Ibrahım Qunanbaıulynyń Abaıdan bólek, bala kúngi taǵy bir esimi Telǵara bolǵan desedi. Eki anany (Uljan men Aıǵyz) tel emip ósken soń solaı atasa kerek. Abaı – ájesi Zereniń qoıǵan esimi. Abaı – es, jady degen maǵynaǵa ıe uǵym ekenin О́zbekáli Jánibekov jazady: «bizdiń elde «bul sóz halyqtyń abaıynda joq» – degen sóz bar», dep. Shynynda da, Abaı ulttyń aqyl-esine aınaldy. «Aqyldynyń sózindeı oıly kúıdi, tyńdaǵanda kóńildiń óseri bar» dep basqa emes, hakimniń ózi aıtady.
O basta Telǵarany da, «aqyldynyń sózindeı oıly kúıdi» de tegin aıtpadyq. Shertpe kúıdiń atasy Táttimbet ataqty «Kókeıkesti» kúıin «Jantelim» dep atap tartqan kórinedi ǵoı. Alǵashqyda. Arqa kúıshileri bertinge deıin solaı dep tartqanyn jazady Talasbek Ásemqulov.
Kúıdiń nege «Kókeıkesti» atalyp ketkenin Talasbekke kezinde Asqar Súleımenov bylaı áńgimelegen: «Men M.Áýezov teatrynda qyzmette júrgende estigenmin. Teatrdyń shańyraǵyn kótergen veteran akterlerdiń aıtysy. Ábiken Hasenov osy teatrda jumys istep júrgende Ahmet Baıtursynulymen, Sáken Seıfýllınmen, Muhtar Áýezovpen kóp aralasypty. Qansha ret dastarqandaryna baryp kúı shertken. Bir kúni osy kúıdi tartady. Ahmet aǵamyz «Ábiken, bul kúıdiń aty ne?» dep suraıdy. «Jantelim», deıdi Ábiken. Sonda Ahmet aǵamyz aıtypty, mynaý, Táttimbettiń kókeıin kesken kúı eken. «Jantelim» dep qazaq et jaqyn adamyn erkeletip aıta beredi. Bul kúı budan bylaı «Kókeıkesti» bolsyn deıdi. Keıin radıoǵa solaı dep jazylyp, búkil qazaqqa sol atpen tarap ketken ǵoı. Asqaq mahabbatty jyrlaǵan kúı ǵoı».
«Asqaq mahabbatty jyrlaǵan kúı» degen jerden shyǵady. Táttimbettiń san taraýly shyǵarmalarynyń arasynda shoqtyǵy bıik týyndysy osy «Kókeıkesti». Sondyǵynan shyǵar, kúıdiń qalaı týǵany týraly ańyzdar da az emes. О́mirden óterinde dombyrasyn keýdesine qoıyp tartqan eken desedi bir áńgimelerde. Myna «Jantelim» ataýy sonyń bárine jaýaptaı seziledi. Jantelim sóziniń taǵy bir balamasy janymnyń egizi, bólinbesi degenge de kelińkireıdi.
Asqar Súleımenovtiń sózinen keıin Talasbek Ásemqulov «Jantelimin» Táttimbet bozbala kezinde ǵashyq bolǵan Aqsuńqar atty qyzǵa arnaǵanyn naqtylaıdy. Ekeýi qosyla almaǵan. Bul týraly el aýzynda eskiden qalǵan áńgimeler bary esimizde. «Qosyla almaǵan, sebebi qyzdyń da aıttyrylǵan jeri bar, Táttimbettiń de atastyrylǵan qalyńdyǵy bar. Qazaqtyń ata zańy kese-kóldeneń turǵan» dep Talasbek te týra túsedi.
Adam janyna maıdaı jaǵatyn oıly da máneri ózgeshe «Kókeıkesti» – qansha tyńdasa jalyqtyrmaıtyn týyndy. Muny, bir qaraǵanda, tek qana alǵashqy mahabbatqa da telip qoıýǵa bolmaıtyndaı elesteıdi. Kúı kenetten bastalǵanda qaǵysy birden baýrap ala jóneledi. Salqar dala, saltanatty kóshtiń salıqaly kórinisi, jaıdary qalpy keledi kóz aldyńa. Árkimge ártúrli elesteıtini anyq qoı. Áıteýir, «tymaqty alshy kıgizgendeı» (Abaı) bapty qalyptan óris alady da, ári qaraı boıaýy qalyń ún áýezi qaýlap ala jóneledi. Bir kezderi dombyra qystyǵyp alady da, qaıta jazylady. Áldenege jetpeı armanda ketken ińkár júrektiń óksigi maıdaqońyr lep arasynan aǵarańdap kelip syz beredi. Biraq jylańqy óksik joq bul jerde. Sher tolqytyp shyǵarǵan alyp júrek qaǵysynan týǵan tolqyndaı, baıtaq dúnıege ulasqan qýatty áýen. Jaıly, bapty júristiń arasynda álgi bir sher tolqyny jaǵany qaıta-qaıta urady da jatady. Aınalyp kelip taǵy bir tyńdasa, múlde basqasha, dúnıeni baýyrǵa alyp qanatyn kergen qońyrqaı qııal qusyndaı, kóńil jetpese kóz jetpeıtin kókjıekten kórinedi. Kókeıińdi kesetin de, tesetin de sol dybys. Jalǵyzsyraǵan janyńnyń jubanyshy da, bólinbesi de sonda sııaqty. Qaı-qaıdaǵyny qozǵaǵan qasıetti dybystyń yrǵaǵyn ártúrli sýrettep otyra berýge bolady. Sebebi til jetkisiz qudiret ıektep, jan aǵysyna úılese beredi. Manadan aıtqan bul oıymyzdy Asqar Súleımenov bylaı dep bir-aq aýyz sózben jetkizedi:
«Jantelim», – dedi sodan soń bir núktege qadala qarap, — «Kókeıkesti». Osy eki sózdiń ózi adamnyń júregin sýyratyndaı… Qasiret pen qamyryq ta bar… Áziz kóriktiń aldynda bas ııý de bar…
Aısa ǵalaıyssalam kreste óldi, adamzat úshin óldi dep jatady. Janynda turyp kýá bolǵan joqpyz. Biraq ábden múmkin. Alaıda Aısadaı dańqy shyqpasa da erligi sodan bir mysqal da kem emes birneshe qazaqty bilem. Dáýletkereı, Táttimbet, Qurmanǵazy men Súgirdi aıtyp turmyn. Bular qunyker bolyp Allanyń aldyna baryp, qazaq úshin ǵana emes, adamzat úshin, ınsanııat úshin sóz aıtqan. Adamzatty aqtap shyqqan. Tek asylyq aıtty deme, meniń sózimdi asqaq qylǵan – kúıdiń arýaǵy. Kúı qandaı kıeli bolsa – meniń sózim de sondaı ór. Oıdan shyǵaryp aıtyp turǵam joq bul sózdi. Muhań aıtypty ǵoı «qazaqtyń ary men uıaty, kisiligi kúıde ǵana qaldy» dep. Sol ras sóz…»