Qazirgi kezde halyqaralyq qoǵamdastyq keleńsiz dúrbeleńnen aryla almaı keledi. Álemdik tártiptiń reti óreskel buzylýy saldarynan alys-jaqyn birqatar elde saıası, áskerı daǵdarys bolyp jatyr. Sonyń kesirinen áleýmettik-ekonomıkalyq qıyndyq, gýmanıtarlyq apat belgileri anyq baıqalady.
Halyqaralyq qoǵamdastyqtyń irgeli, belsendi qatysýshysy retinde memleketimiz shartaraptaǵy úderisten tys qala almaıtyny túsinikti. Birinshi kezekte, syrtqy saıasat salasynyń, ulttyq múddeni qorǵaý jolynda álemniń ár túkpirinde qyzmet etip júrgen dıplomatııalyq maıdan ókilderiniń moınyna júkteler júktiń salmaǵy da eseleı arta túspek. Barshamyzdyń aldymyzda memleketimizdi ymyrashyl, syndarly, beıbit jáne órkenıet jolymen órleýin qamtamasyz etýdiń abyroıly paryzy turǵany aıan.
Elimizdiń Syrtqy ister mınıstrligi otyz jyldyq belesten ótip, memlekettiligimizdi nyǵaıtý jolynda jemisti qyzmet etip keledi. О́tken kezeń aralyǵynda birneshe býyn almasýy tabıǵı túrde júzege asty. Múlde jańa mekemeniń irgesin qalap, onyń qyzmetin halyqaralyq qalypqa túsirýde ólsheýsiz eńbek sińirgen izashar aǵa býyn ókilderiniń esimderin árdaıym qurmetpen eske alamyz.
Búginde topshysy bekip, qanaty qataıǵan otandyq dıplomatııanyń kásibı hám zııalylyq kelbetiniń ornyǵyp nyǵaıýy kezinde osy salany eki márte basqarǵan Qasym-Jomart Toqaevtyń esimimen tyǵyz baılanysty. Qalamy qarymdy dıplomattyń qolynan shyqqan kúrdeli de qyzyqty eńbekteri izbasar mamandar úshin halyqaralyq qatynastar salasynyń tereń ıirimderine boılaýǵa mol múmkindik beretini sózsiz. Qazirgi ýaqytta elimizdiń syrtqy saıasat salasyn basqarý atalǵan salany ishten biletin, dıplomatııalyq mekteptiń qyr-syryn jan-jaqty meńgergen kásibı dıplomat Murat Nurtileýge senip tapsyrylýy áriptesteri arasynda úlken úmit pen senim uıalatady.
Alashtyń ardaqty perzenti Mustafa Shoqaı «Jaman halyq degen joq, jaman adamdar bar; adamgershiligi mol memleket degen bolmaıdy, adamgershiligi mol adamdar bolady» dep aıtqandaı, dıplomatııanyń ózi ózge memleketterdegi nıettes áriptesterdi tanı bilip, olarmen til tabysý amaldaryn meńgerýde bolsa kerek. Qadyr aqyn ósıet etkendeı, «óz tilińdi qurmetteı otyryp, ózge tildiń bárin bilýiń», endeshe, ǵumyr boıy oqý men izdenýiń lazym, árıne! Anyǵynda, joǵary oqý oryndarynan teorııalyq bilimmen kelgen jas mamandardyń naǵyz ómir mektebi, biliktilikke tóselýi kúndelikti qyzmet barysynda, ujymdaǵy, aınalasyndaǵy áriptesterimen qarym-qatynas kezinde shyńdalatyny taǵy túsinikti.
Egemendiktiń alǵashqy sátterinen bastap Qazaqstannyń shet elderdegi dıplomatııalyq mekemelerin birneshe qurylyqta ondaǵan jyl úzdiksiz basqaryp, orasan tájirıbe jınaqtaǵan aıtýly tulǵalar búginde kórnekti memleket jáne qoǵam qaıratkerligi deńgeıine jetkeni haq. Osynaý áleýeti asa zor, biliktiligi men qabileti jan-jaqty bir shoǵyr áriptesimiz qazirgideı kúrdeli kezeńde elge oralyp, áleýmettik, ekonomıkalyq, tipti mádenı-ǵylymı mańyzdy salalarda Memleket basshysy usynyp otyrǵan keshendi reformalardy júzege asyrýǵa septigin tıgizip keledi.
Memleket basshysy jaqynda ótken Ulttyq quryltaıda sóılegen sózinde árbir azamattyń sana-sezimi jańǵyryp, nıeti, pıǵyly ózgermese, jasalyp jatqan reformanyń bári beker ekenin taıǵa tańba basqandaı aıqyndap bergeni málim. Ulttyń rýhyn jańǵyrtý jolynda júrgen urpaqty, azamattardy qoldaý túbinde qazaqtyń renessans dáýirine, ıaǵnı túbegeıli ózgerister zamanyna ákeledi. Ádiletti Qazaqstandy otanshyldyq, adamgershilik qasıeti joǵary, kásibı maman, el men jerge janashyrlyq sııaqty asyl qasıetterdi boıyna sińirgen adal azamattar quratyny, olaı bolmaǵanda, damý kóshiniń sońynda qalyp, aqyrynda qurdymǵa ketýimiz qaýpin de ashyq málimdedi Prezıdent.
Ult múddesi jolyna bastaryn báıgege tikken Alash qaıratkerleriniń qasıetti isin dıplomatııalyq baǵytta jalǵastyryp, eldigimizdiń tuǵyryn nyǵaıtýǵa úles qosqan aıtýly tulǵalar az emes. Syrtqy saıasat salasyndaǵy qaıyspas qara narlar shydas beretin salmaqty júkti abyroımen kóterisip kele jatqan áriptesterim Erık Súgirbekov, Yrysqalı Dáýrenbek, Taýboldy Úmbetbaev, Ardaq Madıev, Berik Sadyqov, Álmurat Turǵanbekov, Danııar Baıtýrın, Gúlmıra Sultanáli, sondaı-aq arabtanýshy Babyr Dáýrenbek, parsy áleminiń bilgiri Ońtalap Ońalbaev, Almanııany aqtarǵan Sáken Hamıdýllın, qytaıtanýshy Joshyhan Qyraýbaev, ózge de bilikti dıplomattar Qazaq eliniń syrtqy saıasattaǵy bedelin asqaqtatýǵa úles qosyp keledi.
Keıde ǵasyrdan da uzaq kórinetindeı qysqa merzimde elimizdiń irgesi bekip, dúnıejúzilik qoǵamdastyqtyń qabyrǵaly múshesine aınalyp, eńsesi bıiktep, abyroıy arta túsýiniń alqaly isine qomaqty úles qosyp kele jatqan Syrtqy ister mınıstrliginiń barsha ujymynyń jaýapty da abyroıly qyzmetiniń kemel nátıjesinde otandyq dıplomatııanyń kókjıekteri ýaqyt ótken saıyn keńeıip kele jatqany qýantady.
Muhtar KÁRIBAI,
dıplomat