Tyǵyryqqa tirelgen ana

Jergilikti ákimdik pen bilim bólimin­degiler jaǵdaıymyzdy jasamady dep muńyn shaqty. Áleýmettik sharttyń merzimi aıaqtalmaǵany sebepti kelgen jaǵyna kóshýge ázirshe ruqsat joq. Olaı jasasa, otbasy memleketke 2 mln 246 myń teńge qarajatty qaıtaryp berýi kerek.

Gúljan Bazarova – jeti bala­nyń anasy. 2021 jyly tamyz aıynda Pavlodar oblysy ákim­di­giniń shaqyrýymen, «Eńbek» baǵ­darlamasy aıasynda Almaty oblysy Ile aýdany Túımebaev aýy­lynan otbasymen munda kóship kel­gen. Tereńkól aýdanyndaǵy Frýmentevka aýylyn tańdap, son­daǵy mektepke áýeli muǵalim, so­ńynan mektep dırektorynyń min­detin atqarýshy bolyp jumys­qa ornalasady.

«Munda qonys aýdarýymyzǵa negiz­gi sebep, mal ósirip, otbasy­myz sharýa­shylyqpen aınalyssa degenbiz. Ekin­­shiden, balalarymyz halqy sırek jer­de keń ty­nystap ósse degen nıet bol­dy. Al úshinshiden, jergilikti ákim­dik­tiń ókilderi meni jáne kúıeýim­di táýir jumys­qa ornalas­tyramyz dep ýáde etti. Olar­ǵa biz­diń otbasymyzda múgedek bala bar ekenin eskerttik. Bes jasar kenje uly­myz spastıkalyq dıp­legııa serebraldy sal aýrýy­na shaldyqqan. Únemi kútim kerek. Dári­ger balańyzdy turaqty qarap, qajet­tiniń barlyǵyn jasaıdy, úıińizdi otyn-sýmen qamtyp bere­miz dep ýádeniń barlyǵyn úıip-tókti. Alaıda bul jaqqa kelgende bári basqasha bolyp shyqty. Memleket tara­pynan bir ǵana kómek – ár otbasy múshe­sine 240 myń teńgeden birjolǵy kómek tólendi. Aýyldyq okrýgke jaýapty dáriger úıimizge birde-bir márte bas suq­pa­dy», dep jaǵdaıyn túsindirdi «Altyn alqaly» ana.

Mektepke jaqyn jerden óz qarajattaryna úı alǵan eken. Sóıtse, ol úıdiń jylytý júıesi isten shyqqan kórinedi.

«Qystyń kózi qyraýda otbasymyzben álgi úı­de úsip qala jazdadyq. Únemi jy­lyt­qysh qosamyz. Bolmaǵan soń ákimdikten kómek suraǵan edik, olar aýyldyń sonaý shetindegi bas­pa­­nany usynyp, alǵashqy 3 aıdyń jaldaý aqysyn tólep beremiz, keıin óz qarajattaryńyzǵa úıdi sa­typ alasyzdar dedi. Lajymyz qal­maǵan soń, álgi úıge kirdik. Alaı­da mektep alys, 3 balamyz qystyń sýyǵynda úıge jetkenshe qatty jaýrap keledi. Oılana kele, sýyq bolsa da balalarymyzǵa mektep jaqyn bolsyn degen nıetpen alǵashqy baspanaǵa qaıta oraldyq. Munda kelgeli naýqas balamyz jıi aýyra bergenin baıqaǵan kúıeýim Medetbaı Jab­barbergenov aqyry shydamaı jeltoqsan aıynda balalardy alyp, Almaty oblysyna ketip qaldy. Men de kóp uzamaı ketýge májbúr boldym. Keıin ákim­diktegiler habarlasyp, kelýimdi ótin­gen soń Frýmentevka mekte­bin­degi muǵalimdik qyzmetimdi jal­ǵastyrdym. Qys boıy úıde tońyp shyqtym. Byltyr qyrkúıek aıynan mekteptegi ustazdyqpen qatar, dırektordyń mindetin atqa­rýshy laýazymyn qosa atqara bas­tadym», dep jalǵady sózin Gúljan Bazarova.

