Keshe Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Ulttyq qorǵanys ýnıversıtetiniń jańa ǵımaratynyń resmı ashylý saltanatyna qatysty. Ýaqyt talabyna saı salynyp, sońǵy úlgide jabdyqtalǵan ýnıversıtettiń jańa ǵımarattary Astana saltanatyn arttyra túseri anyq.
Elbasyn atalǵan oqý ordasynda Qorǵanys mınıstri Serik Ahmetov pen elordanyń ákimi Imanǵalı Tasmaǵambetov kútip alyp, ýnıversıtettiń aýmaǵymen jáne eńseli ǵımaratymen tanystyrdy. Kóńil qýantary – áskerı joǵary bilim oshaǵynyń syrt qorshaýynda da, saltanatty ǵımarattyń ishki qabyrǵalarynda da ulttyq nyshandar, qazaqy órnekter kóz tartady. Prezıdenttiń de kóńilin demdegen memlekettiń ulttyq belgileri bolar. Memleket basshysy ǵımarattyń ár tusyna zer salyp, zeıin qoıyp qarady. Joǵary áskerı bilim ordasynyń ustazdarymen, shákirtterimen kezdesken Elbasy ýnıversıtettiń ulttyq qorǵanystaǵy mańyzy týraly aıtty. Elimizde buryn-sońdy bolmaǵan mundaı áskerı oqý ordasynyń zamanaýı jabdyqtalǵan ǵımaratynyń paıdalanýǵa berilýimen sardarlardy saltanatty túrde quttyqtady. Munda joǵary bilikti áskerı kásipqoılardy daıarlaıtyn ortalyq qurylýy tıis ekenin atap kórsetti.
– Bul jerde zerek, áskerı ǵylymdy biletin jáne tilderdi meńgergen, bilimdi ofıserler tárbıelenýi kerek, – dedi Nursultan Nazarbaev. Sonymen qatar, Qorǵanys ýnıversıtetiniń jańa ǵımaraty áskerı ǵylymnyń eń zamanaýı talaptaryna saı keletinin aıtyp ótti.
– Munda zerthanalar jumys istep, ǵylymı zertteýler men ázirlenimder júrgiziledi, doktoranttar daıarlanyp, dıssertasııalar qorǵalatyn bolady. Eń úzdik álemdik tájirıbelerdi oqytý úshin ýnıversıtet oqytýshylardy Reseıden jáne basqa elderden shaqyrady, – dedi Elbasy. Memleket basshysy ýnıversıtettiń áskerı mamandardy oqytý men daıarlaý jónindegi naqty jospary jasalýda ekenine nazar aýdardy.
Nursultan Nazarbaev Qazaqstannyń áskerı oqý oryndary shetelderdiń osyndaı oqý oryndarynan úlgi alýy qajettigin, olar jaı ǵana kásipqoılardy emes, naǵyz kóshbasshylardy daıarlaýy tıistigin jetkizdi. Sóıtip, Qazaqstan Prezıdenti Ulttyq qorǵanys ýnıversıtetiniń jańa ǵımaratyn paıdalaný tujyrymdamasyn ázirleýdi tapsyrdy.
Sondaı-aq, Nursultan Nazarbaev qaýipsizdikti tıisti deńgeıde qamtamasyz etý úshin qazirgi zamanda memlekettiń urysqa qabiletti armııasy bolýy kerektigine de nazar aýdardy.
– Qazaqstan óziniń syrtqy saıasatynyń arqasynda shekaranyń óne boıynda tynyshtyqty qamtamasyz etti, qýatty odaqtastar tapty. Buǵan qosa, bizdiń memleketimizde qýatty, saqadaı saı armııa jáne paryzyna adal ofıserler bolýy tıis, – dep túıindedi sózin Prezıdent.
Ulttyq qorǵanys ýnıversıteti – magıstratýra jáne doktorantýra baǵdarlamalary boıynsha strategııalyq, jedel-strategııalyq jáne jedel-taktıkalyq basqarý býyndary úshin áskerı kadrlar daıarlaıtyn Ortalyq Azııadaǵy birden-bir joǵary áskerı oqý orny. Osyny aıtqan Memleket basshysy, atalǵan joǵary áskerı oqý oshaǵynda óz elimizdiń ofıserlerimen qatar, UQShU-ǵa qatysýshy elder de óz áskerıleriniń bilimin jetildirip otyratynyn eskertti.
Qorǵanys mınıstrliginen alǵan málimetke júginsek, ýnıversıtet qurylǵaly beri óz elimizdiń joǵary shendi ofıserlerimen qosa, UQShU memleketteriniń 1000-ǵa jýyq áskerıleri dáris tyńdap, bilimderi men biliktilikterin shyńdapty. Bilim ornynyń taǵy bir mindeti – joǵary oqý ornynan keıingi kásiptik bilimmen áskerı mamandar daıarlaýdy júzege asyrý. Olardyń maqsaty – elimizdiń Qarýly Kúshteri men basqa da áskerı quralymdarǵa biliktiligi joǵary ǵylymı-pedagogıkalyq jáne ǵylymı kadrlar daıyndaý. Ýnıversıtettiń osy qyryna mán bergen Elbasy Ulttyq qorǵanys ýnıversıtetinde ofıserlerdiń bilimin jetildirýmen birge, álemdegi ozyq tájirıbelerdi engizý kerektigin de eske saldy.
