Qazaqstan Respýblıkasy Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstrliginiń buıryǵy № 944

2013 jylǵy 26 qarasha, Astana qalasy «Temir jol magıstraldyq júıesinde jasandy qurylystardy aǵymdaǵy jóndeý jáne kútip ustaý» kásibı standartyn bekitý týraly Qazaqstan Respýblıkasynyń 2007 jylǵy 15 mamyrdaǵy Eńbek kodeksiniń 138-5-babynyń 3-tarmaǵyna sáıkes buıyramyn: 1. Qosa berilip otyrǵan «Temir jol magıstraldyq júıesinde jasandy qurylystardy aǵymdaǵy jóndeý jáne kútip ustaý» kásibı standarty bekitilsin. Qazaqstan Respýblıkasy Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstrliginiń Kadr jáne ákimshilik jumys departamenti (E.E. Hasenov): 1) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde zańnamada belgilengen tártippen memlekettik tirkelýin; 2) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin, buqaralyk aqparattar quraldarynda resmı jarııalanýyn, sonyń ishinde Qazaqstan Respýblıkasy Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstrliginiń ınternet-resýrsynda jáne Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik organdarynyń ınternet-portalynda ornalastyrýdy; 3) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin kúntizbelik on kún ishinde «Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginiń Respýblıkalyq kuqyqtyq aqparat ortalyǵy» sharýashylyq júrgizý kuqyǵyndaǵy «Ádilet» respýblıkalyq memlekettik kásipornynyń aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalaýǵa kóshirmesin jiberýdi; 4) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin bes jumys kúni ishinde memlekettik tirkeý týraly jáne buqaralyq aqparat quraldarynda jarııalaýǵa jiberý týraly málimetterdi Qazaqstan Respýblıkasy Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstrliginiń Zań departamentine usynýdy qamtamasyz etsin. 3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaýdy ózime qaldyramyn. 4. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Mınıstr A.JUMAǴALIEV. «KELISILDI» Qazaqstan Respýblıkasynyń Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstriniń mindetin atqarýshy _____________Q.Ábsattarov. 2013 jylǵy 4 qarasha Qazaqstan Respýblıkasy Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstriniń 2013 jylǵy 26 qarashadaǵy № 944 buıryǵymen bekitilgen «Temir jol magıstraldyq júıesinde jasandy qurylystardy aǵymdaǵy jóndeý jáne kútip ustaý» kásibı standarty 1. Jalpy bólim 1. «Temir jol magıstraldyq júıesinde jasandy qurylystardy aǵymdaǵy jóndeý jáne kútip ustaý» kásibı standarty (budan ári – KS) «Qurlyq kóligi salasyndaǵy qyzmetter» kásibı qyzmet salasyndaǵy biliktilik deńgeıine, quzyretine, mazmunyna, sapasyna jáne eńbek jaǵdaılaryna qoıylatyn talaptardy anyqtaıdy jáne: 1) eńbek salasy men kásibı bilim berý salasynyń ózara qarym-qatynasyn retteýge; 2) daıarlaý, biliktilikti arttyrý jáne kásibı qaıta daıarlaý baǵdarlamalaryn ázirleý talaptaryn reglamentteýge; 3) personaldy attestattaý jáne sertıfıkattaý kezinde jumysshylardyń quzyretterin baǵalaý talaptaryn reglamentteýge arnalǵan. 2. KS negizgi paıdalanýshylary: 1) bilim berý uıymdarynyń túlekteri, qyzmetkerler; 2) uıymdardyń basshylary, uıymdardyń personalyn basqarý bólimsheleriniń basshylary men mamandary; 3) bilim berýdiń memlekettik baǵdarlamalaryn ázirleıtin mamandar; 4) mamandardyń kásibı daıarlyǵyn baǵalaý jáne biliktiligine sáıkestigin rastaý salasyndaǵy mamandar bolyp tabylady. 3. KS negizinde biliktilik sıpattamalary, laýazymdyq nusqaýlyqtar, uıymdardyń úlgilik oqytý baǵdarlamalary, úlgilik oqytý josparlary, ujymdyq standarttar ázirlenedi. 4. Osy KS mynadaı termınder men anyqtamalar qoldanylady: 1) biliktilik – qyzmetkerdiń eńbek qyzmetiniń belgili bir túri sheńberinde naqty fýnksııalardy sapaly oryndaýǵa daıyndyǵy; 2) biliktilik deńgeıi – kúrdeliligi, eńbek qyzmetteriniń standartty emestigi, jaýapkershiligi jáne derbestiligi parametrleri boıynsha júkteletin qyzmetkerlerdiń quzyretine qoıylatyn talaptar jıyntyǵy; 3) eńbek zattary – belgili bir eńbek quraldarynyń kómegimen ónim jasaý maqsatynda qyzmetkerdiń is-qımyly baǵyttalǵan zat; 4) eńbek quraldary – jumysshynyń eńbek zattaryn bastapqy kúıden ónimge aınaldyrý úshin paıdalanatyn quraldar; 5) eńbek qyzmetiniń túri – eńbek fýnksııalary men olardy oryndaýǵa qajetti quzyrettikterdiń tutas jıynymen quralǵan kásibı qyzmet salasynyń quramdas bóligi; 6) eńbek fýnksııasy – bıznes-úderispen anyqtalatyn jáne olardy oryndaýǵa qajetti quzyretterdiń bolýyn boljamaıtyn eńbek qyzmetiniń biriktirilgen jáne derbes jıyntyǵyn kórsetetin eńbek qyzmeti túrleriniń bir bóligi; 7) kásibı qyzmet salasy – jalpy ıntegrasııalyq negizi (mindeti, nysandary, tehnologııalary, sonyń ishinde eńbek quraldary uqsas nemese jaqyn) bar jáne uqsas eńbek fýnksııalary men olardy oryndaıtyn quzyrettilikteriniń boljaldy jıynynan turatyn salanyń eńbek qyzmeti túrleriniń jıyntyǵy; 8) kásibı standarttyń birligi – osy qyzmet túri úshin tutas, aıaqtalǵan, qatysymdy derbes jáne mańyzdy bolyp tabylatyn naqty eńbek fýnksııasynyń ashyq sıpattamasy turatyn kásibı standarttyń qurylymdyq elementi; 9) kásip – arnaıy daıyndyqtyń, jumys tájirıbesiniń nátıjesinde paıda bolǵan arnaıy teorııalyq bilim men praktıkalyq daǵdylar keshenin bilýdi talap etetin eńbek qyzmetiniń túri; 10) quzyrettilik – eńbek qyzmetinde bilimin, biligi jáne tájirıbesin qoldaný qabileti; 11) laýazym – laýazymdyq ýákilettikter jáne laýazymdyq mindetter sheńberin júkteıtin jumys berýshiniń qurylymdyq birligi; 12) mindet – naqty bir eńbek zattary men quraldaryn paıdalana otyryp eńbek fýnksııasyn iske asyrýmen jáne nátıjege qol jetkizýmen baılanysty is-qımyl jıyntyǵy; 13) sala – óndiretin ónim, óndiris tehnologııasy, negizgi qorlar men jumys jasaýshylardyń kásibı bilikteri ortaq uıymdar jıyntyǵy; 14) salalyq biliktilik sheńberi (budan ári - SBSh) – salada tanylatyn biliktilik deńgeıleriniń qurylymdyq sıpattamasy; 15) ulttyq biliktilik sheńberi (budan ári - UBSh) – eńbek naryǵynda tanylatyn biliktilik deńgeıleriniń qurylymdyq sıpattamasy; 16) fýnksıonaldyq karta – sol nemese ózge de kásibı qyzmet salasy sheńberinde belgili bir qyzmet túrin oryndaıtyn jumysshynyń eńbek fýnksııalary men mindetteriniń qurylymdyq sıpattamasy. 2. KS pasporty 5. KS pasporty kelesini anyqtaıdy: 1) ekonomıkalyq qyzmet túri (kásiptik qyzmet salasy): Ekonomıkalyq qyzmet túrleriniń jalpy jikteýishi (budan ári - 03-2007 QR MJ) «52.21 Qurlyq kóligi salasyndaǵy qyzmetter». 2) ekonomıkalyq qyzmet túriniń (kásiptik qyzmet salasynyń) negizgi maqsaty: poezdar qozǵalysyn uıymdastyrý. 3) osy KS 1-qosymshasyna sáıkes biliktilik deńgeıleri boıynsha eńbek qyzmetiniń (kásiptiń) túrleri. 3. Eńbek qyzmeti túrleriniń (kásiptiń) kartochkalary 1-paragraf «Jasandy qurylystardy jóndeýshi» 6. Eńbek qyzmet túriniń (kásiptiń) kartochkasy mynadan turady: 1) biliktilik deńgeıi: UBSh boıynsha – 2-4, SBSh boıynsha – 2-4; 2) Qazaqstan Respýblıkasynyń kásipterdiń memlekettik jiktegishi (budan ári - QR 01-2005 MJ) boıynsha bazalyq toby: 7511 «Temirjol kóligi jol mashınalary men mehanızmderine qyzmet kórsetý jáne jóndeý boıynsha jumysshylar kásipteri»; 3) laýazymnyń (kásiptiń) yqtımal ataýlary: jasandy qurylystardy jóndeýshi; 4) atqarylatyn eńbek qyzmetiniń jıyntyq sıpattamasy - tireýdiń betin jóndeý jáne tehnıkalyq ustaý, sondaı-aq jasandy qurylystyń aralyq qurylystarynyń jekelegen elementterin men ártúrli materıaldardan jasalǵan jasandy ǵımarattardyń toraptaryn aýystyra otyryp, tósenish, aspa jáne basqa da qosymsha jáne saqtandyrý aıla buıymdary arqyly jóndeý; 5) yqtımal jumys oryndary, jumysshynyń kásibı bilimi men oqýyna qoıylatyn talaptar, biliktilikti rastaıtyn sertıfıkattardyń qajettiligi, praktıkalyq jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar, jumysqa ruqsat berýdiń erekshe talaptary osy KS 2-qosymshasynyń «Kásip boıynsha yqtımal jumys oryndary. Jasandy qurylystardy jóndeýshiniń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar» degen 1-kestesinde keltirilgen. 2-paragraf «Kópir brıgadasynyń brıgadıri» 7. Eńbek qyzmet túriniń (kásiptiń) kartochkasy mynadan turady: 1) biliktilik deńgeıi: UBSh boıynsha – 4; SBSh boıynsha – 4; 2) Qazaqstan Respýblıkasynyń kásipterdiń memlekettik jiktegishi (budan ári - QR 01-2005 MJ) boıynsha bazalyq toby: 7511 «Temirjol kóligi jol mashınalary men mehanızmderine qyzmet kórsetý jáne jóndeý boıynsha jumysshylar kásipteri»; 3) laýazymnyń (kásiptiń) yqtımal ataýlary: kópir brıgadasynyń brıgadıri; 4) atqarylatyn eńbek qyzmetiniń jıyntyq sıpattamasy - joldar jáne jasandy qurylystardyń aǵymdyq jóndeý jumystaryn oryndaý úshin jaǵdaı jasaý; 5) yqtımal jumys oryndary, jumysshynyń kásibı bilimi men oqýyna qoıylatyn talaptar, biliktilikti rastaıtyn sertıfıkattardyń qajettiligi, praktıkalyq jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar, jumysqa ruqsat berýdiń erekshe talaptary osy KS 2-qosymshasynyń «Kásip boıynsha yqtımal jumys oryndary. Kópir brıgadasynyń brıgadıriniń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar» degen 2-kestesinde keltirilgen. 