Elimizde 2 mıllıon adam Qytaımen saýda-sattyq jasap júr. Ol elden bizge kıim-keshekten bastap qurylys materıaldaryna deıingi taýar túrleri ımporttalady. Sondyqtan vızasyz rejim elimizdiń kásipkerleri úshin úlken jeńildik bolar edi.
Shyndyǵyna kelgende, Qytaıǵa kedergisiz jol ashý – birinshiden, bizge kerek dúnıe. Sebebi Qazaqstan – muhıtqa shyqpaıtyn el. Al Qytaı – bizdi muhıtpen jalǵastyratyn kórshilerimizdiń biri. Ol bizsiz-aq óziniń taýarlaryn Azııa elderine, Aýstralııaǵa, odan ári AQSh pen Brazılııaǵa eksporttaı beredi. Vızasyz rejim bolmasa da, odan Qytaıdyń qylshyǵy qısaımaıdy. Al Qytaı arqyly muhıtqa shyǵyp, odan arǵy úlken naryqtarǵa jol salý – bizdiń múddemiz.
Qytaı 5 myń jyldyq tarıhynda eshkimdi jaýlap almaǵan. Bizde qytaıdy negizinen kim jamandaıdy? О́mirinde sol elde bolmaǵan adam jamandaıdy. Bilmestikten. Beıjiń men Shanhaıdy aıtpaı-aq qoıaıyq, myna taýdyń arǵy jaǵyndaǵy Úrimshiniń ózi damyp ketken qala. Qytaıdyń ekonomıkasy kúnnen-kúnge tóske órlep, óndiretin taýarlary tasyp tógilip jatyr. Sol sebepti olarǵa úlken naryq kerek. Atap aıtqanda, qytaı kásipkerleriniń bar nazary 300 mıllıon turǵyny bar Amerıkada, 200 mıllıondyq Brazılııada, 130 mıllıondyq Japonııada. Al 20 mıllıonǵa jeter-jetpes turǵyny bar Qazaqstan naryǵyn qytaılar kelip jaýlap alady degen daqpyrttyń múldem negizi joq. Kerisinshe osy alpaýyt eldiń nazaryn biz ózimizge qaratý úshin jumys júrgizýimiz kerek. О́kinishke qaraı, qoǵamymyzda osy ıgiliktiń keleshegin túsinbeıtin keritartpa adamdardyń negizsiz shý shyǵaryp jatqany kóńilge kirbiń túsiredi.
Vızasyz rejimniń taǵy bir jaqsy tusy – Qytaıda turatyn qandastarymyz endi kez kelgen ýaqytta ushaqqa bılet alyp, shekara asyp tarıhı otanyna kele alady.
Samat NURTAZA,
Májilis depýtaty