń arnaıy tapsyrysymen jasalǵan. Materıaly: aǵash. О́lshemi: uzyndyǵy – 1 metr, eni – 54 sm, bıiktigi – 1,5 metr. Bul eksponatty mýzeıge Engelına Ǵabıtqyzy tabystaǵan.
Kóp qalamgerler ádette otyryp jazýǵa daǵdylanǵan. Al Ǵabeń jasy ulǵaıǵan shaǵynda únemi otyryp jazýdan sharshaıtyn bolǵandyqtan, túregep turyp oqýǵa, jazýǵa yńǵaıly ústel jasatqan. Tórge kórpe tósetip, ózi etpetinen jatyp alyp shyǵarmalaryn jazýdy jón kórgen jazýshy da bolǵan eken. Máselen, D.Dosjanov solaı jazǵan desedi. Oǵan qaraǵanda, túregep turyp jazý áldeqaıda qolaıly sııaqty.
Ǵ.Músirepovtiń 100 jyldyq mereıtoıy qarsańynda Soltústik Qazaqstan oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıi osy ústeldiń kóshirmesin jasatý úshin arnaıy tapsyryspen ólshemderin suratyp alǵan.
Ǵ.Músirepovtiń prozadaǵy úlken kórkemdik belesi – «Oıanǵan ólke», «Jat qolynda» romandary bolyp tabylady. Eki kitaptan turatyn osynaý roman-epopeıada HIH ǵasyrdyń ekinshi jartysy men HH ǵasyrdyń bastapqy merzimindegi qazaq halqynyń áleýmettik-ekonomıkalyq hal-ahýaly, barsha turmys-tirshiligi, qoǵamdyq jaǵdaıy keńinen qamtylyp, jan-jaqty tereń sýretteledi. 1953 jyly «Oıanǵan ólke» romany jeke kitap bolyp shyǵady. Al romannyń ekinshi kitaby «Jat qolynda» arada otyz bir jyl ótken soń, 1984 jyly jaryq kóredi. Osy romany jazýshynyń jumys bólmesindegi túregep turyp jazýǵa arnalǵan bıik ústelinde jazylǵan shyǵarmalarynyń biri. Qazir mýzeı qorynda marjandaı tizilgen arab áripterimen jazylǵan romannyń túpnusqasy saqtalǵan. Sonyń bir-eki paraǵy jazý ústeliniń ústinde jatyr. Mýzeıge kelýshilerdiń: «Sonda jazýshy túregep turyp jazǵan ba? Arab áripimen jazǵan ba? Bul qaı shyǵarmasynyń qoljazbasy?» – dep jarysa da, tańyrqaı da suraqtaryn qoıyp, qyzyǵýshylyq bildirip jatady.
Anar KО́ShERBAEVA,
mýzeı qyzmetkeri
ALMATY