– Astana kúni qarsańynda taǵy da ǵajaıyp ǵımarattar paıdalanýǵa berilip jatyr. El astanasy bolǵandyqtan, bul jerde mundaı oqý ordasynyń bolýy qajet. Al endi qorǵanys salasynda elimizde buryn mundaı ýnıversıtet bolmaǵan. Qazir sapaly áskerı mamandar daıyndaý úshin barlyq jaǵdaı jasalyp jatyr. Ǵımarat asa eńseli, oqý korpýstary jaqsy jabdyqtalǵan, bilim alýshylarǵa kazarma, al oqytýshylarǵa páterler salynýda. Sportpen shuǵyldanýǵa deneshynyqtyrý zaldary men alańdary jetkilikti. Endi sizderdiń mindetterińiz – elimizge jan-jaqty bilimdi, birneshe tildi, ozyq tehnıka-tehnologııany meńgergen áskerı mamandar daıarlap berý, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Negizi Ulttyq qorǵanys ýnıversıtetin salýǵa Memleket basshysy 2008 jyly nusqaý bergeni málim. Sodan beri Nazarbaev Ýnıversıtetiniń janynan oryn teýip, qurylysy bastalyp ketken. Oqý ordasy nysandarynyń jalpy aýmaǵy 20 gektar jerdi alyp jatyr. Osy aýmaqqa ornalasqan 16 ǵımarattyń jalpy kólemi 107 185 sharshy metr bolady eken. Osy kúnge 63 000 sharshy metrden asatyn nysandardyń qurylys jumystary aıaqtalyp, paıdalanýǵa berilip otyr. Olardyń 5-eýi oqý jáne ákimshilik korpýsy, oǵan qosa 306 páterli jataqhana bar.
Jobada kórsetilgeni boıynsha, aýdıtorııalarda bir mezgilde 1100 tyńdaýshy dáris alyp, oqý úderisterin tolyq qamtamasyz ete alatyn kórinedi. Oqý korpýsyndaǵy aýdıtorııalar tolyq derlik zamanaýı quraldarmen jabdyqtalǵan. Atap aıtqanda, kompıýter synyptary, lıngafon kabınetteri, konferens-zaldar, 200 adamǵa arnalǵan kınozal, jyldamdyǵy joǵary ınternet jumys istep tur.
Oqý ordasynyń kitaphana qory ǵylymı túrli oqýlyqtar men kórkem jáne qupııa ádebıetterden quralǵan. Jalpy, qajetti kitaptyń sany 75 myńnan asyp jyǵylady. Ýnıversıtettiń ımıtasııalyq modeldeý ortalyǵy oqý-jattyǵýlar ótkizip, vırtýaldy qarsylaspen urys jaǵdaıyn kórsetýge múmkindik beredi. Munymen qatar, jańa áskerı-ǵylymı zerthanasy osy salada keń aýqymda zertteýler júrgizýge múmkindik týdyrady. Áskerı saladaǵy ǵylymdy damytý maqsatynda vedomstvoaralyq jáne memleketaralyq avtorlyq ujymdardyń áskerı ǵylym problemalary men qoǵamdyq, naqty jáne tehnıkalyq ǵylymdardyń áskerı problematıkasy boıynsha zertteý jumystaryn jasaýǵa múmkindik mol. Munymen birge tájirıbelik-konstrýktorlyq jumystar júrgizý úshin zamanaýı ǵylymı-eksperımentaldi bazamen jabdyqtalǵan qosymsha ǵylymı-zertteý ınstıtýty qurylǵan.
Ulttyq qorǵanys ýnıversıtetiniń professorlyq-oqytýshylar quramy otandyq ǵylym doktorlary men kandıdattarynan, sondaı-aq, alys-jaqyn shetelderdiń sala mamandarynan turady. Búginde oqytýshylar quramynda 10 ǵylym doktory men 30 ǵylym kandıdaty bar eken. Olar tıisti kezde shetelderdiń joǵary oqý oryndarynda bilim-bilikterin shyńdap otyrady. Joǵary oqý ornynyń Shýche qalasynan Astanaǵa kóshirilýiniń sebebi, professorlyq-oqytýshylar quramyn biliktiligi joǵary kadrlarmen nyǵaıtý bolyp tabylady. Sóıtip, sapaly ofıser-mamandar daıarlaý da jedeldeıtin bolady.
Bilim oshaǵynyń oqytýshy ǵalymdary men alǵashqy tyńdaýshy túlekteri shara sońynda Elbasyna alǵysyn aıtty. Memleket basshysy Ulttyq qorǵanys ýnıversıtetiniń oqý úderisiniń monıtorıng ortalyǵyn, operatıvtik óner kafedrasy men kitaphanasyn aralap kórdi.
Sońynda Nursultan Nazarbaev qurmetti qonaqtar kitabyna estelik qoltańba qaldyrdy.
Nurbaı ELMURATOV,
«Egemen Qazaqstan».
Sýretterdi túsirgender
S.BONDARENKO, B.OTARBAEV.