Balalar ádebıetiniń «Aıtumary»

Bala kóńildiń údesinen shyǵatyn shyǵarma jazý kez kelgen qalamgerdiń ońtaıyna kele bermeıdi. Dese de báı­gede baq synaýǵa elimizdiń ár aımaǵynan 200-ge tarta úmitker ótinim bildirgen. Qa­zaqstan Jazýshylar odaǵy uıymdastyrǵan jobaǵa «Samuryq-Qazyna» AQ kom­pa­­nııalar toby demeýshilik tanyt­ty. Jalpy, júlde qory 12 300 000 teńgeni quraǵan baı­qaýǵa poezııa, proza jáne dramatýrgııa baǵyttary bo­ıynsha 6 qatysýshydan jeńim­paz dep tanylyp, ár atalym boıynsha I oryn (bireý) – 1 000 000 teńge, II oryn (ekeý) – 800 000 teńge, III oryn (úsheý) – 500 000 teńge tabys­taldy. 14 pen 35 jas ara­ly­ǵyndaǵy qalamgerler qa­tys­qan baıqaý erejesine saı, ár qatysýshydan tek bir ǵana ata­lym boıynsha shyǵarmalar qabyldanyp, jalpy alǵanda 18 jeńimpaz marapattaldy.

Atap aıtqanda, proza janry boıynsha I oryn Ar­man Ádilbekke, II oryn Meıir­jan Jylqybaı men Nur­asyl Zııa­dıbekke jáne III oryn Aı­sáýle Mereke, Dana Áb­di­ma­nap, Qarlyǵash Sar­bae­vaǵa ta­bys­taldy.

Poezııa janry boıynsha I oryndy Mereı Qart, II oryndy Aıdana Beısen, Asylan Tilegen jáne III oryndy Mu­qaǵalı Ken­jetaı, Aıdana Segiz­baı, Nur­bıbi Aıazbaı ıe­lendi.

Dramatýrgııa janrynda Nazerke Qumarǵalıeva kósh basynan kórinse, II oryn Áli­bek Baıbol men Jan­se­rik Qut­tybaevtyń, al III oryn Já­­nibek Qoıtaı, Áli­sher Ra­hat, Yqylas Shal­ǵym­baı­dyń en­shisine buıyrdy.

– Atalǵan baıqaý Bala­lar jylynyń eń ozyq is-sha­ralarynyń biri bolyp otyr. Sońǵy jyldary qazaq áde­bıetinde balalar ádebıeti janrynyń kenje qalyp bara jatqany, al erekshe balalar úshin ádebıettiń tipti de qoljetimsizdigi jıi aıty­lyp júr. Munymen qosa «Me­niń atym Qoja» syndy tutas býyndy tárbıeleıtin shy­ǵar­malardyń joqtyǵyna zııaly qaýym ókilderi qyn­jylys bildirip jatady. Bul rette qazaq rýhanııatynyń qara shańyraǵy Qazaqstan Jazý­shylar odaǵy tól áde­bıe­timiz­di damytý baǵy­tyn­da aýqym­dy joba­lar uıym­das­ty­ryp kele­di. «Aı­tumar» ba­­lalar ádebıe­ti týyn­dy­la­rynyń respýb­lıkalyq baı­qaýy osyǵan dálel, – deı­di Qa­zaqstan Jazýshylar oda­ǵynyń basqarma tóraǵasy Ulyqbek Esdáýlet.

Marapattaý rásiminde «Samruk-Kazyna Trust» qory bas dırektorynyń orynbasary Serǵoja Qalıasqarov, «Aıtumar» balalar ádebıeti saıysy jas qalamgerlerge shabyt, baldyrǵan oqyrmanǵa rýhanı azyq syılaǵanyn, ıgilikti isti qoldaý memlekettik tildi damytýǵa, ult rýhanııatyna qosqan kompanııanyń az-kem úlesi ekenin atap ótti. О́z kezeginde báıgege qazylyq etken ádebı qaýym kelip túsken shyǵarmalardyń mazmuny men sapasy joǵary bolǵanyn atady.

«Men báıgege «Tarıhta qalǵan tulparlar» dep atal­ǵan sıkldi shyǵarmamdy usyn­dym. Bular negizinen ke­zindegi Ertarǵynnyń Tarlany, Qabanbaıdyń Qýbas aty, Kenesarynyń – Aqtabany sııaqty el arasynda ańyzdaı aıtylatyn arǵymaqtarǵa arnap jazylǵan óleńder. Qazir qazaqı qalyptaǵy ulttyq kon­­tentterdiń azdyǵyna baılanysty, balalar ótken tarıhymyzdy bilip júrsin ári batyrlarymyzǵa rýh berip, senimdi serik bolǵan sáı­gú­likterdi bilse, olardyń tarı­hı tanym kókjıegi keńeıe túser degendi mańyzǵa aldym. Olarǵa arnalǵan úlken poemalar, ańyz-ápsanalar bolǵanymen jeke poetıkalyq shaǵyn shyǵarmalar joqtyń qasy. Máselen, Qýbas atty Qa­banbaıǵa Boranbaı bıdiń tańdap bergeni, olardyń ósken jaılaýy, batyrǵa saı bolý úshin ony qalaı baptaǵany týrasynda mol málimetterdi qamtýǵa tyrystym», deıdi «Poezııa» atalymynyń jeńim­pazy Mereı Qart.

Joba barysynda uıymdas­tyrýshylar baıqaýǵa kelip túsken shyǵarmalardy bala­larǵa, onyń ishinde olar­dyń múmkindigi shekteýli qatar­lastaryna kóbirek nası­hat­­taýǵa basymdyq berip, shy­ǵar­malar ońaı oqylý úshin aýdıo, elektrondy nus­qa­la­ry ázirlenetinin jetkizdi. So­nymen qatar je­ńimpaz atan­ǵan shyǵarmalar jınaq­talyp, kitap bolyp jaryq kóredi. Kitap elimizdegi 200-ge tarta kitap­hanaǵa, ınklıýzıvti orta­lyqtar men balalar úıine ta­ratylmaq. Jetkinshekterdi ki­tap oqýǵa baýlý, olarǵa ar­nap ómirsheń shyǵarmalar ja­zý jaýapty is. Balalar áde­bıe­tin qoldaý jyly aıasynda ǵana emes, baldyrǵandar ále­min baýraıtyn týyndylar qor­jyny jyl saıyn tartymdy dúnıelermen tolyǵa berse ıgi.

ALMATY