Ekologııalyq máseleler eldi ekiudaı kóńil kúıge túsiretini belgili. Bul rette tabıǵaty kórkem Jetisý óńiriniń de jaıy basty nazarda. Nege deseńiz, týrızmniń tutqasyna aınalǵan óńirdi mundaı túıtkildiń tóńirektep júretini daýsyz. Degenmen mamandar oblystaǵy ekologııalyq jaǵdaı basqa óńirlermen salystyrǵanda qolaıly ekenin aıtyp júr.
Júrgizilgen ekologııalyq monıtorıng nátıjesi boıynsha ekologııalyq ahýaly nashar dep sanalatyn Taldyqorǵan jáne Tekeli qalalarynyń atmosferalyq aýasynyń lastaný deńgeıi tómen ekeni anyqtalǵan. Demek, aımaqtaǵy ekologııalyq ahýal qalypty. Dese de, bul másele árqashan jiti qadaǵalaýda bolǵany abzal.
Jalpy, Qazaqstan Respýblıkasynyń Sý kodeksine sáıkes jerústi sýlarynyń lastanýyn, bitelýin boldyrmaý, sondaı-aq ósimdikter men janýarlar dúnıesin saqtaý maqsatynda oblys aýmaǵynda jyl saıyn sý qorǵaý aımaqtary men beldeýlerin belgileý boıynsha jumys júrgiziledi. 2006-2022 jyldar aralyǵynda oblystyń iri ózeni men kóli, sý qoımasynda sý qorǵaý aımaǵy men beldeýi ornatylǵan. Bıyl joba boıynsha «Jumaq kólderi», Melnıchnaıa, Golýbınovka, Tynybas, Qoǵaly, Sarybulaq ózenderiniń sý qorǵaý aımaǵy men beldeýin ornatý josparlanýda. Oǵan 30,0 mln teńge qarjy qarastyrylǵan.
Qorshaǵan ortany búldirip, ekologııalyq ahýaldy qıyndatatyn kásiporyndardan shyǵarylatyn lastaýshy zattar qaldyqtary ekeni de belgili. Byltyr onyń naqty kólemi shamamen 18,6 myń tonnany qurady. Búgingi tańda kommýnaldyq qaldyqtarmen jumys isteýdiń tıimsiz ádisteri jáne eskirgen káriz tazartý júıeleri de negizgi ekologııalyq máselege aınaldy. Osyǵan oraı oblys jurtshylyǵy, jergilikti atqarýshy organ, Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrligi birlesip Jetisý oblysynyń ekologııa máselesin keshendi sheshýdiń jol kartasy ázirlendi.
Tabysty jumystar atqarylyp, turǵyndarǵa qorshaǵan ortany qorǵaýǵa qatysty sharalar túsindirilip jatsa da ony eskermeıtinder jeterlik. О́tken jyly ekologııa departamenti 34 laýazymdy tulǵany ákimshilik jaýapkershilikke tartqan. Ol qatarda Taldyqorǵan jáne Tekeli qalalary, Sarqan, Qaratal, Kerbulaq jáne Panfılov aýdandarynyń laýazymdy qyzmetkerleri bar. Olarǵa jalpy somasy 1 mln teńgeden astam aıyppul salynypty. Árıne, máseleniń bárin aıyppulmen sheshýge kelmeıdi. Eń bastysy, adamdardyń qorshaǵan ortany qorǵaýǵa baǵyttalǵan túsinigin tereńdetý kerek.
Aımaqta qatty turmystyq qaldyq tógiletin polıgondardyń jumysyn rettep otyrýdyń da mańyzy joǵary. Alaıda Taldyqorǵan, Eskeldi jáne Kerbulaq aýdandarynda 3 polıgon ruqsat qujattarynsyz jumys istep keledi. Aqsý, Sarqan aýdandary men Tekeli qalasynda qatty turmystyq qaldyqtardy tógetin arnaıy polıgon joq. Jerdi qashyqtyqtan zondtaý (Geoportal) júıesiniń deregi boıynsha zańsyz qoqys úıindileri anyqtalyp, árbir koordınattarǵa jeke fototúsirilim jasalǵan. Anyqtalǵan faktilerdiń negizinde jergilikti ákimdikke zańsyz qoqys úıindilerin arnaıy oryndarǵa shyǵarý qajettigi týraly tapsyrma berilgen.
Keıingi jyldary Jetisý oblysynda jylytý qazandyqtaryn gazǵa aýystyrý jumysy qarqyndy júrgizilip jatyr. О́tken jyly Taldyqorǵan qalasy, Kóksý jáne Eskeldi aýdandarynyń 6 qazandyǵy gazǵa aýystyryldy. Eskeldi aýdanynyń káriz jelilerin jańǵyrtý jumysy júrgizildi, Taldyqorǵan qalasynyń LED-ekrandarynda Qazgıdrometten bergen atmosferalyq aýanyń sapasy týraly aqparat kórsetilip, turǵyndarǵa túsindirý jumysy jıi júrgiziletinin de aıta ketken jón.
О́tkende Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-mınıstri Álıhan Smaıylovtyń tóraǵalyǵymen ótken Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń janyndaǵy «Jasyl ekonomıkaǵa» kóshý jónindegi keńes otyrysynyń hattamasyna saı ruqsat etilmegen barlyq polıgondardy joıýdy qamtamasyz etý qajettigi týraly tapsyrmasy túskenin bilemiz. Osyǵan oraı «Jetisý oblysynyń eldi mekenderin kóktemgi-kúzgi sanıtarlyq tazartý, abattandyrý jáne kógaldandyrý aılyǵyn ótkizý týraly» oblys ákimdiginiń №46 qaýlysy qabyldanyp, onyń oryndalýyn qadaǵalaý maqsatynda quzyrly organdardyń qatysýymen jumys toby quryldy. Olar eldi mekenderdi aralap, qordalanǵan máselelerdi zerttep-zerdeleı bastady.
Jetisý oblysy