2015 jyly S5+1 dıalog alańy qurylǵaly beri alǵash ret Vashıngtonnyń usynysymen memleket basshylarynyń kezdesýi ótti. Al buǵan deıin mundaı formatta AQSh pen Ortalyq Azııa arasyndaǵy dıalog pen yntymaqtastyq syrtqy saıası vedomstvolar basshylarynyń deńgeıinde ǵana júzege asyrylatyn edi. Bul S5 formatynyń qarqyndy damyp kele jatqanyn kórsetedi.
Álem Ortalyq Azııany kem degende birtutas aımaq retinde, ıaǵnı bir-birine táýeldi ári tyǵyz baılanystaǵy óńir retinde qabyldaıtyny anyq. О́ıtkeni Ortalyq Azııa elderine tán problemany, keı memlekettermen jaqsy baılanys ornatyp, al keıbireýin tasada qaldyryp sheshý múmkin emes. Sondyqtan Ortalyq Azııa halyqaralyq qatynastyń jeke sýbektisine aınalyp keledi.
Jańa halyqaralyq tártiptiń qazirgi jaǵdaıynda AQSh-taǵy kezdesýdi tarıhı sát dep ataýǵa tolyq negiz bar. О́ńirlik qaýipsizdik jáne jahandyq turaqtylyq, Ortalyq Azııada ıadrolyq qarýdan azat aımaq qurý máseleleri burynǵydan da ózekti. Bul rette Qazaqstan ıadrolyq qarýdy joıý jónindegi jahandyq qozǵalystyń aldyńǵy qatarynda keledi. Degenmen, keıingi kezderi álem elderi arasynda qaqtyǵystar jıilep, ıadrolyq soǵys qaýpi kúsheıe tústi.
Ekonomıkalyq yntymaqtastyq týraly aıta kele, Qazaqstan álemniń 180 elimen saýda jasaıtynyn jáne jahandyq ınvestorlar qaýymdastyǵy úshin senimdi seriktes bolyp qalýǵa nıetti ekenin atap ótken jón.
О́tken jyly elimizge tikeleı amerıkalyq ınvestısııalardyń jalpy aǵyny birden 82 paıyzǵa ósip, 5,1 mlrd dollardy qurady. Búginde elimizde 500-den asa amerıkalyq kompanııa jumys isteıdi, onyń ishinde «Chevron», «Exxonmobil», «General Electric», «Citi» taǵy da basqa iri uıymdar bar.
AQSh-pen tyǵyz yntymaqtastyqtyń taǵy bir aspektisi ádil energetıkalyq almasý máseleleri bolýy múmkin («just Energy Transition Partnership», «JETP»). Búginde osyndaı formattaǵy dıalog Reseı Federasııasy, QHR, EO, Italııa, GFR, Úndistan, Ońtústik Koreıa jáne Japonııa sekildi memleketpen qurylǵanyn atap ótken jón.
Aıdos SARYM,
Májilis depýtaty