Qorshaǵan ortanyń qadirin bil

Júrgizilgen ekologııalyq monıtorıng nátıjesi boıynsha ekologııalyq ahýaly nashar dep sanalatyn Taldyqor­ǵan jáne Tekeli qalalarynyń atmos­feralyq aýasynyń las­taný deńgeıi tómen ekeni anyq­talǵan. Demek, aımaqta­ǵy eko­logııalyq ahýal qalypty. Dese de, bul másele árqashan jiti qa­da­ǵalaýda bolǵany abzal.

Jalpy, Qazaqstan Respýb­lıkasynyń Sý kodeksine sáı­kes jerústi sýlarynyń lasta­nýyn, bitelýin boldyrmaý, sondaı-aq ósimdikter men janýarlar dúnıesin saqtaý maqsatynda oblys aýmaǵynda jyl saıyn sý qorǵaý aımaqtary men beldeý­lerin belgileý boıynsha jumys júrgiziledi. 2006-2022 jyldar aralyǵynda oblystyń iri ózeni men kóli, sý qoımasynda sý qorǵaý aımaǵy men beldeýi ornatylǵan. Bıyl joba bo­ıynsha «Jumaq kólderi», Mel­nıchnaıa, Golýbınovka, Ty­ny­bas, Qoǵaly, Sarybulaq ózen­deriniń sý qorǵaý aımaǵy men bel­deýin ornatý josparlanýda. Oǵan 30,0 mln teńge qarjy qarastyrylǵan.

Qorshaǵan ortany búldirip, ekologııalyq ahýaldy qıynda­tatyn kásiporyndardan shy­ǵa­rylatyn lastaýshy zattar qal­dyqtary ekeni de bel­gili. Byltyr onyń naqty kó­lemi sha­mamen 18,6 myń tonna­ny qurady. Búgingi tańda kom­mý­naldyq qaldyqtarmen jumys isteýdiń tıimsiz ádisteri jáne eskirgen káriz tazartý júıeleri de negizgi ekologııalyq máselege aınaldy. Osyǵan oraı oblys jurtshylyǵy, jergilikti at­qarýshy organ, Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrligi birlesip Jetisý oblysynyń ekologııa máselesin keshendi sheshýdiń jol kartasy ázirlendi.

Tabysty jumystar atqa­rylyp, turǵyndarǵa qorshaǵan ortany qorǵaýǵa qatysty sharalar túsindirilip jatsa da ony eskermeıtinder jeterlik. О́tken jyly ekologııa departamenti ­34 laýazymdy tulǵany ákimshi­lik jaýapkershilikke tartqan. Ol qatarda Taldyqorǵan jáne Tekeli qalalary, Sarqan, Qara­tal, Kerbulaq jáne Panfılov aýdandarynyń laýazymdy qyz­metkerleri bar. Olarǵa jalpy somasy 1 mln teńgeden astam aıyppul salynypty. Árıne, máseleniń bárin aıyppulmen sheshýge kelmeıdi. Eń bastysy, adamdardyń qorshaǵan ortany qorǵaýǵa baǵyttalǵan túsinigin tereńdetý kerek.

Aımaqta qatty turmys­tyq qaldyq tógiletin polıgon­dar­dyń jumysyn rettep otyrý­dyń da mańyzy joǵary. Alaı­da Taldyqorǵan, Eskeldi jáne Kerbulaq aýdandarynda ­3 po­lı­­gon ruqsat qujattaryn­syz ju­mys istep keledi. Aqsý, Sar­qan aýdandary men Tekeli qa­la­synda qatty turmystyq qal­dyqtardy tógetin arnaıy polı­gon joq. Jerdi qashyqtyq­tan zondtaý (Geoportal) júıesi­niń deregi boıynsha zańsyz qo­qys úıindileri anyqtalyp, ár­bir koordınattarǵa jeke foto­tú­sirilim jasalǵan. Anyqtal­ǵan faktilerdiń negizinde jergilik­ti ákimdikke zańsyz qoqys úıin­dilerin arnaıy oryndarǵa shy­ǵarý qajettigi týraly tapsyrma berilgen.

Keıingi jyldary Jeti­sý oblysynda jylytý qazan­dyq­taryn gazǵa aýystyrý jumy­sy qarqyndy júrgizilip jatyr. О́t­ken jyly Taldyqorǵan qala­sy, Kóksý jáne Eskeldi aýdan­da­rynyń 6 qazandyǵy gaz­ǵa aýys­tyryldy. Eskeldi aýda­ny­­nyń káriz jelilerin jań­ǵyr­tý jumysy júrgizildi, Tal­­dyqorǵan qalasynyń LED-ekrandarynda Qazgıdromet­ten bergen atmosferalyq aýa­nyń ­sapasy týraly aqparat kór­se­tilip, turǵyndarǵa túsindirý jumysy jıi júrgiziletinin de aıta ketken jón.

О́tkende Qazaqstan Respýb­lıka­synyń Premer-mınıstri Álı­han Smaıylovtyń tóraǵa­lyǵymen ótken Qazaqstan Res­pýb­lıkasy Prezıdentiniń ja­nyn­daǵy «Jasyl ekonomıka­ǵa» kóshý jónindegi keńes oty­ry­synyń hattamasyna saı ruq­­sat etilmegen barlyq polıgon­dar­dy joıýdy qamtamasyz etý qa­jettigi týraly tapsyrmasy tús­kenin bilemiz. Osyǵan oraı «Je­tisý oblysynyń eldi me­ken­derin kóktemgi-kúzgi sanı­tar­lyq tazartý, abattan­dyrý já­ne kógaldandyrý aıly­ǵyn ót­ki­zý týraly» oblys ákim­digi­niń №46 qaýlysy qabyl­da­nyp, onyń oryndalýyn qada­ǵa­laý maq­satynda quzyrly organ­dar­dyń qatysýymen jumys toby quryldy. Olar eldi me­ken­­derdi aralap, qordalanǵan má­se­­lelerdi zerttep-zerdeleı bas­tady.

Jetisý oblysy