Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń bul jolǵy Joldaýynda eń basty nazar aýdaratyn nárse – «Ádiletti Qazaqstan» qurýdyń konsepsııasyn atap, oǵan aparatyn naqty qadamdardyń kórsetilýi. Joldaýdy ázirleý barysynda qoǵam belsendileri men bilikti sarapshylardyń pikiri eskerilgeni kórinip tur. Qoǵam tarapynan aıtylǵan syndy jáne ózekti máselelerdi de tizbektep, olardyń sheshý joldaryn atap kórsetti.
Qasym-Jomart Toqaev qazirgi eldegi ekonomıkalyq jáne saıası daǵdarystan shyǵýdyń baǵyt-baǵdaryn aıqyndap berdi. Joǵary oqý ornyndaǵy bilim sapasyn arttyrý boıynsha da tapsyrmalar berdi. Memleket UBT nátıjesinde jáne basqa da kórsetkishter boıynsha bilim berý granttaryn ártúrli deńgeıde bólýdi josparlap otyr. Onyń kólemi 30-dan 100 paıyz aralyǵynda bolmaq. Osy ýaqytqa deıin UBT-dan 50 ball jınaǵan balanyń ózi tehnıkalyq baǵytta memlekettik grantty ıelenip keldi. Al 120 ball jınaǵan bala gýmanıtarlyq nemese medısına salasynda granttan tys qaldy. Endi oılap qaraıyq, tómen balmen túsken bala kúrdeli ınjenerlik baǵytty qalaı meńgere alady? Sondyqtan bul sheshim óte ádiletti bolady. Osylaısha, joǵary bilim salasynda jaqsy reformalar júredi.
Bilim sapasyna qaraı oqý baǵasyn arttyrý da mańyzdy sheshim. Oqý sapasyn kóterý úshin oǵan edáýir qarajat bólinýi kerek. Qarajat bólinýi úshin granttyń sany da, quny da artýy qajet. Sońǵy 3 jylda joǵary grant mólsherimen stýdentter qabyldap jatyrmyz. Granttyń quny artqannan bastap biz oqytýshylardyń jalaqysyn kóbeıtýge, jataqhanadaǵy materıaldyq jaǵdaıdy túzetýge, jańa qural-jabdyqtar alýǵa, ózge de birshama máselelerdi sheshýge múmkindik aldyq. Qazirgi maqsat – ýnıversıtetimizdegi aqyly bólimniń qunyn da granttyń baǵasyna jetkizý. Sebebi oqý aqysy ósken saıyn ýnıversıtetke bólinetin qarjy mólsheri ulǵaıyp, bul óz kezeginde jańa múmkindikterge jol ashady. Osylaısha, ýnıversıtettiń tıimdi jumys isteýine negiz qalyptasady.
«Bilim alýǵa jyldyq 2-3 paıyzben jeńildetilgen nesıe beriledi» degen de úlken jańalyq boldy. Prezıdent aıtpaqshy, bul sharalar joǵary bilimniń qoljetimdiligin arttyryp qana qoımaı, qoǵamdaǵy áriptestik pen jaýapkershilik qaǵıdalaryn nyǵaıta túsedi.
Prezıdent óz Joldaýynda stýdentterdi jataqhanamen qamtamasyz etý máselesin de atap, ony sheshý mehanızimin aıtyp ótti. Bul másele barlyq ýnıversıtettiń kún tártibinde tur. Bıyl grant, kvota jáne aqyly negizde oqýǵa túsken barlyq 1-kýrs stýdentterin qajettiligine qaraı jataqhanamen qamtamasyz ettik. Sonymen qatar memlekettik jáne ýnıversıtettiń ishki grantynda oqıtyn 2-3 kýrs stýdentterine de tolyqtaı oryn bólýdi kózdep otyrmyz. Arnaıy komıssııa kún saıyn jumys istep jatyr.
Prezıdentimiz óz Joldaýynda ádilettik prınsıpimen qosa eńbekqorlyq qaǵıdasyn erekshe atap ótti. Bárińizge málim, ońtústik óńirdiń halqy óte eńbekqor keledi, kásipkerlik daǵdylary joǵary. Halyqtyń ejelgi mádenıeti de, rýhanı kóshbasshymyz Iаsaýı babamyzdyń ilimi de bizge eńbekqorlyqty dáripteıdi. Sondyqtan byltyr ýnıversıtetimizdiń 2022-2026 jylǵy Strategııalyq josparyn qabyldaǵan kezde, ádilettik pen eńbekqorlyqty oqý ornymyzdyń basty qundylyǵy dep bekittik. Prezıdentimizdiń de osy eki qaǵıdaǵa nazar aýdarýy bizdiń durys jolda kele jatqanymyzǵa dálel bola alady. Moıyndaý kerek, qazir ońaı aqshaǵa umtylǵandardyń qatary az emes. Bul túsinikti ózgertý úshin túpki mádenıetimiz ben dástúrimizge úńilgenimiz jón. Bizdi qanshama zar zamannan aman alyp qalǵan eńbekqorlyq edi. Boıymyzda batyldyq ta, batyrlyq ta bar. Biraq mynaý zamanda bizge eń qajeti – ádilettik pen eńbekqorlyqty nasıhattap, boıymyzǵa sińirip, Ádiletti Qazaqstannyń jańa saıası mádenıetin qalyptastyrý.
Janar TEMIRBEKOVA,
Qoja Ahmet Iаsaýı atyndaǵy Halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıtetiniń rektory
Túrkistan oblysy