3-paragraf «Jol jáne jasandy qurylystardy aralaýshy» 8. Eńbek qyzmet túriniń (kásiptiń) kartochkasy mynadan turady: 1) biliktilik deńgeıi: UBSh boıynsha – 3-4, SBSh boıynsha – 3-4; 2) Qazaqstan Respýblıkasynyń kásipterdiń memlekettik jiktegishi (budan ári - QR 01-2005 MJ) boıynsha bazalyq toby: 7511 «Temirjol kóligi jol mashınalary men mehanızmderine qyzmet kórsetý jáne jóndeý boıynsha jumysshylar kásipteri»; 3) laýazymnyń (kásiptiń) yqtımal ataýlary: jol jáne jasandy qurylystardy aralaýshy; 4) atqarylatyn eńbek qyzmetiniń jıyntyq sıpattamasy - temirjol, jasandy qurylys, kópirdiń tireý bóligin, jol sıgnaldary, týnnel belgileri jáne órtke qarsy qural jabdyqtardy baqylaý jáne tekserý jumystaryn júrgizý; 5) yqtımal jumys oryndary, jumysshynyń kásibı bilimi men oqýyna qoıylatyn talaptar, biliktilikti rastaıtyn sertıfıkattardyń qajettiligi, praktıkalyq jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar, jumysqa ruqsat berýdiń erekshe talaptary osy KS 2-qosymshasynyń «Kásip boıynsha yqtımal jumys oryndary. Jol jáne jasandy qurylystardy aralaýshynyń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar» degen 3-kestesinde keltirilgen. 4-paragraf «Kópir sheberi/kópir sheberi kómekshisi» 9. Eńbek qyzmet túriniń (kásiptiń) kartochkasy mynadan turady: 1) biliktilik deńgeıi: UBSh boıynsha – 5. SBSh boıynsha – 5; 2) Qazaqstan Respýblıkasynyń kásipterdiń memlekettik jiktegishi (budan ári - QR 01-2005 MJ) boıynsha bazalyq toby: 1226 «Kólik jáne baılanys uıymdaryndaǵy, materıaldy-tehnıkalyq jabdyq jáne ótimderdegi mamandandyrylǵan (óndiristik-paıdalaný) bólimsheler (qyzmet orny) basshylary»; 3) laýazymnyń (kásiptiń) yqtımal ataýlary: kópir sheberi/kópir sheberi kómekshisi; 4) atqarylatyn eńbek qyzmetiniń jıyntyq sıpattamasy - jasandy qurylystardy jóndeý, aǵymdyq kútip ustaý jumystaryna tehnologııalyq úderisin qurastyrý jáne jumys oryndalýyn uıymdastyrý jumystaryn júrgizý; 5) yqtımal jumys oryndary, jumysshynyń kásibı bilimi men oqýyna qoıylatyn talaptar, biliktilikti rastaıtyn sertıfıkattardyń qajettiligi, praktıkalyq jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar, jumysqa ruqsat berýdiń erekshe talaptary osy KS 2-qosymshasynyń «Kásip boıynsha yqtımal jumys oryndary. Kópir sheberiniń/kópir sheberi kómekshisiniń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar» degen 4-kestesinde keltirilgen. 4. KS birlikteriniń tizimi 10. KS birlikteriniń tizimi osy KS 3-qosymshasynyń 1-4-kestelerinde keltirilgen jáne shıfr men KS birlikteri ataýlarynan turady. 5. KS birlikteriniń sıpattamasy 11. KS birlikteriniń sıpattamasy osy KS 4-qosymshasynyń 1- 7-kestelerinde keltirilgen. 6. Osy KS negizinde beriletin sertıfıkattardyń túrleri 12. Osy KS negizinde mamandardyń kásiptik daıyndyǵyn baǵalaý jáne biliktilik sáıkestigin rastaý salasyndaǵy uıymdarmen sertıfıkattar beriledi. 13. Osy KS negizinde beriletin sertıfıkattyń túrleri sertıfıkat alý úshin ıgerý qajet bolatyn osy KS 3-qosymshasynda kózdelgen KS birlikteriniń tizimine sáıkes anyqtalady. 7. KS ázirleýshileri, kelisý paraǵy, saraptamasy jáne tirkelýi 14. KS ázirleýshisi Qazaqstan Respýblıkasy Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstrligi bolyp tabylady. 15. KS kelisý paraǵy osy KS 5-qosymshasynda keltirilgen. «Temir jol magıstraldyq júıesinde jasandy qurylystardy aǵymdaǵy jóndeý jáne kútip ustaý» kásibı standartyna 1-qosymsha Biliktilik deńgeıleri boıynsha eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túrleri № r/s Qyzmet túriniń ataýy Eńbek naryǵynyń úrdisi eskerilgen kásip ataýy QR MJ 01-2005 sáıkes kásip ataýy SBSh biliktilik deńgeıleri BTBA boıynsha razrıady 1 Tireýdiń betin jóndeý jáne tehnıkalyq ustaý, sondaı-aq jasandy qurylystyń aralyq qurylystarynyń jekelegen elementterin men ártúrli materıaldardan jasalǵan jasandy ǵımarattardyń toraptaryn aýystyra otyryp, tósenish, aspa jáne basqa da qosymsha jáne saqtandyrý aıla buıymdary arqyly jóndeý Jasandy qurylystardy jóndeýshi Jasandy qurylystardy jóndeýshi 2-4 2-8 2 Joldar jáne jasandy qurylystardyń aǵymdyq jóndeý jumystaryn uıymdastyrý Kópir brıgadasynyń brıgadıri Joldar men jasandy qurylystarǵa aǵymdyq qyzmet kórsetý jáne jóndeý jumystarynyń (bosatylǵan) brıgadıri 3-4 - 3 Temir jol, jasandy qurylys, kópirdiń tireý bóligin, jol sıgnaldary, týnnel belgileri jáne órtke qarsy qural jabdyqtardy baqylaý jáne tekserý Jol jáne jasandy qurylystardy aralaýshy Jol jáne jasandy qurylystardy aralaýshy 3-4 4-5 4 Jasandy qurylystardy jóndeý, aǵymdyq kútip ustaý jumystaryna tehnologııalyq úderisin qurastyrý jáne jumys oryndalýyn uıymdastyrý Kópir sheberi/kópir sheberi kómekshisi Kópir sheberi 5 - Eskertpe. BTBA – Qazaqstan Respýblıkasy jumysshylardyń jumystary men kásipteriniń biryńǵaı tarıftik-biliktilik anyqtamalyǵy, 52-shyǵarylym, Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstriniń 2013jylǵy 3 qyrkúıektegi № 426-ó-m buıryǵymen bekitilgen. «Temir jol magıstraldyq júıesinde jasandy qurylystardy aǵymdaǵy jóndeý jáne kútip ustaý» kásibı standartyna 2-qosymsha 1-keste 1. Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary. Jasandy qurylystardy jóndeýshiniń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary (uıymdar) Temirjol, jasandy qurylys Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaılary - Jumys isteýge ruqsat berýdiń erekshe jaǵdaılary Medısınalyq shekteýler: Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańnamasy boıynsha Jumysqa ruqsat: medısınalyq kýálandyrylǵannan keıin, kirispe jáne alǵashqy nusqamalyqtan soń SBSh biliktilik deńgeıi Kásibı bilimi men oqý deńgeıi Talap etiletin jumys tájirıbesi 2 Negizgi orta bilimnen tómen emes, jalpy orta bilimniń bar bolýy kezindegi praktıkalyq tájirıbe jáne/nemese kásiptik daıyndyq (uıym bazasyndaǵy qysqa merzimdi kýrstar, kásiporyndaǵy bilim ne oqý) Jumys ótiline talap qoıylmaıdy 3 Negizgi orta bilim ne tájirıbesiz jalpy orta bilim bazasyndaǵy jalpy orta bilim ne tehnıkalyq jáne kásiptik orta bilimniń bar bolýy kezindegi praktıkalyq tájirıbe jáne/nemese kásiptik daıyndyq (bir jylǵa deıingi kásiptik daıyndyq baǵdarlamalary boıynsha kýrstar nemese kásiporyndaǵy oqýlar) 2 deńgeıde 2 jyl 4 Qosymsha kásiptik daıyndyqty tehnıkalyq jáne kásiptik bilim Jumys ótiline talap qoıylmaıdy 2-keste 2. Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary. Kópir brıgadasynyń brıgadıriniń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary (uıymdar) Temirjol, jasandy qurylys Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaılary Múmkin zııandy jaǵdaılar – qozǵalystaǵy jyljymaly quram, kólik quraldary, mehanızmder, jer betine qatysty jumys ornynyń joǵaryda ornalasýy Jumys isteýge ruqsat berýdiń erekshe jaǵdaılary Medısınalyq shekteýler: Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańnamasy boıynsha Jumysqa ruqsat: medısınalyq kýálandyrylǵannan keıin SBSh biliktilik deńgeıi Kásibı bilimi men oqý deńgeıi Talap etiletin jumys tájirıbesi 4 Qosymsha kásiptik daıyndyqty tehnıkalyq jáne kásiptik bilim 3jyldan kem emes 3-keste 3. Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary. Jol jáne jasandy qurylystardy aralaýshynyń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary (uıymdar) Temirjol, jasandy qurylys Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaılary Múmkin zııandy jaǵdaılar – shýdyń joǵary deńgeıi, qozǵalystaǵy jyljymaly quram, kólik quraldary, mehanızmder, jer betine qatysty jumys ornynyń joǵaryda ornalasýy Jumys isteýge ruqsat berýdiń erekshe jaǵdaılary Medısınalyq shekteýler: Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańnamasy boıynsha Jumysqa ruqsat: medısınalyq kýálandyrylǵannan keıin, kirispe jáne alǵashqy nusqamalyqtan soń SBSh biliktilik deńgeıi Kásibı bilimi men oqý deńgeıi Talap etiletin jumys tájirıbesi 3 Negizgi orta bilim ne tájirıbesiz jalpy orta bilim bazasyndaǵy jalpy orta bilim ne tehnıkalyq jáne kásiptik orta bilimniń bar bolýy kezindegi praktıkalyq tájirıbe jáne/nemese kásiptik daıyndyq (bir jylǵa deıingi kásiptik daıyndyq baǵdarlamalary boıynsha kýrstar nemese kásiporyndaǵy oqýlar) Jumys ótiline talap qoıylmaıdy 4 Qosymsha kásiptik daıyndyqty tehnıkalyq jáne kásiptik bilim 3 deńgeıde 2 jyl 4-keste 4. Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary. Kópir sheberiniń/kópir sheberi kómekshisiniń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary (uıymdar) Temirjol, jasandy qurylys Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaılary - Jumys isteýge ruqsat berýdiń erekshe jaǵdaılary Medısınalyq shekteýler: Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasy boıynsha Jumysqa ruqsat: medısınalyq tekseristen keıin SBSh biliktilik deńgeıi Kásibı bilimi men oqý deńgeıi Talap etiletin jumys tájirıbesi 5 Qosymsha kásiptik daıyndyqty tehnıkalyq jáne kásiptik bilim 3 jyldan kem emes Joǵary kásiptik bilim Jumys ótiline talap qoıylmaıdy   «Temir jol magıstraldyq júıesinde jasandy qurylystardy aǵymdaǵy jóndeý jáne kútip ustaý» kásibı standartyna 3-qosymsha KS birlikteriniń tizimi 1-keste 1. «Jasandy qurylystardy jóndeýshiniń» eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túri Shıfr Eńbek fýnksııasynyń (kásibı standart birliginiń) ataýy 1 F Jasandy qurylysty jóndeý jáne tehnıkalyq kútim jasaý 2 F Slesarlyq, toıtarma, ustalyq jáne beton jumystaryn oryndaý 3 F Jasandy qurylysty mehanızasııalyq quraldar kómegimen jóndeý jáne tehnıkalyq kútimdi 2-keste 