Prezıdenttik saılaý – kez kelgen eldiń saıası ómiri úshin mańyzdy oqıǵa. Sondyqtan ony júzege asyrýdyń erejeleri men normalary Konstıtýsııada jáne zańdarda bekitiledi. Saılaýdy uıymdastyrý men ótkizýdi, sondaı-aq daýys sanaýdy saılaý komıssııalary júzege asyrady.
Jalpy saılaý tetigi halyqaralyq deńgeıde de, Qazaqstanda da áldeqashan pysyqtalǵan. Búgingi saılaý da ózgeshe emes. Daýys berý úderisine Ortalyq saılaý komıssııasy, memlekettik organdar men azamattar jaýaptylyqpen qaraıdy. Saılaýdy uıymdastyrý jumystary halyqaralyq standarttar men zańnamalyq normalarǵa tolyǵymen sáıkes júrgizilgenin atap ótken jón.
2022 jyly prezıdenttik saılaýlar Fılıppın, Fransııa, Brazılııa, Kolýmbııa, Slovenııa, Aýstrııa jáne basqa da elderde ótti. Saılaý kezinde ár azamattyń daýysy mańyzdy. Mysaly, Fransııadaǵy saılaýda Emanýel Makron 58,55% daýys jınasa, onyń qarsylasy Marın Le Pen 41,45 paıyz daýys jınady. Al Brazılııa prezıdenti Lýla da Sılva 50,9 paıyz daýys jınap, qarsylasy Jaır Bolsonarýdan nebári 1,8 paıyz ǵana artyqshylyqqa ıe boldy. Jahandyq úrdiske sáıkes árbir azamattyń daýysy mańyzdy bolyp otyr.
Halyq der kezinde durys jáne sanaly tańdaý jasaý úshin eldiń saıası ómirin muqııat qadaǵalaýy qajet. Qazirgi saılaý sıkli qazaqstandyqtardyń saılaýǵa jaýapty ekenin kórsetip otyr. Bul – prezıdent saılaýyna da, aýyl ákimderiniń saılaýyna da qatysty ustanym. Qazirgi tańda Qazaqstannyń saıası mádenıeti transformasııa men jańarýdyń mańyzdy kezeńinen ótip jatyr dep senimmen aıtýǵa bolady.
Erkin TUQYMOV,
Prezıdent janyndaǵy Qazaqstannyń strategııalyq zertteýler ınstıtýtynyń dırektory