Bıyl Arqalyq qalasyna qarasty Qaıyńdy aýylynyń «Aqqaıyń» vokaldy-aspapty ansambliniń qurylǵanyna jarty ǵasyrdyń júzi boldy. О́ner kóginde jasyndaı jarq etip, uzaq jyldar boıy ult rýhyn asqaqtatqan ujym quramy búginde jas býynmen qaıta jańǵyrdy.
«Aqqaıyń» ansambli eń alǵash óńirde memleket jáne qoǵam qaıratkeri О́zbekáli Jánibekovtiń ulttyq qundylyqtardy jınaqtap, dúbiri keńge jaıylǵan aımaqtyq «Torǵaı áýenderi» festıvaliniń ashylýymen birge dúnıege kelgen bolatyn. Jyl saıyn el ishinen nebir daryndardy jaryqqa ákelgen óner báıgesi dúıim jurttyń kózqýanyshyna aınaldy.
Ansambl tarıhy týraly aıtqanda onyń alǵashqy qarlyǵashtary Sultanbek Moldahmetov, Qabdyrashıt Ahmedın, Bekzada О́ztaev, Qasymbek Ábjanov, Berdesh Smaǵambetuly, Maqash Ábdiǵaparov, Tólesh Jıenbaev, Táken Qurmanov, aǵaıyndy Ahmetshárip, Moldashárip Faızýllınder, Tolǵanaı Ibraeva, Kúlásh Aıtqojaeva, Qarshyǵa Ashyqbaeva, Saǵynaı Baımuhanova, Tıyshtyq Syǵaeva syndy óner ıeleriniń orny bólek. Talanttar shoǵyry jyl ótken saıyn tyń esimdermen tolyǵyp jańǵyra berdi. Ansambldiń quramynda Álıaqash Ǵaınýllın, Sapabek Qońqabaev, Naǵıma Musaqyzy, Seıitken Esmaǵanbetov, Márııa Áýezova, Shaıjan Tólegenov, Ǵabdesh Jaqypov, Muhametqalı Tashaev, Meıram Shákirov, Ábdihamıt Aqashov, Bektas Qasymov, Qazbek Iýpov, Sapash Esmaǵanbetov, Naǵıma Musaqyzy, Aqzıra Ábenova, belgili jýrnalıst, pýblısıst Jumabek Kenjalın men basqa da azamattar boldy.
«Aqqaıyń» kórkemónerpazdar ujymynyń quramynda ulttyq dástúrli halyqaspaptar bólimimen qatar zamanaýı estradalyq janrdyń da qatar órkendeýi tabıǵı zańdylyqqa saıady. 1984 jyly aýylda Qaıyńdy mýzyka mektebi shańyraq kótegen jyldary sol mekteptiń dırektoy bolǵan Dáýletkereı Ablahatulynyń uıymdastyrýymen jas ónerpazdar «Aınasaz» ultaspaptar ansambli quramynda da tamasha óner kórsetti. Sol jyldary ánshiler Ǵalııa Jumabaeva, Baný Smaǵulova, Marýa Erǵalıeva, Ásel Mýtlapova, Shynar Ábdildına, bıshilerden Gúlsaǵat Ahmedına, Múslıma Seıitjaǵyparqyzy, Quralaı Bıjanova, Quralaı Esmaǵanbetova men basqa da ónerpazdar bolsa, sıntezatorda ónerin syılaǵan Jankeldi Baıkenov «Aqqaıyń» ujymyn shyraılandyrǵany anyq.
Arqalyq jasóspirimder teatrynda ótken «Aqqaıyń» ansambliniń 50 jyldyǵyna arnalǵan konsertke kórermen kóptep jınaldy. Saltanatty is-sharada mereıtoı ıelerin Amanat partııasy Arqalyq qalalyq fılıalynyń atqarýshy hatshysy Sabyrjan Tasmaǵanbet quttyqtap, mereıtoılyq medalmen marapattady.
