Sabyrhan Asanov esimi bizge Muqaǵalı Maqataev arqyly tanys-tyn. «Sabyrhanǵa» atty arnaý jyrynda: Qyzylqumda izimiz qalar ma eken, Izdegen jan bizderdi tabar ma eken? Adasarmyz, adassaq, qaramaı-aq, Kel ekeýmiz kezeıik jalań aıaq», – deýshi edi aqyn. Qyzylqum – Ámýdarııa men Syrdarııanyń aralyǵyndaǵy jýsan, sekseýil, qumqııaq aralas ósetin qumdy alqap, sortań shól dala. Sabyrhan Asanovtyń týǵan jeri de osy mańda, osy óńirge jaqyn.
Sondyqtan ba eken, aqyn minezi beıǵam shóldeı tunyq, sabyrly, syrly. Sabyrhan Asanov jyrlarynyń syrshyldyǵy, jan dúnıesiniń názik ıirimderi oqyrmandy saǵynyshqa, túımedeı qubylysty eskerýge, eleýge úndeıdi.
Kıip ketip jatpasa da oı kóldeneń,
álige deıin aıyra almaı men kelem!
Aqsha bulttar meniń appaq janym ba,
aq bulttardyń janymyn ba álde men.
Nemese,
Aqsha bult Alataýǵa jal bop turdy,
qyzdyrdy kún súıgishtep jalpaq qyrdy.
Bıikte júrgen qyran kóleńkesi,
bolmady bir basyma qalpaq qurly.
Beıneli óleńder tabıǵat qubylystarymen tutasyp, jer ananyń tósimen birge órbıtin sekildi. «Synyp tússe bir buta, qabyrǵama qaraımyn» degendeı, aqyn jany tabıǵattaǵy móldirlikke, túımedaq gúli shashyndaı úlbirek sezimge aınalyp ketkendeı seziledi. Aqynnyń kóp óleńi mahabbat, jastyq ómirdi saǵyný, jas adam boıyndaǵy tumalyqty saǵynýǵa qurylǵan.
Jazyǵym ne,
ózińdi súıgenim be,
súıgenim be, otyńa kúıgenim be.
Júregińniń jurt uqpas syryn uǵyp,
eshkimge aıtpaı,
ishime túıgenim be.
Jazyǵym ne,
balqyp til qatqanyńda,
ash belińnen aqyryn tartqanym ba,
qulap keter sekildi kóringen soń,
aq bilekti moınyma artqanyńda.
О́leńdegi kemerinen tasyǵan sezim kóli kisige san túrli kúı keshtirip, belgisiz álemge shaqyrady. Qyr artynda qalǵan qıqýly kóktemdi, masatydaı túrlengen balalyqtaǵy asýdy, aı jaryǵymen sáýlelengen taldyrmash boıjetkenniń buldyraǵan beınesin oıǵa oraltady.
Sabyrhan Asanovtyń alǵashqy tusaýyn kesip, arqasynan qaqqan ańyzǵa aınalǵan Ábilda Tájibaev edi. Halyq jazýshysy alǵysóz jazyp, alǵash ret jas aqynnyń óleńderin basylym betine usynady. «О́zi de názik, sózi de názik jas jigit maǵan bir top óleńin ákeldi. Men solardy oqyp otyryp, kóp jerinde selt etkendeı, sezim tapqandaı qýanyp otyrdym. «O, dala, dala, seniń keńdigińdi, Erjetip tentek balań endi bildi. Kók salsam, qýanǵannan keýdem meniń Túndikteı jelpildeıdi jeldi kúngi...» – depti jas aqyn. Bul tamyljyǵan sezim kúı. Munyń avtory – Qazaqtyń memlekettik ýnıversıtetiniń stýdenti Sabyrhan Asanov eken». Iá, erte kezden-aq aǵalardyń alqaýyna ilikken aqynnyń dúnıeni tek óz rakýrsymen kóretin, óleńnen basqany bar dep bilmeıtin bulań, erke shaǵyna taǵy bir estelik arqyly kýá bolamyz. Zamandasy jaıly jazǵan Tumanbaı Moldaǵalıev Asanovtyń albyrt kóńilinen, asaý kezeńinen jalt etken qyzyqty esteligimen bólisedi. «Sabyrhan óz óleńderine sát sapardy Muhtar Áýezovtiń ózinen alǵysy kelipti. «Jurt Ábildany, Jubandy, Syrbaıdy aınaldyryp júr. Tipti Sábıt Muqanovty da jıyp qoıyp Áýezovtiń ózine telefon soqtym», – deıdi Sabyrhan jastyq shaǵyn eske alyp. Biraq Muhań: «Jigitim, aldymen mádenıetti bolýdy úıren», – dep sógip tastady. Kózim botalap, shekem shyńyldap úıge qaıttym». Bir qarasańyz, kúlki shaqyrarlyq. Biraq osy oqıǵadan Sabyrhan Asanovtyń móldir janyn, aqyndyq alasapyran sezimderin, bıikke qumartqan asqaq turpatyn kóremiz.
Birde jaz bop
úı ishin turam órtep,
birde qys bop
qahardy quram erte.
Birde kúlip,
birese kúıip tursam,
ne boldy dep sebebin surama, erkem.
Urynarǵa birese qara tappaı,
jas úıirem kózińe qaraqattaı.
Birese ótkir pyshaq bop aq janyńdy,
aıamastan beremin jaraqattaı.
Sabyrhan Asanov keńistigi – tumsa, aıaýly, kirsiz júrekten jaralǵan keńistik. Ol ne nárseni de appaq kózildirigimen tanyp baıqaıdy. Kózildirikke shybynnyń qanatyndaı tozań qondyrýdy qalamaıdy. Mundaı aqynnan týǵan óleńder de adam janyn jańbyrmen jýǵan sebetteı jaryq etetini bar.