Taraz – tarıhymyzdyń altyn dińgegi

Sáýlet óneriniń orta ǵasyrlyq injý-marjany Aısha bıbi, Qa­ra­han, Dáýitbek keseneleri, kıeli Tekturmas, Aqyrtas saraı kesheni, Qalı Júnistiń «Shyǵys monshasy» jáne búginde qolǵa alynyp jatqan «Ejelgi Taraz» aspanasty mura­jaıy sekildi baǵa jetpes jádigerler Taraz qalasyna erekshe kórik berip, jyldan-jylǵa týrısterdiń qyzyǵýshylyǵyn arttyryp keledi. Elbasy N.Nazarbaevtyń: «Taraz – tarıhymyzdyń altyn dińgegi», dep basa kórsetýi ótkenimizge izet, búgingi urpaqqa zor maqtanysh ekeni anyq. Osynaý kıeli ólkede ejelgi dáýirlerden, orta ǵasyrlardan, keıingi tarıhymyzdan jetken uzyn sany 1000-nan asyp jyǵylatyn tarıhı-mádenı muralar bar. Ras, mundaı muralar tek bir eldiń, bir ulttyń múddesi úshin emes, búkil Jer sharyn meken etetin adamzat úshin qyzmet etýi tıis. Jambyl oblysynyń ákimdigi kóne tarıhymyzdy túgendeýge, zerdeleýge jan-jaqty qoldaý kórsetip keledi. Bıyl mádenıet salasyna 3,8 mlrd. teńge nemese 2013 jylǵydan 34,7 paıyzǵa artyq qarajat qarastyryldy. Sondaı-aq, «Mádenı mura» respýblıkalyq baǵdarlamasy boıynsha júrgizilgen ejelgi Taraz qalasy ornyndaǵy ǵylymı-arheologııalyq zertteý jumystary kezinde tabylǵan jádigerler kóne tarıhymyzdan kóp syr shertedi. О́tken jyly «Ejelgi Taraz» qalashyǵynda júrgiziletin arheologııalyq ǵylymı-zertteý jumystaryna oblys bıýdjetinen 130 mln. teńge bólinip, qazba jumystarynyń úshinshi kezeńi aıaqtalǵan bolatyn. Nátıjesinde 33 000 qysh qumyra buıymdarynyń synyqtary tabyldy. Olardyń ishinde 107 danasy bútindeı saqtal­ǵan. Bıyl oblys bıýdjetinen 100 mln. teńge bólinip, arheolo­­gııa­­lyq ǵylymı-zertteý jumystary jalǵasyn tapqaly otyr. Jáne 50 mln. teńgege ýaqytsha shatyr ornatylady. Sondaı-aq, bıyldan bastap, «Ejelgi Taraz» qalashyǵy ornynda «Kóne Taraz – Máńgilik eldiń besigi» atty «Arheologııalyq saıabaqtyń» bıznes-jospary jasalýda. Atalǵan taqyryptaǵy bız­nes jospar negizinde «Ejelgi Taraz» qalashyǵyn ashyq aspan asty mura­jaıyna aınaldyryp, týrıstik klasterdi damytý jumystary iske asatyn bolady. Munyń barlyǵy árıne, ótkenniń ornyn toltyrýǵa, tarıh syryn uǵynýǵa tyrysqan ilkimdi is-sharalar bolyp tabylady. Oralhan DÁÝIT, «Egemen Qazaqstan». Jambyl oblysy. Sýretterdi túsirgen Aqádil RYSMAHAN.