Elimizde quqyqtyq memlekettiń ustanymdaryn ári qaraı damytý maqsatynda onyń bar kúsh-jigeri adamnyń konstıtýsııalyq quqyǵy men bostandyǵyn júzege asyrýdyń múmkindigine kepildik berýge, barlyq memlekettik organdardyń, laýazymdy tulǵalardyń, azamattar men jeke tulǵalardyń konstıtýsııalyq mindetterin tolyq oryndaýyna baǵyttalǵan. Qazaqstanda zaıyrly memlekettegi sekildi tatýlyq pen kelisim bekitilgen, barlyq azamattardyń quqyǵy birdeı deńgeıde saqtalady. Sondyqtan da bizdiń Ata Zańymyzda: «Qazaqstan Respýblıkasy ózin demokratııalyq, zaıyrly, quqyqtyq jáne áleýmettik memleket retinde ornyqtyrdy, onyń eń qymbat qazynasy – adam jáne adamnyń ómiri, quqyqtary men bostandyqtary» dep atap kórsetildi.
Al bizdiń memlekettiń adamdy jáne adamnyń ómirin, quqyqtary men bostandyqtaryn eń qymbat qazynasy dep tanýy memlekettiń adamǵa únemi qamqorlyq kórsetip, adam jaqsy ómir súrýi úshin oǵan qajetti barlyq jaǵdaıdy jasaıtynyn, onyń densaýlyǵyn qorǵaý úshin sharalar qabyldaıtynyn, memleket adamnyń ómirin qolsuǵýshylyqtan qorǵaıtynyn bildiredi. Mine, osy oraıda keshe Adam quqyqtary jónindegi ýákildiń 2013 jylǵy qyzmeti týraly eseptiń tusaýkeseri ótti. Is-sharany Adam quqyqtary jónindegi ýákildiń mekemesi jáne Qarjy polısııasy men Astanadaǵy EQYU ortalyǵy birlesip uıymdastyrdy.
Atalǵan is-shara barysynda Adam quqyqtary jónindegi ýákil Asqar Shákirov qatysýshylarǵa esepti jyly qol jetkizilgen oń nátıjelerdi egjeı-tegjeıli baıandap, ulttyq quqyq qorǵaý mekemesi jumysynyń negizgi baǵyttarymen tanystyrdy. Joǵaryda aıtqanymyzdaı, Adam quqyqtary jónindegi ýákil mekemesiniń 2013 jylǵy jumysynda birneshe negizgi baǵyttarǵa, onyń ishinde balalardyń, múmkindigi shekteýli jandardyń quqyqtaryn qorǵaýǵa, quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetine, halyqqa memlekettik qyzmet kórsetýdiń sapasyna, áleýmettik, eńbek, jer, turǵyn úı quqyqtarynyń saqtalýyna erekshe mán berilgen eken. Bul oraıda A. Shákirovtiń ózi de: «2013 jyly Adam quqyqtary jónindegi ýákildiń mártebesi Ombýdsmenniń úılestirýshi róli retinde jabyq mekemelerde adam quqyqtarynyń saqtalýyna azamattyq qoǵamnyń monıtorıng júrgizý júıesin qurǵan Ulttyq aldyn alý tetigi týraly zańyn qabyldaýmen kúsheıtilgenin», atap ótti.
Ombýdsmenniń bul Esebi zańmen belgilengen úderisterge sáıkes Elbasyǵa usynylyp, maquldanǵannan keıin, qaraý nátıjeleri boıynsha oryndalý úshin jergilikti jáne ortalyq memlekettik organdarǵa joldanǵan edi. Qalyptasqan dástúr boıynsha atalǵan qujattyń kópshilik aldyndaǵy tusaýkeser sharasy jergilikti jáne ortalyq memlekettik organdarda, joǵary oqý mekemelerinde Ombýdsmenniń qyzmeti, onyń ishinde onyń negizgi baǵyttary týraly aqparattandyrý maqsatynda ótkiziledi, al bul da óz kezeginde adam quqyqtary men olardy qorǵaý tásilderi týraly bilimdi taratýǵa yqpalyn jasaıdy.
Tusaýkeserge Parlament Májilisiniń depýtattary, dıplomattar, ortalyq jáne jergilikti memlekettik organdardyń, halyqaralyq jáne qazaqstandyq úkimettik emes uıymdardyń ókilderi, Ombýdsmen janyndaǵy Azaptaýǵa qarsy ulttyq aldyn alý tetiginiń úılestirý keńesiniń jáne saraptamalyq keńes músheleri, sondaı-aq ǵalymdar, professorlyq-oqytýshylyq quram jáne stýdentter qatysty. Kezdesý barysynda qatysýshylar arasynda oryndy pikirler aıtylyp, quqyq qorǵaý máseleleri de talqyǵa salyndy.
Aleksandr TASBOLATOV,
«Egemen Qazaqstan».