2. «Kópir brıgadasynyń brıgadıriniń» eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túri Shıfr Eńbek fýnksııasynyń (kásibı standart birliginiń) ataýy 1 F Joldar jáne jasandy qurylystardyń aǵymdyq jóndeý jumystaryn uıymdastyrý 2 F Joldyń joǵarǵy qurylysynda, jer betinde, jasandy qurylysta paıda bolǵan aqaýlardy anyqtaý jáne óndiristik jumystardy eskertý boıynsha jumystardy uıymdastyrý 3 F Jol jumystary óndirisinde poezdar qozǵalysy qaýipsizdigin qamtamasyz etý 3-keste 3. «Jol jáne jasandy qurylystardy aralaýshynyń» eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túri Shıfr Eńbek fýnksııasynyń (kásibı standart birliginiń) ataýy 1 F Joǵarǵy jol qurylysynyń jaǵdaıyn baqylaý jáne tekserý 2 F Jer tósemin jaǵdaıyn baqylaý jáne tekserý 3 F Jasandy qurylys jaǵdaıyn baqylaý jáne tekserý 4-keste 4. «Kópir sheberiniń/kópir sheberi kómekshisiniń» eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túri Shıfr Eńbek fýnksııasynyń (kásibı standart birliginiń) ataýy 1 F Jasandy qurylys kútimi boıynsha kópir aýmaǵynda jumystardy basqarý 2 F Tehnologııalyq prosessterdi qurastyrý 3 F Nusqaýlyq ótkizý, brıgadalardy qurý Eskertpe: F – Fýnksııa. «Temir jol magıstraldyq júıesinde jasandy qurylystardy aǵymdaǵy jóndeý jáne kútip ustaý» kásibı standartyna 4-qosymsha KS birlikteriniń sıpattamasy 1-keste SBSh 2-deńgeıindegi «Jasandy qurylystardy jóndeýshiniń» eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túri Shıfr Eńbek zattary Eńbek quraldary Mindetter Sheberlik jáne daǵdylar Bilim 1 F Metalldy, aǵash, tas, beton jáne temirbetondy kópirler, jol ótpesi, vıadýk, akvedýk, estakada, naýa jáne tireme beti, ótpeli qurylys elementteri jáne týnnel Metal qyrǵysh, sypyrǵysh, úshkir kúrek, zembil, arba, balǵa, balta, tyrma, úshkir lom, úshkir balǵa shot, aǵash taptaý, metal qyshlaq, mazýt qutysy, shashaq, bulǵaýysh, boıaǵysh agregat, qashaý, sym qyshlaq, ándeme 1-1 M Jasandy qurylystardy shań-tozańnan, qoqymnan, tattan, qar men muzdan tazalaý. Jasandy qurylystyń betin syrlaý úshin daıyndaý. Aǵash materıaldardy qolmen óńdeý. Sharnırler men katoktardy maılaý. Betin josparlaý jáne tazalaý. Shaǵyn kópirler men qubyrlardyń tesikterin jabý jáne ashý. Týnneldegi tuzdy aǵyndar men shordy alyp tastaý Nusqaýlyq negizinde jasandy qurylystyń qurylymyn bóligin jóndeý boıynsha berilgen qıyn emes tájirıbelik tapsyrmalardy oryndaýǵa jumys tásilin tańdaý. Qol ınstrýmentterimen tájirıbelik jumys daǵdysy Jasandy qurylys qurylymynyń bólikteri men elementterin belsheleýlerimen ataýlary; qol ınstrýmentteriniń qurylǵylary; metaldy, betondy, temirbetondy, aǵash jáne tas betterin tazalaý ádisteri, betterdi syrlaýǵa daıyndaý; aǵash materıaldaryn qolmen óńdeý ádisi; júkterdiń ornyn aýystyrý jáne jınaqtaý týraly bazalyq bilim 1-2 M Jasandy qurylystardy elementterinde toıtarma úshin sańylaýlar burǵylaý. Jaıaý júrginshilerge arnalǵan kópirler men ótkelderdiń asfaltbeton qabatyndaǵy jaryqtardy tazalaý jáne biteý. Aǵash materıaldaryn mehanıkalandyrylǵan quraldarmen óńdeý. Taqtaı tósemeni tóseý jáne aýys­tyrý. Tósenishter men shpal torlardy bólshekteý. Aǵash baspaldaqtardy jóndeý. Jyljymaly tirek bólikteriniń qaptamasyn jóndeý jáne aýystyrý. Kópir bórenelerin jóndeý. Jyljýǵa qarsy qurylǵylardy, kontrburyshtar men kontrrelsterdi bólshekteý. Shaǵyn kópirler men qubyrlardyń sańylaýlaryn jabýǵa arnalǵan aǵash qalqandardy jasaý jáne jóndeý Nusqaýlyq negizinde jasandy qurylystyń búlinýin anyqtaý jáne eskertý jumysyna ádis tańdaý Jasandy qurylystyń túri men tıpi, kútip ustaý jáne jóndeý boıynsha negizgi jaǵdaı; búlingen jerdi eskertý jáne jóndeý ádisi; salqyn jáne ystyq shegeleý; buranda shegeniń ólshemi, shek jáne otyrǵyzylýy; bolattyń sortyn jáne markasn; qalqandy shegelep daıyndaý ádisi; aǵash materıaldaryn óńdeýge qabyldaý týraly bazalyq bilim 2 F Metaldy, aǵash, tas, beton jáne temirbetondy kópirler, jol ótpesi, vıadýk, akvedýk, estakada, naýa jáne tireme beti, ótpeli qurylys elementteri jáne týnnel Metal qyrǵysh, sypyrǵysh, úshkir kúrek, zembil, arba, balǵa, balta, tyrma, úshkir lom, úshkir balǵa shot, aǵash taptaý, metal qyshlaq, mazýt qutysy, shashaq, bulǵaýysh, boıaǵysh agregat, qashaý, sym qyshlaq, ándeme 2-1 M Jyljymaly kórikterdi toltyrý. Toıtarmalardy qyzdyrý. Armatýralyq bolatty jazý, tegisteý jáne kesý. Topyraqty qol quralmen qopsytý, tyǵyzdaý, tiginen jáne kóldeneńnen aýystyrý, ony zembilmen jáne arbamen shyǵarý. Búlingen asfalt betterdi syndyrý. Týnneldegi tońdy oıý. Týnnel qabyrǵasyndaǵy alynyp jatqan torkret nemese beton qabatyn julyp alý. Batpaqty jerlerdi jáne sýdyń týnneldiń qaptamasyna