Myna bir sýret – sońǵy jyldary tabylǵan tarıhı jádigerdiń biri. Sol jaq shette otyrǵan adam – qazaq balýany Qajymuqan Muńaıtpasov, onyń qasyndaǵy eston balýany Karl Tomberg eken.
Bul foto reseılik sırk jáne estrada janrynyń nasıhattaýshysy Ruscircus.ru saıtyna jarııalanypty. Jádigerdi áleýmettik jelide jýrnalıst Serikbol Hasannyń paraqshasynan baıqap qaldyq. Izinshe atalǵan saıttan bul fotolardy biz de kórdik.
Bul jerde myna sýretten basqa Qajymuqan atamyz shyǵystyń alajolaq keń shapanyn kıip alǵan, basynda qara taqııa, óń betine birneshe medal japsyrǵan jalpaq mata-beldikti oń ıyǵyna aıqara asyp, ekinshi ushyn oń jambasyna túıistire baılaǵan jáne shyqshytymen qosyp qaba saqal ósirgen eki túrli beınesi bar.
Balýan atamyzdyń bul sýretterin reseılik saıtqa jarııalaǵan bakýlik sırk fotografy, kolleksıoner Lev Kvars degen adam eken. Foto bul adamnyń qolyna qalaı túsip júr degenge kelsek, Chelıabi sırkiniń qyzmetkerleri sırk ártisi, balýan Fedor Korovko-Besarabovtyń qujat saqtaǵan shabadanyn taýyp alypty. Sóıtip, olar bul toptamany qadirin biletin kolleksıoner Lev Kvarsqa syılaǵan. Ruscircus.ru saıtyna jarııalanǵan fotolardyń bári osy shabadannan shyqqan dúnıeler kórinedi.
Al myna jarııalanyp otyrǵan foto-beınede Qajymuqan men Karl mata jabylǵan kishkentaı dóńgelek ústelde qoldaryna stakan men bótelkeni sheńgeldep otyr. Baıybyna barmaǵan adam «bular sharap iship otyr-aý» dep qalýy múmkin. Shyn máninde, olaı emes. Ol kezde fotosalonda qolyna arnaıy býtaforııalyq aksessýarlar (sharap, staqan, t.b) ustap otyryp túsý ádet bolǵan.
«Bul foto – sırek kezdesetin qundy sýret. Osyny taýyp, kópshilik nazaryna usynyp júrgen Serikbol Hasanǵa rahmet. Ataǵy jer jarǵan áıgili balýan tapadaı tal túste «bodııan» bótelkeni ashyp qoıyp, sharap «uryp» otyrǵany, shynynda, birtúrli. Biraq bular – shyn sharap emes, fotosalondarda arnaıy turatyn zattar. Muny aǵa býyn ókilderi jaqsy biledi. Keıbir fotograftar bertinge deıin paıdalanyp keldi. Bajaılap qarasańyz, myna sýrette balýandardyń basyna kıgen tóbeteıi de sol fotosalondiki», deıdi jazýshy Qultóleý Muqash.
Osy oraıda «Karl Tombergi kim?» degenge toqtalsaq, ulty eston ekeni anyq jazylyp tur. Qajymuqan dáýirinde dúnıe júzine áıgili balýandar arasynda eston jigitteriniń bási myǵym bolǵany anyq. Bulardyń kósh basynda keremet kúsh ıesi Georg Lýrıh (1876-1920) turdy. Bul alyp fransýzsha kúresten eki dúrkin álem chempıony atansa, kelesi bir myqty eston jigiti – Kleın Martın Reseı sporty tarıhynda tuńǵysh ret 1912 jyly Stokgolmde ótken V Olımpııa oıyndaryna grek-rım kúres túri boıynsha qatysyp, júldeger atanǵan. Al myna fotodaǵy eston jigiti Karl Tomberg jaıly málimet joqqa tán. Qajymuqan balýan týraly qalam tartqan jazýshy-zertteýshiler Qalmaqan Ábdiqadyrov, Álimqul Búrkitbaev, Ǵazızbek Táshimbaevtyń kitaptarynan onyń esim-soıyn izdep tappadyq. Tipti HIH ǵasyrdaǵy Reseı chempıonattaryna qatysqany jaıynda da derek joq. Bir qyzyǵy, bul adamnyń esimi, repressııaǵa ushyraǵan adamdardyń tiziminde júr. Onda: «1886 jyly týǵan. Ulty – eston. 1938 jyly 12 jeltoqsan kúni tutqyndalyp, keshikpeı atylǵan» delinipti. «Bul máseleni áli de zertteı túsý kerek sııaqty. Eston balýanynyń atylýy men Qajymuqan atamyzdyń qýǵyndalýy bir-birine baılanysyp jatýy múmkin», deıdi Serikbol Tilepbergenuly.