Múgedek balasy Almaty oblysynda bolǵan soń 2022-2023 oqý jylynda jumystan jıi sura­nyp, eki ortaǵa qaıta-qaıta sapar shegýge májbúr bolǵanyn aıtady ana. Toqsan saıynǵy demalys ýaqy­tynda birden balasynyń janyna baryp, kútim jasaǵan. Kúıeýi únemi balanyń janynda bolǵandyqtan, otbasynda Gúl­jan Esqalıqyzy ǵana eńbek etip kelgen. Negizi joldasy – ishki ister salasynyń otstavkadaǵy qyzmetkeri. Alaıda keıingi bes jylda jumys isteýge otbasylyq jaǵdaıy múmkindik bermegen. Osylaısha Almaty men Pavlodar oblystarynyń arasynda sabylyp júrgende G.Bazarovany Tereńkól aýdandyq bilim berý bólimi osy jyldyń sáýir aıynda dırektordyń mindetin atqarýshy laýazymynan shettetip tastaıdy. Sebebi ustaz 27 aqpannan bas­tap merzimi belgisiz, jalaqysy saq­talmaıtyn demalysqa ketken. Sol ketkennen eki aı ýaqyt mektepke oralmaǵanyn eskergen jergilikti bilim bólimi zań aıa­syn­da­ buıryqpen ony qyz­me­ti­nen alyp tastap, ornyna ózge pe­da­gogti qoı­ǵan. Degenmen mek­teptegi ustazdyq qyzmetin saqtap qalypty.

«Balamdy Almaty, Astana qa­la­la­rynda, О́zbekstannyń Tash­kent, Ferǵana shaharlarynda me­dı­sınalyq tekserýlerden ót­kizip, kóp ýaqytymyzdy joǵalt­tyq. Ár suranǵan saıyn negizgi sebep otbasylyq jaǵdaı ekenin es­ker­tip otyratynmyn. Ana retinde jaǵ­daıymdy túsingisi kelmegeni arqama aıazdaı batady. Negizi osy mamyr aıynda dırektorlyqtan bas tartam ba dep oılap júrgen edim. Sebebi qat-qabat jumys, onyń ústine naýqas balamnyń jaǵdaıy meni keıingi bir jylda qatty kúı­zeliske túsirdi. Mektepte adal eń­bek ettim. Deı turǵanmen, meniń jumysta jıi bolmaıtynymdy ujym jaq­tyrmaǵany shyn. Bilim berý bóliminiń shuǵyl sheshimi ma­ǵan jasalǵan qysastyqtaı kórin­di. Onyń ústine úlken qy­zym 5 ja­sar mú­ge­dek inisin kúte­tin­ áleý­­met­­tik qyzmetker retin­de jumys­­qa alyn­ǵan edi. Qyzymdy da ol ju­­mystan shyǵaryp tastap­ty. Osynyń barlyǵy ádeıi ja­sa­lyp otyrǵandaı kórindi. Ot­ba­symyzdyń barlyq múshesi Tereń­kól aýdanynda tirkeýde tur. Ońtús­tikke birjola ketip qa­laıyq desek, ákimdiktegiler al­dyńǵy al­ǵan 2,2 mln teńgeni qaıtaryp be­resińder deıdi. Meniń jeti bala­nyń anasy ekenimdi, kenje ulym­nyń múgedektigin eskerip, álgi qa­rajatty keshirse bolatyn edi ǵoı. О́kinishke qaraı, basshylar ta­rapynan eshbir aıaýshylyqty baı­qaı almaı otyrmyn. Bolmaǵan soń ob­lys ortalyǵyna jaqyn jerden bas­pana men jalaqysy táýir ju­mys ornyn taýyp berińizder dep ótin­gen edim. Ol ótinishim de ázirge oryn­dalmaı otyr. Frýmentevka aýy­lyna qatynaý qysta óte qıyn, jol­dardy qar basyp, taksımen je­tý­diń ózi úlken mashaqat», dep jal­ǵastyrdy áńgimesin.

Qysqasy, Gúljan Bazarova qa­zirgi kúni qıyn jaǵdaıda qa­lyp otyr. Tirkeýden shyǵyp, múge­dek balasynyń jaǵdaıymen ońtús­tik­ke qaıtatyn bolsa, álgi alǵan qarajatty memleket qazynasyna quıýy kerek. Ekinshi nusqa – osy óńirde qalyp, otbasyn ornalas­tyratyn jaıly baspana men jalaqysy táýir jumysqa ornalasý. Onsyz da bir ǵana jalaqyǵa kúneltip otyrǵan otbasy qomaqty qarjyny birden taýyp bere almaıtyny belgili. Qazirgi kúni eki tarap ta dúdámal kúı keshýde.

