Marqa qozynyń eti dese bir tamsanyp qalatyn, anatomııa tilimen aıtqanda, sol bir sátte asqazanymyzdan shartty túrde refleks bólinetin halyqpyz. Ádette jyl basynda týǵan qozylardy mamyr-maýsym aılaryna qaraı pyshaqqa iliktirýge bolady. Qoı baqqan aǵaıyndar mundaı kezde eti bal tatyǵan baǵlannyń «pisetinin» málimdep júr. Qazir búkil álemde qozy eti óte zárý, jeńsik te shıpaly taǵam, eshqandaı balamasy joq halal ónim qataryna qosylady. Tipti, Avstralııa, Jańa Zelandııa sekildi elder qozy etin eksportqa shyǵarýdy keshendi túrde jolǵa qoıyp, ony óz jeriniń brendi retinde tanytýǵa talpynýda.
Mine, osyndaı básekede keıin qalyp qoıyp júrsek, bul ejelden mal baqqan, sonyń ishinde qoı sharýashylyǵy máselesine kelgende eshkimge esesin jibere qoımaıtyn halqymyzǵa ájeptáýir syn bolyp júrmegeı. Ulttyq brendtiń biri de osy emes pe. «Batys Marka Lamb» JShS qolǵa alǵan Qazaqstanda balamasy joq et óńdeý kesheni osy olqylyqtyń ornyn toltyrýdy kózdeıdi. Qurylysy aıaqtalyp kele jatqan erekshe keshen jobasy «QazAgroQarjy» AQ-tyń qarjylaı qoldaýy arqasynda iske asýda. Onyń ózgesheligi joǵaryda aıtylǵandaı qozy etin óndirip eksportqa shyǵarý bolyp otyr.
Mundaǵy maqsat – óte joǵary. Iаǵnı, keshende kúnine 1400 bas marqa qozy nemese baǵlan soıylyp vakýýmdyq oramdar men qoraptarda eýropalyq standarttarǵa saı deńgeıde tutynýshylarǵa usynylmaq. Alǵashqy qazyǵy ótken jyly qaǵylǵan qurylysty bıylǵy jyldyń aıaǵyna deıin aıaqtaý kózdelgen. Atalǵan jobanyń jalpy quny 2,7 mıllıard teńgeni quraıdy. Joba tolyqtaı iske qosylǵan kezde 283 jańa jumys orny ashylmaq.
Batys Qazaqstan oblysynyń Aqjaıyq aýmaǵynda «QazAgroQarjy» AQ-nyń qarjylandyrý júıesi boıynsha iske kirisken kásiporyn birinshi kezekte eksportqa laıyqty ónim shyǵarýdy murat tutady. Árıne bul nıet óte durys. Ony qoldaýǵa da, quptaýǵa da bolady. Áıtse de buǵan qajetti shıkizat jetispese bul jobanyń oıdaǵydaı iske asýy ekitalaı.
Sondyqtan da «Batys Marka Lamb» búgingi kúnge deıin usaq tuıaqty mal ósiretin birqatar agroqurylymdarmen tıisti kelisimsharttar jasap úlgergen. Buǵan jergilikti sharýa qojalyqtary men ıeliginde qoı maly bar aǵaıyndar da tartylǵan. Qazirgi kúni bul ómirsheń is-ónimdi, sonyń ishinde enesinen aıyrylǵan qozyny eki jaqqa da tıimdi baǵamen ótkizýdiń taptyrmas ortalyǵyna aınalady dep kútilýde. Zaýyt jańashyldary óz múmkindikterin tek otandyq qoı ósirý salasy óndirisshilerimen shektemeı, sheteldik jabdyqtaýshylarmen de baıyta túsýdi uıǵarǵan. Onyń basym bóligi Reseıdiń Qalmaq Respýblıkasyna qarasty «Kıevskıı» asyl tuqymdy mal zaýytynń úlesine tıedi.
Búgingi kúnge deıin jasalǵan marketıngtik zertteýler qazaqstandyq aıryqsha ázir ónimge, ıaǵnı belgili bir temperatýrada salqyndatylǵan arnaıy oramdaǵy qozy etine degen suranys Reseıdiń Máskeý, Samara, Saratov, Orynbor qalalary arasynda óte joǵary ekenin kórsetedi. Buǵan qosa qozy eti rynogynyń aýqymyn Italııa men Germanııadaǵy jáne Iran, Birikken Arab Ámirlikteri, Saýd Arabııasy sekildi Taıaý Shyǵys elderimen de qosymsha kelisimsharttar jasaý arqyly ósirý joldary qarastyrylǵan. Mundaǵy basty qaǵıdat atalǵan elderde halal standarttaryna saı ónimdi tutyný berik dástúrge aınalǵanyna negizdelgen.
– Qazaqstandyq jańa óndiristiń taǵy bir ereksheligi-qaldyqsyz óndeý tehnologııasyna laıyqtalǵany. Halqymyz maldyń súıekterin omyrtqa, jilik, jambas, qabyrǵa dep bólmeı me? Osyndaı halyqtyq dástúrdiń jelisi Oral óńirinde márege taıalǵan jobada da qarastyrylǵan. Osyndaı túri men sortyna qaraı qozy eti men súıekteri bólshektetilip, salqyndatylyp 100-300 gramdyq arnaıy pakette otandyq jáne sheteldik tutynýshylarǵa sterıldik tazalyqpen usynylady. Saýdaǵa túskenge deıin soıylǵan marqa eti 1,5 kún salqyndatylady. Oǵan gaz jiberiledi. Mundaı álemdik tehnologııa ónimniń soıylǵan kúnindegi qasıeti 40 kún boıy saqtalýyna áser etedi, – dedi gazet tilshisine «QazAgroQarjyAQ» basqarmasy tóraǵasynyń agroónerkásip kesheni jónindegi keńesshisi Serǵazy Esembaev.
Mamannyń oı-pikirinen taǵy bir túıgenimiz qaldyqsyz tehnologııaǵa saı jobada negizgi et ónimine qosa onyń qaldyqtarynan et-súıek untaǵy men tehnıkalyq súıek maıyn ári óniriste paıdalaný úshin qozy terisin paıdaǵa asyrý tásilderi de iske aspaq.
Mine, «QazAgroQarjy» AQ qoldaý kórsetken, elimizde balamasy joq aıryqsha jobanyń búgingi jaı-kúıi osyndaı.
Temir QUSAIYN,
«Egemen Qazaqstan».
Batys Qazaqstan oblysy,
Aqjaıyq aýdany.