Kólge de kerek qurylǵy

Mundaı oı kól jaǵalaýynda serýendep júrgende kelipti. Tolqyn­nyń túsi ózgergenin ańǵarǵan. Kólge quıylatyn qoqystyń kólemi jyl saıyn kúrt kóbeıip kele jatqandyǵyn san márte estip edi. Endi mine, óz kózimen kórip tur. Bul jaıt jergilik­ti jerdiń  másele­si ǵana emes, jahan­dyq ekologııa­lyq problemalardyń soıy. Kórikti Kóksheniń baýyryndaǵy júz­degen kól men ótkel bermes ózen hı­mııalyq, bıologııalyq jáne fızı­kalyq zattardan lastanǵan.

Tımýr ustazynyń jetekshilik etýimen osy máseleni qaýzap, tere­ńirek zertteı bastady. Býra­baı kýrorttyq aımaǵyndaǵy kól­derdiń de lastaný sebepterin saralady. Sýdy qaıtarymsyz alý, sý jınaý alańynyń óndiristik jáne tutyný qaldyqtarymen, jaǵalaý beldeýleri men jaǵajaılardyń qo­qystarmen lastanýy – basty se­beptiń biri. Bul faktorlar býlaný úderisterimen birge kólderdiń tem­peratýrasynyń ózgerýine ákeledi. Temperatýranyń joǵarylaýy sý ósimdikteriniń damýyna yqpal etip, sonyń saldarynan shógindiler kóbeıip, sý sapasy nasharlaı túsedi.

– Osy máselelerdiń sheshimi retin­de biz sý nysandaryn joǵary tıim­dilikpen tazartýǵa qabiletti robotty usynamyz. Robot sý betindegi syrtqy qoqys pen laıdy jınaýǵa negizdelgen, – dep oı bólisti Tımýr Rıabov.

Robotty synaý Býrabaı aýdany­nyń aýmaǵyndaǵy Zaboı kólinde júr­­gizildi. Negizgi materıal úshin pe­no­pleks pen sıntetıkalyq mata tań­daldy.

– Robotqa biz Arduino Uno negi­zindegi mCore chıpin onyń qolje­timdi baǵasy men múmkindikterine baı­lanysty tańdadyq. Basqarý kody motorlarmen Arduino tilinde ja­zylǵan, – dep tolyqtyrdy sózin joba jetekshisi, «Bilim-ınnovasııa» lıseı-ınternatynyń matematıka pániniń muǵalimi Oljas Qadyrov.

Qozǵaltqyshtar retinde óner­tap­qyshtar Arduino jıyntyǵynan turaqty toq qozǵaltqyshtaryn tań­dady. Nebári 6 voltty tutynatyn 800 gf qozǵaltqyshynyń joǵary shegi óte jaqsy jumys isteıdi. Tımýr osy jumysyn respýblıkalyq kon­ferensııanyń «О́mirlik ortanyń ekologııasy» seksııasynda kópshilik nazaryna usynyp, júldeli ekinshi oryndy jeńip aldy.

Sarapshylar jobaǵa jaqsy baǵa berýmen qatar, robotty kún panel­deri, jel generatorlary jáne GPS júıesimen jabdyqtaýdy usyndy. Bul ónertabystyń múmkindigin edáýir keńeıtetini anyq.

Aqmola oblysy,

Býrabaı aýdany