Máseleniń izimen Tereń­kól aýdanynyń ákimi Azamat Mańǵy­tovqa habarlasqanymyzda, ol bar­lyq eńbek, kómek jaǵdaılary «Eńbek» baǵdarlamasynyń talap­taryna sáıkes júrgizilgenin, kemshi­lik­ke Gúljan Esqalıqyzynyń ózi jol bergenin jetkizdi. Otbasy satyp alǵan baspananyń jylý júıe­sin jergilikti «Bastaý sý arnasy» kásiporny men kásipkerler jón­dep bergen. Jyl saıyn bul aýdan­ǵa ońtústikten shamamen 180-200 adam kóship keledi eken. Olardyń 99 paıyzy eńbek oryn­darymen qamtylyp, tıisti jár­dem­aqylary men kómekterin alýda. Irkilis joq. Kóbi bilim salasynda ju­mys isteıdi. Myna jaǵdaıda tek zańǵa súıenemiz dep jaýap berdi ákim.

Al aýdan ákiminiń orynbasary Raý­shan Ibraeva Jabbarbergenov­ter otbasynda 11 adam tirkelgenin, olardyń ár múshesine bıýdjetten 240 myń teńgeden kómek berilgenin aıtady. Otaǵasy men balalary oń­tústikke kóship ketkenin jo­ǵaryda aıttyq. Áleýmettik qyz­metker bolyp isteıtin qyzy Frýmentevkada turmaıtynyn eskergen jergilikti jumyspen qam­týdy úılestirý jáne áleýmet­tik baǵdarlamalar bó­limi jalaqy tóleýdi doǵarǵan.

«G.Bazarovanyń jaǵdaıyna únemi túsinistikpen qaradyq. Byl­tyr qyrkúıekten bastap Frý­mentevka mektebi dırektorynyń mindetin atqarýshy bolyp turǵanda oǵan test tapsyrý kerek ekenin, sóı­tip tolyqqandy basshy laýazymyn ıelený qajettigin mamandar túsindirdi. Biraq bizdiń es­k­er­týimizdi qulaqqa ilmedi. Balasyn teksertýden ótkizemiz degen soń ár suranǵan saıyn jiberip otyrdyq. Jańajyldyq merekede mektepte bolmady, sońǵy ret aqpan aıy­nyń sońynda taǵy ketip, sodan mamyr aıynyń basynda bir-aq kel­di. Mektepti basshysyz uzaq ýaqyt ustap otyrý múmkin emes qoı. Bilim berý bóliminiń bas­shysy zańǵa súıenip, ony min­detin atqarýshy qyzmetinen shettetip, ornyna laıyqty pedagogti ta­ǵaıyn­dady. Ol kisige munda ke­­lip, burynǵy ustazdyq qyz­me­tin jalǵastyrýǵa bolady. Al tir­keý­den birjola shyǵatyn bolsa, bizdiń ákimdik bıýdjetten tólengen qarajatty qaıtarý týraly sotqa shaǵymdanýǵa májbúr bolady. Sebebi zań solaı. G.Bazarovamen 2026 jylǵa deıin áleýmettik shart jasalǵan», deıdi R.Ibraeva.

Pavlodar oblystyq jumys­pen qamtýdy úılestirý jáne áleýmet­tik baǵdarlamalar basqarmasynyń basshysy Almıra Dısıýpova kóp­balaly ana úshin bizdiń óńir aýma­ǵynda qalyp, merzimi aıaqtalǵansha eńbek etýden basqa amal joq eke­nin aıtady. Bolmaǵan jaǵdaıda bul istiń sotqa jetetini anyq. Al Gúljan Esqalıqyzy sotta ózi­niń qıyn jaǵdaıyn dáleldese, qar­jyny keıin asyqpaı bólip qaı­tarýyna da múmkindik jasalar ma edi degen pikirin jetkizdi.

«Ol kisige oblys ortalyǵyna jaqyn jerden baspana taýyp berý ázirshe múmkin emes, sebebi bos úı­ler joq. Tipti, Tereńkól aýdany ortalyǵynda satýǵa qoıylǵan úı­ler joqtyń qasy. Ekinshi tur­ǵydan, ol kisi dırektorlyq qyz­met­ti qalasa, ózge aýdandardan bos oryndardy qarap kórýge bolady. О́zge eldi mekenge barsa (oblys ishin­de), «Dıplommen – aýylǵa!» baǵ­darlamasy aıasynda baspana má­selesin sheshý úshin paıyzy tó­men nesıe beriledi jáne 70 AEK kóle­­min­de birjolǵy kótermeaqy tó­lenedi», dep túsindirdi basqarma basshysy.

«Bylaı tartsań arba synady, bylaı tartsań ógiz ólediniń» kebin kıgen G.Bazarova óz máselesin aıtyp barmaǵan mekemesi joq. Ortalyq vedomstvolarǵa birneshe márte shaǵym joldaǵanymen, olardan mardymdy jaýap estı almapty. Bul isti adamgershilik, izgilik turǵysynan qarap, túıinin tarqatý quzyrly organdardyń qolynan keler me eken?

Pavlodar oblysy,

Tereńkól aýdany