túsýi yqtımal jerlerden tys keptirý Nusqaýlyq negizinde slesarlyq jáne jóndeý ınstrýmentterimen jumysty oryndaý ádisin tańdaý Slesarlyq, toıtarma, ustalyq jáne beton jumystaryn qabyldaý; armatýralyq bolatty tarqatý, durystaý jáne kesý ádisteri; jumysty qol ınstrýmenti jáne quraly kómegimen oryndaý ádisi; betondy qospany tyǵyzdaý jáne qabyldaýǵa jiberý; júkterdiń ornyn aýystyrý jáne jınaqtaý; jasandy qurylysty jóndeýde jáne qaıta qurýda tehnıkalyq qaýipsizdik jáne óndiristik tazalyq saqtaý týraly bazalyq bilimi 2-2 M Japsyrmalar jasaý. Armatýralyq ózekterdi sýyq kúıinde qııý. Jasandy qurylystardyń betin tegisteý jáne boıaý. Jasandy qurylystar tireýiniń qurylysyn bólshekteý. Shuńqyrlardy, sańylaýlar men sógilgen jerlerdi kirpishpen jáne beton qospamen biteý. Beton jáne temir beton qurylystardy kertý jáne bólshekteý. Betti sylaý jáne sylaqty jóndeý. Sement sylaǵynyń qurylysy. Rıaj ben muz oıǵyshtardy taqtaımen qaptaý. Drenaj pen kesindilerdiń bastarynyń rısberleriniń qurylysy Slesarlyq, toıtarma, ustalyq jáne beton jumystaryn oryndaý úshin nusqama negizinde jumys ádisin tańdaıdy. Pnevmatıkalyq balǵamen, toıtarǵysh tutqasy jáne basqa mehanı-kalandyrylǵan ınstrýmentterin paıdalaný daǵdysy Armatýralyq bilikti ııý jáne túzetýge qabyldaý ádisi; eritindini daıyndaý jáne mólsherleý ádisi; qalaý jáne sańylaýlarǵa tesý, tas jáne kesek tasty buzý ádisi; toltyrǵysh jáne betondy qospanyń, negizi sementterdiń markalary; asbest betondy qospalar, qaramaı, maıshyt, oqshaý toltyrǵyshtardyń túrleri; antıseptırleýshi jáne ottan qorǵaýshy quramdaryna júginý jáne olarmen jumysqa qabyldaý erejesi; pnevmatıkalyq balǵa, toıtarǵysh tutqasy jáne basqa mehanıkalandyrylǵan ınstrýmentter qurylymy; qospa jylytatyn jáne sorǵyshqa barý týraly bazalyq bilim 2-keste 2. SBSh 3-deńgeıindegi «Jasandy qurylystardy jóndeýshiniń» eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túri Shıfr Eńbek zattary Eńbek quraldary Mindetter Sheberlik jáne daǵdylar Bilim 2 F Metaldy, aǵash, tas, beton jáne temirbetondy kópirler, jol ótpesi, vıadýk, akvedýk, estakada, naýa jáne tireme beti, ótpeli qurylys elementteri jáne týnnel Metal qyrǵysh, sypyrǵysh, úshkir kúrek, zembil, arba, balǵa, balta, tyrma, úshkir lom, úshkir balǵa shot, aǵash taptaý, metal qylshaq, mazýt qutysy, shashaq, bulǵaýysh, boıaǵysh agregat, qashaý, sym qyshlaq, ándeme 2.3 M Jasandy qurylystardyń elementterin jasaý jáne olardyń toraptaryn qurastyrý. О́tkel qurylystar men tireýlerdiń jaqtaý qorshaýlarynyń qurylysy jáne olardy jóndeý. Jekelegen ózekterden, ankerlik bolttardan, japsyrma bólshekterden jasalǵan armatýrany ornatý. Armatýralyq torlar men tegis karkastardy qurastyrý jáne montajdaý. Qurastyrmaly temir beton qurylystardy shubarlaý jáne jikterin biteý. Buryn salynǵan qurylystyń jikterin ashý. Jaıaý júrginshilerge arnalǵan kópirler men ótkelderdiń temir beton jáne metall baspaldaqtaryn jóndeý. Bekinisterdiń, tartpalar men qorshaýlardyń temir beton bólshekterin jasaý. Asfalt beton qaptamalardy keskindeý jáne óńdeý. Retteý jáne qorǵaý qurylystaryn jóndeý. Qorama qalypty, aǵashty, tósemeler men shpal torlardy ornatý. Kıývettiń astyndaǵy jáne kıývettiń syrtyndaǵy quramaly temir beton baqylaý qudyqtarynyń jáne sý aǵar káriziniń qurylysy, jóndeý jáne bólshekteý. Sý burǵysh temir beton lotoktarynyń qurylysy, olardy jóndeý jáne bólshekteý Jumysty oryndaý ádisin óz betinshe anyqtaý. Metaldy kópirdiń bóliginiń jaryǵyn anyqtaý. Instrýmenttermen praktıkalyq jumys jasaý daǵdysy Jasandy qurylys jáne joǵarǵy jol qurylysy baqylaý ádisi jáne normanyń mazmuny; jasandy qurylystyń ótpeli qurylysyn jóndeý jáne búlingen bólikterin aýystyrý; bólikterdi jınaý jáne daıyndaý ádisteri; aǵash dýal jáne armatýralyq tordy jınaý ádisi; qaramaı, maıshyt, asfaltti qospa jáne toqýshy materıaldardy berilgen sapasy, talaptary; jabýdy jóndeý jáne qurý; QR eńbek zańdary boıynsha eńbekti uıymdastyrý bilimi; ishki eńbek tártibi; eńbekti qorǵaý jáne tehnıka qaýipsizdik týraly bilimi 3 F Metaldy, aǵash, tas, beton jáne temirbetondy kópirler, jol ótpesi, vıadýk, akvedýk, estakada, naýa jáne tireme beti, ótpeli qurylys elementteri jáne týnnel Metal qyrǵysh, sypyrǵysh, úshkir kúrek, zembil, arba, balǵa, balta, tyrma, úshkir lom, úshkir balǵa shot, aǵash taptaý, metal qylshaq, mazýt qutysy, shashaq, bulǵaýysh, boıaǵysh agregat, qashaý, sym qyshlaq, ándeme 3.1 M Aspa besikterdi ilý jáne alý. Tóseme taqtalar men shpal torlardy qurastyrý. Jasandy qurylystyń metall qurylystarynyń elementterindegi sańylaýlardy tóseme taqta, aspa besikti jáne basqa da qosymsha aıla buıymdardy