Brazılııadan baspana surady

Sharaına

AQSh arnaıy qyzmetiniń burynǵy qyzmetkeri Edvard Snoýden Brazılııa bıliginen ýaqytsha baspana berýdi resmı túrde surady. «Frans-press» agenttiginiń aqparattaryna qaraǵanda, osyndaı ótinishti ol birqatar elderge de joldaǵan sııaqty. Brazılııanyń syrtqy ister mınıstr­ligi Snoýdennen osy máselege qatysty ótinish túspegenin aıtady. Edvard Snoýden «Globo TV» telearnasyna bergen suhbatynda óziniń Reseıge qalaı kelgenin atap ótedi. Onyń aıtýynsha, Gonkongtan tranzıttik baǵyt boıynsha Ekvadorǵa Máskeý arqyly ushqan. Ol Reseıde qalýdy josparlamaǵan. Eń basty sebep, AQSh úkimetiniń tólqujatyn jaramsyz dep sheshim shyǵarýy bolǵan. Atap óteıik, ótken jyldyń tamyzynda Reseı Snoýdenge bir jyl merzimge ýaqytsha baspana bergen bolatyn. Qorǵanys mınıstrin aýystyrdy Ońtústik Koreıanyń prezıdenti eldiń qorǵanys mınıstri Kım Gvan Chjındi mınıstr qyzmetinen bosatty, ony óziniń ulttyq qaýipsizdik máseleleri jónindegi kómekshisi etip taǵaıyndady. «Renhap» agenttiginiń habarlaýynsha, Koreıanyń qorǵanys mınıstri laýazymyna Han Mın Ký otyrýy múmkin. «Sevol» paromy apatqa ushyraǵannan keıin osy elde birqatar áskerı basshylar qyzmetinen alynǵan bolatyn. Mysaly, prezıdent janyndaǵy ulttyq qaýipsizdik basqarmasynyń bastyǵy Kım Chjon Sý otstavkaǵa ketken edi. Keıbir boljamdarǵa qaraǵanda, «Sevol» paromynyń apaty, onda qaza tapqan adamdar saldary áli biraz basshyǵa qaýip tóndiretin sekildi. Abhazııa prezıdenti otstavkaǵa ketti Tanylmaǵan Abhazııa respýblıkasynyń prezıdenti Aleksandr Ankvab otstavkaǵa ketetinin málimdedi. Bul jóninde «Apsnypress» agenttigi aqparat taratty. «Abhazııa respýblıkasy konstı­týsııasynyń 65-babyna sáıkes, elde turaqtylyqty saqtaý maqsatynda otstav­kaǵa ketý týraly sheshim qabyl­dadym, – delingen onyń málimdemesinde. – El turǵyndaryn azamattyq birlikti saqtaýǵa shaqyramyn». Mamyr aıynyń sońynda Abhazııada oppozısııa ereýilge shyǵyp, olar prezıdent ákimshiligin, sondaı-aq, úkimet pen memle­kettik telearnalardy basyp alǵan bolatyn. Aleksandr Ankvabtyń sózine qaraǵanda, bılik oppozısııamen kelissóz júrgizýge nıettengen. Biraq, ortaq kelisimge qol jetkize almaǵan. Qan tógilmeýi úshin osyndaı qadam jasalyp otyrǵan sekildi. Sonymen qatar, ol málimdemesinde el parlamentiniń sheshimimen saılanǵan prezıdenttiń mindetin ýaqytsha atqarýshy Valerıı Býganbýdyń qyzmeti konstıtýsııaǵa sáıkes kelmeıtinin de atap ótken. Qaýipsizdik Keńesin Reseı basqarady 1 maýsymnan  bastap Reseı Birikken Ulttar Uıymyna tóraǵalyq etýdi qolǵa aldy. Reseıdiń BUU-daǵy turaqty ókili Vıtalıı Chýrkınniń aıtýynsha, Reseıdiń tóraǵalyǵy «asa qaýyrt» bolmaq. Turaqty ókildiń aıtýynsha, kún tártibi boıynsha, Taıaý Shyǵys problemalaryna basa kóńil aýdarylady. Sondaı-aq, Iemen, Lıvııa jáne Sırııa máseleleri qarastyrylady. Bul negizinen osy elderge gýmanıtarlyq kómekter kórsetýge baılanysty. Dıplomattyń sózine qaraǵanda, osy maýsym aıynda Sýdan, Ońtústik Sýdan, taǵy basqa da elderdegi problemalardy sheshý máseleleri bar. BUU Qaýipsizdik Keńesi on bes elden turady, oǵan bes memleket turaqty múshe bolsa, solardyń biri – Reseı. Tóraǵalyqqa qarsylar da bar Ulybrıtanııanyń premer-mınıstri Devıd Kemeron, eger Eýropalyq komıssııaǵa Lıýksembýrgtiń premer-mınıstri Jan-Klod Iýnker saılanatyn bolsa, Ulybrıtanııanyń bul odaqqa múshe bolatynyna kepildik bere almaıtynyn aıtqan. Brıtandyq premer-mınıstr bul jerde Birikken Koroldiktiń Eýropalyq odaqpen araqatynasyn aıtyp otyr. Odaqtyń Eýropalyq komıssııasy oǵan múshe elderdiń halqy tańdaǵan adamdardy saılaıdy. Al Kemeron Ulybrıtanııanyń Eýroodaqqa múshe bolýy 2015 jylǵy saılaýda jáne 2017 jylǵy ótetin referendýmda belgili bolatynyn alǵa tartady. Amerıkalyq áskerı isti boldy Qyrǵyzstanda osy elde ornyqqan amerıkalyq áskerı bazasynyń qyzmetkeri isti boldy. Ol tórt jylǵa bas bostandyǵynan aıyryldy. Áskerı menedjer ne úshin isti bolǵan degenge kelsek, ol 22 jastaǵy áıel zatyna «jaqyndasýyn» ótinse kerek. Onymen qoımaı, masań kúıdegi ol áıeldi  zorlamaq bolǵan kórinedi. Amerıkalyqqa qatysty qozǵalǵan qylmystyq is osylaı deıdi.

Qysqa qaıyryp aıtqanda: *Úndistanda taǵy bir shtat paıda boldy. Onyń ataýy – Telengon. Bul osy eldegi jıyrma toǵyzynshy shtat bolyp tabylady. *Álemge áıgili fýtbolshy Peleniń uly – E.Ch.Nesımentý buryn «Santos» fýtbol klýbynda qaqpashy bolǵan eken. Ol esirtki bıznesimen aınalysypty. Jazasy – 33 jyl túrme. *Ulybrıtanııada Ýınston Cherchılldiń úlken qyzy Merı Soams qaıtys boldy. Ol 92 jyl ǵumyr keshken eken. Mahachkaladaǵy bir balalar klýbynan shyqqan jasóspirimder ózin nashar sezingen. Teksere kelgende, 15 jasóspirimniń tamaqtan ýlanǵany anyqtaldy.

Internet materıaldary negizinde ázirlendi.