Qala men aýyl mektepteriniń arasyndaǵy bilim deńgeıi alshaqtap bara jatyr. Sapaly kadr tapshylyǵy men mekteptiń materıaldyq bazasynyń álsizdiginen bul másele áli kúnge deıin sheshilmeı keledi. Bul týraly Májilistiń jalpy otyrysynda másele kóterildi, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Elimizde bastaýysh jáne orta synyptardan keıin bilimin jetildiremin degen oqýshylarǵa arnaıy mamandandyrylǵan nemese belgili bir pánderdi tereńdetip oqytatyn mektepter júıesi qalyptasqan. Qazirgi tańda jaratylystaný-matematıkalyq baǵytta tereńdetip oqytatyn 90 lıseıdiń 8%-y, qoǵamdyq-gýmmanıtarlyq baǵyt boıynsha oqytatyn 120 gımnazııanyń 14%-y ǵana aýyldyq eldimekenderde ornalasqan. Iаǵnı, aýyl oqýshylarynyń tereńdete bilim beretin uıymdarda oqý múmkindigi shekteýli.
«Statıstıkalyq aqparatqa súıensek mamandandyrylǵan mektepterge túsken aýyl mekteptebi oqýshylarynyń úlesi sońǵy 3 jyldyń kórsetkishi boıynsha 8-25%-dyń aralyǵynda bolsa, Nazarbaev zııatkerlik mektebine túsken oqýshylardyń úlesi 8-9%-dan aspaıdy. 2022-2023 oqý jylynda aýyl mektepterindegi 1,5 mln oqýshynyń tek 2900-y ǵana mamandandyrylǵan mektepterge qabyldanǵan. Bul aýyl mektepteri oqýshysynyń jalpy sanynyń 0,2%-yn ǵana quraıdy. Aýyl mektepterindegi bilim sapasyn arttyrý úshin birneshe jobalar jasalyp, baǵdarlamalar qabyldandy. Osy oraıda «Dıplommen aýylǵa» baǵdarlamasynyń talaptaryn qaıta qaraý qajet dep oılaımyz. Aýylǵa bilimdi, kreatıvti maman barmaıynsha bilim sapasy kóterilmeıdi», deıdi «Aýyl» partııasy fraksııasynyń múshesi Erbolat Saýryqov.
2020 jyly pandemııa kezinde aýyl mektepterine ınternet jelisi jetkizildi. Mınıstrliktiń Ulttyq bilim berý derekter qory aqparattyq júıesine sáıkes, el boıynsha 5274 aýyldyq mekteptiń 5236-na ınternet jelisi qosylǵan. Al Halyqaralyq telekommýnıkasııa odaǵynyń usynystaryna sáıkes keletin mektep sany – 2013. Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrliginiń aqparatyna sáıkes 817 ǵana aýyldyq mektepte ınternet jyldamdyǵyn arttyrýǵa tehnıkalyq múmkindik bar.
Sonymen qatar E. Saýryqov búginde oqýshylarǵa qosymsha múmkindikter usynatyn onlaın platformalar paıda bolǵandyǵy týraly aıtady.
«Jeke menshik oqý ortalyqtary jyldam ıkemdelip, qosymsha aqyly kýrstar usyndy. Bizdiń zertteýimiz boıynsha keıbir jekemenshik oqý ortalyqtarynyń platformasy bir sátte 30 myń oqýshyǵa deıin onlaın rejimde sabaq ótkizetin tehnıkalyq jáne ádistemelik múmkindikteri bar. Endeshe oqý naryǵynyń ózi týǵyzǵan osy múmkindikti aýyldyń bilim berý salasyn damytý úshin keńinen paıdalaný qajet. Oqý-aǵartý mınıstrliginiń málimetinshe, memlekettik tapsyrys sheńberinde «Bilim land», «Daryn online» jáne taǵy basqa platformalar arqyly 5236 aýyldyq mektep qosymsha oqytý qyzmetterin qoldanady. Alaıda atalmysh mektepterdiń memlekettik tapsyrys arqyly kórsetip jatqan qyzmeti tolyqqandy onlaın úlgide emes», deıdi ol.
Depýtattar osy máselege qatysty kelesideı usynys aıtty: Birinshiden, aýyl mektepterindegi daryndy balalardyń mamandandyrylǵan oqý uıymdarynda bilim alýyna múmkindik týǵyzý úshin olarǵa tegin nemese bıýdjet tarapynan sýbsıdııalandyrylǵan qosymsha onlaın kýrstaryn uıymdastyrý qajet. Ekinshiden, aýyl mektepteri túlekteriniń «Nazarbaev Ýnıversıteti» nemese «Bolashaq» baǵdarlamasy aıasynda sheteldik joǵary oqý oryndaryna qabyldaýǵa daıyndaý úshin jeke pánder boıynsha tegin onlaın jáne oflaın kýrstar ashý kerek. Úshinshiden, onlaın kýrstar jaqsy nátıje berý úshin atalmysh qyzmet túrin erkin naryqtaǵy básekelestik ortaǵa berip, memleket jáne jeke-menshik áriptestik júıesi arasynda júzege asyrǵan durys. Tórtinshiden, «Dıplommen aýylǵa» jastar tájirıbesi jastardyń kadrlyq rezerv baǵdarlamalarynyń tolyqqandy jumys istemeýi saldarynan aýyldarda bilikti tájirıbeli mamandar joqtyń qasy. Qazirgi ýaqytta kezek kúttirmeıtin osy baǵdarlamalardy qaıta jańǵyrtyp, memleket tarapynan jańa jobalar jasap, bólinetin qarjynyń kólemin ulǵaıtýdy oılastyrý qajet.
Arýjan NAǴAShYBAI,
EUÝ stýdenti