paıdalan otyryp burǵylaý. Metall ótkel qurylystardyń elementterin jáne jaqtaýlardy tóseme taqta, aspa besikti jáne basqa da qosymsha aıla buıymdardy paıdalan otyryp syrlaý. Elektr oryndaý quraldaryn paıdalana otyryp, kontrrelsterdi, kontrburyshtardy, qorǵaý buryshtary men qorǵaý bórenelerin demontajdaý. Kópir bórenelerin bir ret aýystyrý Kópir asty, aspa besik jáne basqa kómekshi jáne saqtandyrý quraldarymen jumysty oryndaý ádisin ez betinshe anyqtaý 3-keste SBSh 4-deńgeıindegi «Jasandy qurylystardy jóndeýshiniń» eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túri Shıfr Eńbek zattary Eńbek quraldary Mindetter Sheberlik jáne daǵdylar Bilim 3 F Metaldy, aǵash, tas, beton jáne temirbetondy kópirler, jol ótpesi, vıadýk, akvedýk, estakada, naýa jáne tireme beti, ótpeli qurylys elementteri jáne týnnel Metal qyrǵysh, sypyrǵysh, úshkir kúrek, zembil, arba, balǵa, balta, tyrma, úshkir lom, úshkir balǵa shot, aǵash taptaý, metal qyshlaq, mazýt qutysy, shashaq, bulǵaýysh, boıaǵysh agregat, qashaý, sym qyshlaq, ándeme 3-2 M О́tkel qurylystardyń elementterin boltpen bekitý. Kontrburyshtar (kontrrelster) men qorǵanysh buryshtardy ornatý jáne bekitý. Tegisteý men domalatyn kirgizý aspaptaryn montajdaý, demontajdaý, tehnıkalyq ustaý jáne jóndeý. Ajyratpaly ótkel qurylystardyń mehanıkalyq jáne elektr mehanızmderi men relstik jik-kiltin jóndeý jáne tehnıkalyq qyzmet kórsetý. Ballastsyz kópir jaımasyn, aǵash bórenedegi jáne metall kóldeneńdegi jaımany jóndeý jáne ustaý. Armatýralyq tordy salý. Tóseme qatardy monolıtteý. Jasandy qurylystardaǵy jol belaǵashyn optıkalyq aspapty paıdalana otyryp vızalaý jáne aýytqýshylyqtardy joıý. Temir beton jeıdeler men beldikterdiń qurylysy. Temir beton jáne beton ótkel qurylystardyń gıdrooqshaýlaýyshyn túsirý paketterin paıdalana otyryp, tekserý jáne jóndeý. Jasandy qurylystar men qubyrlardyń tireýleriniń tóseme taqtalaryn ınektileý. Beton búrký (torkretteý). Tas kópirlerdiń burǵyshtary men aǵyndarynyń qurylysy jáne olardy jóndeý. Tas nobaı men usaq tastan jasalǵan berik prızmalardyń qurylysy. Tóseme taqtalardy, basqa da qosymsha nemese saqtandyrý aıla buıymdaryn paıdalana otyryp, týnnel qabyrǵalaryn óńdeý jikterin jóndeý jáne qaıta óńdeý Optıkalyq prıborlarmen praktıkalyq jumys jasaý daǵdysy. Arkaly, bóreneli, ajyratylatyn jáne asylmaly kópirlerdiń elementterin jáne ótpe qurylysyn bólikterin aýystyrý arqyly jóndeýdi bilý О́tkel qurylystary elementteriniń janasý tásilderi; beriktigi joǵary bolttardyń qoldanylýymen metall qurylystardy montajdaý; qulyptardyń rels jikteri qurylymdarynyń qurylysy; olardy jóndeý boıynsha óndiristiń tehnologııasy; kóterý jabdyqtaryn jáne qosymsha qurylǵylar men aıla buıymdardy ornatýdyń ádis-tásilderi; qurylymnyń qorama qalybyn qurastyrý jáne qaptamasyna beton qospasyn quıý; arka, bórene kópirlerdiń, qubyrlardyń, lotoktar men bastarynyń, kúmbezdiń ústińgi qurylysyn tabıǵı tastan qalaý, kópir tireýleriniń syrtqy shaqyrymdyq qataryn jonylǵan tastan salý tásilderi; kópir jaımasyn tolyq aýystyrý; optıkalyq aspaptardy paıdalana otyryp, vızalaý tásilderi; ballastsyz kópir jaımasyn qurý jáne ustaý týraly bilim 3-3 M Aralyq qurylystar men rels joldarynyń plany men profılin quraldarmen túsirý. Jasandy qurylystardyń aýqymyn ólsheý jáne baqylaý. Metall kópirdiń elementterin aýystyrý kezinde túsirý jáne shablondardy jasaý. Jekelegen elementter men aralyq qurylystardy tar jerde jasaý jáne aýystyrý. О́te berik bolttar men túıreýishterdiń tartylýyn baqylaý. Aralyq qurylystar balkalarynyń beldeýlerindegi óte berik túıreýishterge arnalǵan plıtalar men sańylaýlardy ornalastyrýdy belgileý. Plıtalardy bıiktigi boıynsha retteý. Balkalardyń profılin jaıý. Kópir bórenelerin daıyndaý jáne aýystyrý kezinde bolttarǵa arnalǵan shuńqyrlar men sańylaýlardyń ornyn belgileý úshin shablondar jasaý. Kópir bóreneleriniń jobalyq epıýralaryn aralyq qurylystarǵa aýystyrý. Kópirdegi rels joldaryn kóterýdiń shekti jebesin jáne kópir bóreneleriniń jumys bıiktigin esepteý. Tabıǵı jonylǵan tastan muz jarǵyshty tas kópirlerdiń arkala ry men jikterinde tastardy, taban tirek tastardy tańdaı otyryp qalaý. Kópir tireýishteriniń podfermalyq tastaryn salý jáne ósirý. Ýaqytsha paket aralyq qurylystar men tireýlerdi qurastyrý jáne ornatý. Sý aǵyny rejımin gıdrologııalyq ólsheý jáne baqylaý. Baqylaý osin, ýaqytsha shaǵyn kópirler men qubyrlar elementteri belaǵashyn bólý. Shaǵyn metall aralyq qurylystardy temir betonǵa aýystyrý. Týnnel jikteri qaptamasynyń jekelegen tastaryn aýystyrý. Týnnel qabyrǵasyn tas jáne beton qaptamasyn tóseme taqta nemese basqa