Dorıan Greı sındromy

Dorıan Greı dep atalatyn­ sın­drom bar. Fızıkalyq jáne psıho­­logııalyq turǵydan qartaı­ǵy­sy kelmeý, máńgi jastyqty qa­laý osynyń belgileri. Bul, ásirese, shoý-bıznes ókilderi ara­synda jıi kezdesedi. Biraq kóp­shilik aldynda júrmese de, qarttyǵyn qabyldaǵysy kel­meı­tin adamdar bar. Jas kóriný úshin bárin isteıdi. Qazirgi kezde keń taraǵan bet álpetine plas­tı­kalyq operasııa jasatý da osy sın­dro­m­nyń belgisi deıdi. Biraq bul ber jaǵy. Jany kirlep, júregi qaraıyp tursa da, syrtyn sylap minsiz kóringisi kelý, ómir­diń maǵynasy ishki álemniń emes, túr-álpettiń kórkemdigi dep esepteý – osy sındromnyń asqyn­ǵan­dy­ǵy­­­nyń kórinisi.

Bul psıhologııalyq kúı Oskar Ýaıldtyń ataqty shyǵar­ma­syn­da­ǵy basty keıipker Dorıan Greı­­diń atymen atalǵan. Dorıan ózi­niń jastyǵyn saqtaǵysy kele­di.­ Oqıǵa jelisi boıynsha bas keıip­kerdiń symbatyna qaıran qal­ǵan sýretshi oǵan portretin salyp beredi. Beınesi salynǵan sýret­ke Dorıannyń jany da darı­dy. Sodan keıin Dorıan emes, sol sýret qartaıa bastaıdy. Onyń boıyndaǵy barlyq ózge­ris portretke áser etedi. Dorıan alǵashqyda óziniń tániniń qar­ta­­maıtynyna qýanǵanymen, kóz aldyndaǵy sýretten jany qan­sha­lyq kirlep, lastanyp bara jat­qanyn anyq kóredi. Dorıan ishki­ áleminiń kelbetin jan balasynan jasyryp ustaıdy, tipti, por­tretti basqa bólmege aparyp, be­tin jaýyp, bólmeniń esigin qulyp­tap, tyǵyp tastaıdy.

Adamdyqqa jat is qylsaq, ar qına­lady ǵoı. Janymyz kirlese jıirkenemiz. Tazarǵymyz keledi. Sebebi adam jany kúnádan pák kúıde jaratylǵan. Biraq áýelgi bol­mys pendelik ispen ózgeretini anyq. Dorıan da óz kartınasyn kózden tasalap, jasyryp qoı­ǵanda, syrt beınesin emes, aryn­ azaptaǵan jan kúnásin esh­k­­im kórip qoımasa eken dedi. Bári­miz­diń­ qalpymyz sol shyǵar. Kim jurt­qa jaman kóringisi keledi deısiz. Bar kem-ketigimizdi jasyryp úırengenbiz. Túrimizdi jón­­dep, sózimizdi ekshep, júris-tu­ry­symyzǵa mán beremiz. Adam­­­­­men syrlasqanda da oǵan jaman­­­­dy­ǵymyzdy aıtamyz ba? Aıt­­paı­myz. Kerisinshe jaqsy jaǵymyzdy kórsetýdi qalaımyz. Biraq ol tek jaqsy kóringimiz kel­gen nıetten emes, shyn uıal­ǵan­nan, shyn jaqsy bolǵymyz kel­gen­nen týatyn sezim bolýy kerek edi ǵoı. Sonda adamnyń jany izgilenip, sulýlana túspeı me?

Oskar Ýaıldtyń kitabyn­da­ǵy keıipkeri Lord Genrı bylaı deıdi: «Qazir adamdar­ óz-ózi­nen qorqady. Olar ózge­niń aldyn­daǵy paryzyn óteı­miz dep, óziniń aldyndaǵy qary­zyn umy­typ ketti. Iá olar m­e­ıi­­­rimdi, ash adamdy toıdyrady,­ kedeıdi kıin­diredi. Biraq ózi­niń jalańash jany­ úshin túk iste­meıdi. Bireýge qyl­ǵany ózi­nen uıalǵanynan emes, qu­daı­dan qoryqqandyǵynan. Jan qa­la­ýymen jaqsylyq qyl­ma­ǵannan keıin qudaıdyń aldynda jaman kórinip qalmaıyn degen qor­qy­nyshqa qul bolyp ótedi».

Dál solaı Dorıan Greı sındromyna shaldyqqandar – ishinde ese­bi bar ne qudaıdyń ne jurttyń aldyn­da syrtyn ǵana jaqsy qy­lyp kórsetkisi keletinder. Olar jas bolý úshin, jyltyrap­ kózge túsetin, óz jasyna saı kel­meı­tin kıimder kıip, bet álpe­tin­de­gi ájimderdi túzep álek bolady eken. Lastanǵan álemi men kir­legen janyn búrkep, jaýyp qoı­ǵysy keledi. Árıne, perishte qal­pynda qalatyn, pendelik iske urynbaıtyn adam joq. Biraq jaqsylyqqa umtylý, ishki sulýlyqqa mán berý, rýhyńdy baıytý – ózińniń aldyńdaǵy eń basty qaryz osy ǵoı.