Mereıtoılyq konsertke kezinde osy óner ujymynyń beldi músheleri bolǵan, qazir elimizdiń ár qalalarynda turatyn Jumaǵazy Kákimjanov, Dáýletkereı Ablahatuly, Altynshash Ábdibekova, Qılybaı Elýbaev, Álim Esmaǵanbetov, Qaıyrbek Moldahmetov, Nurıla Omarova, Márııam Qońqysheva, Baltabek Qurmanbaev, Aıdar Esmaǵanbetov, Qurmanaı Bıjanova, Sáýle Júsipbekova, Toty Esmaǵanbetova tárizdi kúmis kómeı ánshileri men dáýlesker kúıshileri áýelete án shyrqap, kúmbirlete kúı tartyp, tyńdarmandarynyń qulaq quryshyn qandyrdy. Osy azamattarmen birge kezinde Aqanaı Ediresov, Qaırat Kıkımov, Naǵashybaı Shákirov, Meırambek Moldahmetov, Qazymbek Moldahmetov, Saılaýbek Ediresov, Qarlyǵash Fazylbekqyzy, bıshiler tobynan Zalııash Kenjalına, Gaýhar Altynsarova, Janat Mýrzına, Aıtkúl Jangeldına, Maıra Abdrahmanova men basqa da óner ıeleri óner kórsetti.
Ansambldiń quramynan túlep ushqan daryndy ánshi-kompozıtorlar, Jumaǵazy Kákimjanov, Dáýletkereı Ablahatuly, Álim Esmaǵanbetov syndy tól avtorlarynyń arqasynda «Arqalyǵym meniń», «Paı-paı, «Qaıyńdym!», «Qaıyńdynyń keshteri», «Aýyldan kelgen arý» syndy syrshyl ánder dúnıege keldi.
«Saz aspaptarynyń qat kezinde Aqash syndy kisiler ony qoldan oıyp, atalar izin jalǵastyrǵan. Alystaǵy aýyldyń «Aqqaıyń» ansambli kezinde sonaý Almatyǵa baryp, respýblıkalyq deńgeıdegi óner jarysynda júldeli oryn alǵan. Sol tolqynnyń ustanǵan baǵytyn úzbeı, jandy daýysta ónerimizdi damytsaq deımiz. Ansambldiń mereıtoıyn dástúrge aınaldyryp, jyl saıyn júldesin tigip, jalǵastyrmaq oıymyz bar. Qazirgi qoldanyp júrgen zamanaýı saz aspaptarymyzdy Qaıyńdy aýylynan shyqqan azamattar demeýshilik jasap alyp berdi», deıdi jańarǵan, jasarǵan ansambldiń qazirgi jetekshisi, tanymal ánshi Nurbol Ábdiǵalymov.
Ansambldiń burynǵy múshesi Baltabek Qurmanbaev osy ansambldiń quramynda eki jyldaı án salǵanyn aıta kelip, «Búgin osy ansamblimizdiń músheleri jan-jaqtan jınalyp, halyqtyń basyn qosyp, esep berý konsertin ótkizip jatyr. Saǵym bolǵan jastyq shaǵymyzdy eske túsirdik», dedi.
Qaıyńdy aýylynyń týmasy Myrzaǵalı Dosmanov «Aqqaıyń» ansamblinde birneshe tolqynnyń óner kórsetkenin, mektep bitirgen jyldary synyptastarynyń áskerden keıin ansambldiń quramyna qosylǵanyn eske saldy.
Arqalyq qalasynyń turǵyny Turman Ashybaev ta bala kezinde «Aqqaıyń» ansambliniń konsertin jıi tamashalaǵanyn atap ótti.
«О́mir zańy bolǵasyn býyn almaspaı turmaıdy. Ansambldiń kóp múshesi qazir aramyzda joq. Aǵaıyndy Ahmetshárip, Moldashárip Faızýllın degen aǵalarymyz da shynaıy ónerdiń týyn tikken has talanttar bolatyn. Faızýllınder ansamblimen de esimderi keńge jaıyldy. Keıingi quramyn jas azamattar almastyrdy. Bul óte jaqsy qadam. Uzaǵynan súıindirsin deımiz», dedi T.Ashybaev.
Qaıyńdy aýylynyń týmasy Masaty Jamaqovanyń aıtýynsha, kezinde ansamblde jaqsy ánshiler men kúıshiler kóp boldy. Meıram Shákirov, Ábdihamıt Aqashov, Bektas Qasymov, Shaıjan Tólegenov pen basqalar ansambl quramynda bolyp, óner bıiginen kórindi. Qazir «Aqqaıyń» ansambliniń quramy jastarmen jańaryp jatyr. Keleshegi nurly bolsyn!
Iá, jańa quram, jańa lep. Aǵa býynnyń batasyn alyp, jastyq jigermen jalyndaǵan «Aqqaıyń» ansambli endi gastroldik saparmen el ishin aralamaq nıette. О́nerli órender alǵashqy qadamdaryn qasıetti Ulytaý óńirinen bastamaqshy. Sát-sapar bolsyn deımiz.
Murat JÚNISULY,
jýrnalıst
ARQALYQ