da qosymsha nemese Qurylystardy oske kóterý, jyljytý jáne ornatý arqyly tirek bóligimen praktıkalyq jumys jasaý daǵdysy. Qol astyndaǵy jumysshylarǵa berilgen jasandy qurylys jóndeý nátıjesin baǵalaý, tapsyrmany baǵalaý Aralyq qurylystardy qurastyrý, jyljytý jáne ornatý tásilderi; aspaly alańdarda, tóseme taqtalarda jáne aspaly besikterde ustalyq jumystar men toıtarý jumystaryn oryndaý tásilderi; óńdeletin materıaldardy qyzdyrý jáne salqyndatý rejımi; aınaldyrǵyshtardy ornatý, aınaldyrý jáne arka, balka jasandy qurylystary men qubyrlardyń jikterin jóndeý tásilderi; geodezııalyq quraldarmen jumys júrgizý; joldar men jasandy qurylystardyń jobasy men profılin jasaý; sý ótkizetin jasandy qurylystar jumysynyń gıdrogeologııalyq rejımderiniń erekshelikteri týraly bilim qorǵanysh quraldaryn paıdalana otyryp, temir betonmen kúsheıtý. Týnneldegi uzyn jáne qıǵash jaryqtaryn joıý 3-4 M Eritindini týnneldiń qaptamasyna jáne qaptamasynyń syrtyna sońǵy ret aıdaý. Týnnel kúmbezindegi ankerlerdiń (býrka) daıyn sańylaýyna ornatý jáne biteý. Týnnel kúmbeziniń beton (temir beton) qaptamasynyń buzylǵan jerlerin syndyrý. Týnnl qabyrǵalaryndaǵy standart emes jáne kúrdeli kúmbezderin pnevmo- jáne elektr quraldaryn paıdalana otyryp bederleý. Baılanys symynan sýdyń tamýyn burý. Týnneldegi tik jaryqtardy toqtatý Pnevmo- nemese elektrqu-raldarmen jáne kómekshi jáne saqtandyrý quraldarymen praktıkalyq jumys jasaý daǵdysy. Qol astyndaǵy jumysshylarǵa berilgen jasandy qurylys jóndeý nátıje- sin baǵalaý, tapsyrmany baǵalaý Jumystardy tóseme taqtalardan nemese basqa qorǵanysh jáne saqtandyrý aılabuıymdarynan pnevmo- jáne elektr quraldaryn paıdalana otyryp oryndaý tásilderi men ádisteri; standart emes jáne kúrdeli jikterdi bederleý kezinde jumys óndirisi tehnologııasy týraly bilim 3-5 M Tonnel kúmbezdi deformasııasyn taratý. Tonell qaptamasynyń jyljýyn aspappen ólsheý. Tonnel kúmbezi tósemin aýystyrý. Tonell kúmbeziniń tas jáne betondy qaptamasyn kúsheıtý. Tonnel ólshemderin jyljymaly tósemelerdegi baqylaý ólshem ramalary arqyly tekserý. Tonnel kúmbezindegi jaryqtardy joıý. Kabel jelige jaqyn jerdegi tonnel kúmbezindegi jáne boıyndaǵy standartty emes jáne kúrdeli jikterdi qosymsha nemese saqtandyrý jabdyqtaryn paıdalana otyryp soǵý Qol astyndaǵy jumysshylarǵa berilgen jasandy qurylys jóndeý nátıjesin baǵalaý, tapsyrmany baǵalaý. Kólik quraldarymen praktıkalyq jumys jasaý daǵdysy Tonnel kúmbezin kúsheıtý jáne aýystyrý jumystaryn qabyldaý jáne júzege asyrý ádisteri; Tonnel ólshemderin tekserý men tehnologııasy; Kabel jelige jaqyn jerdegi jumystar týraly bilim 4-keste 4. SBSh 4-deńgeıindegi «Kópir brıgadasynyń brıgadıriniń» eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túri Shıfr Eńbek zattary Eńbek quraldary Mindetter Sheberlik jáne daǵdylar Bilim 1 F Temir jol jáne jasandy qurylys Joldy jáne temirjoldy baqylaý grafıgi 1-1 M Poezdardyń úzdiksiz jáne qaýipsiz qozǵalysyn etetin, jaramdy jaǵdaıynda joldyń jáne qurylystyń kútimin uıymdastyrý Jasandy qurylystyń elementterimen praktıkalyq jumys jasaý daǵdysy. Qol astyndaǵy jumysshylarǵa berilgen jasandy qurylys jóndeý nátıjesin baǵalaý, tapsyrmany anyqtaý. Jumysshylardyń kásibı mamandyǵyn kóterý motıvasııasy Temir jol jáne jasandy qurylys qurylǵylary, aǵymdyq kútý jáne jóndeý boıynsha óndiristik jumys tehnologııasy boıynsha jumys ádisi, prınsıpi jáne yntasy týraly bilim. Eńbekke motıvasııasy jáne yntalandyrýy týraly bilim 1-2 M Berilgen merzimde joldy jáne jasandy qurylysty baqylaýdy uıymdastyrý Qural jabdyqtar jáne prıborlarmen praktıkalyq jumys jasaý daǵdysy. Qol astyndaǵy jumysshylarǵa berilgen jasandy qurylys jóndeý nátıjesin baǵalaý, tapsyrmany anyqtaý. Jumysshylardyń kásibı mamandyǵyn kóterý motıvasııasy О́ndiristi jol jáne jasandy qurylysty kútip ustaý jáne jóndeýde qural jabdyq jáne prıborlar kómegimen ólsheý boıynsha jumys ádisi, prınsıpi jáne yntasy týraly bilim. Eńbekke motıvasııasy jáne yntalandyrýy týraly bilim 2 F Joǵarǵy jol qurylysy, jer beti jáne jasandy qurylys Jol jáne jasandy qurylys-tyń aǵymdyq kútý boıyn­sha jumys-tardy ótkizýdiń kesteleri 2-1 M Joldyń joǵarǵy qurylysynda, jer betinde, jasandy qurylysta paıda bolǵan aqaýlardy anyqtaý jáne óndiristik jumystardy eskertý boıynsha jumystardy uıymdastyrý Jasandy qurylystyń elementteriniń aqaýlaryn anyqtaı bilý. Qol astyndaǵy jumysshylarǵa berilgen aqaýlardy anyqtaý nátıjesin baǵalaý, tapsyrmany anyqtaý. Jumysshylardyń kásibı mamandyǵyn kóterý motıvasııasy О́ndiristi jol jáne jasandy qurylysty kútip ustaý jáne jóndeýde qural jabdyq jáne prıborlar kómegimen ólsheý boıynsh