Keıingi jyldary bir atadan taraǵan kúlli túrki halqynyń baılanysy ózara senimniń bıik dárejesine kóterildi deýge bolady. Memleketter arasynda baýyrlastyq, dostyq peıilden bólek, strategııalyq qarym-qatynas ornyǵa tústi.
Túrkııa tabysty júrgizgen ekonomıkalyq saıasatynyń nátıjesinde álemde 16-orynǵa, al Eýropada 6-orynǵa kóterildi. Demek bul el Qazaqstannyń aımaqtaǵy senimdi saýda-ekonomıkalyq áriptesi bola alady. Menińshe, Túrkııa men Qazaqstan arasyndaǵy qarym-qatynasty odan ári nyǵaıtý úshin tehnologııa salasyna ekpin berý qajet. О́ıtkeni tehnologııasy myqty el qaı jaǵynan bolsyn básekege qabiletti, ózge memleketterdiń aldynda eńsesi bıik, óresi joǵary turatynyn qazirgi jahandaǵy ahýal dáleldep otyr. Bul rette eń aldymen eki el arasyndaǵy joǵary oqý oryndarymen baılanysty jetildirip, jastarǵa baǵyt-baǵdar bergen abzal. Memlekettiń ár azamaty óz salasyndaǵy bilimin shyńdap, jetildirip, qaıtsem qazaqqa qyzmet ete alamyn degen saýaldy qoıyp, janashyrlyq múddemen bastamalardy júzege asyrǵany durys.
Sondaı-aq Qazaqstannyń bıdaıy álem suranysyna ıe ekeni belgili. Mine, osy oraıda eki memleket jahandyq naryqtaǵy sapaly astyqtyń úlesin arttyrý jáne ónimdi jetkizýdiń keleshek baǵyttaryn júıeleý joldaryn qarastyrýy qajet. Iаǵnı Túrkııa arqyly baılanys ornatyp, Eýropa eline jiberýge bolady. Buǵan qosa Qazaqstan – paıdaly qazbalarǵa toly meken. Osy baǵytta da eksportty jolǵa qoıý kerek. Tipti olardy qurǵaq kúıinde jóneltpeı, óndiris oryndaryn ashýdy kózdegen durys.
Serkan DINChTÚRK,
Qazaq-Túrik bilim jáne zertteý qaýymdastyǵy tóraǵasynyń birinshi orynbasary, Dúnıejúzi qazaqtary qaýymdastyǵynyń tóralqa múshesi
Belsendi jastarǵa qoldaý qajet
Qazaqtardyń basym bóligi AQSh-tyń Nıý-Iork, Kalıfornııa, Chıkago, Tehas, Maıamı shtattarynda shoǵyrlanǵan. Buǵan qosa Qazaqstannan jyl saıyn qonys aýdaratyn otandastar sany artyp keledi.
Osy dıasporanyń ishinde, óziniń qazaq ekenine maqtanatyndar, kúndelikti ómirde qazaqtyń salt-dástúrlerin saqtaýǵa umtylatyndar bar. Kópshiligi Naýryz sekildi ulttyq merekelerde jınalyp, túrli is-sharalar uıymdastyryp, qazaqtyń mádenıetimen baılanysta bolýǵa tyrysady. Sheteldegi qazaq jastarynyń kóshbasshylyq daǵdylaryn qalyptastyrýǵa jáne dıaspora qyzmetterine belsendi qatysýǵa yntalandyrý, qoldaý kórsetýdiń de mańyzy zor. Sheteldikterdi qaıtarý úshin qoldaý men aqparat beretin qazaqstandyq organdarmen jáne kompanııalarmen baılanys ornatýǵa mán bergen jón. Sondaı-aq shetelder ómir súretin qandastarymyzdyń múddelerin kórsete alatyn kásibı qaýymdastyqtar men birlestikter qurýǵa qoldaý kórsetý, Qazaqstanda jobalardy iske asyrý úshin qajetti daǵdylardy damytý men granttardy tartý úshin mamandandyrylǵan bilim berý baǵdarlamalary men kýrstaryn qurý da – ózekti másele. Otandastarǵa qazaq mádenıetin, tarıhyn jáne tilin úırenýge múmkindik beretin túrli bilim berý kýrstary men is-sharalaryn damytý, shetelde qazaq mádenıeti men ónerin nasıhattaýǵa yqpal etetin mádenı zertteýlerdi, sondaı-aq jasandy jobalardy qoldaý qajet.
Araı SABYRJAN,
«Google» kompanııasynyń qyzmetkeri, AQSh
Atamekendi eshqashan umytpaımyz
О́tken ǵasyrdaǵy tar zamanda, moınyna qylburaý túsip, taǵdyrdyń teperishi men otarlaýshynyń qııanatyn kórip, ezgisinde qalǵan babalarymyz urpaǵynyń amandyǵy úshin atajurtynan shetelge aýyp, údere kóshti.
Mine, sondaı «tar jol, taıǵaq keshýdi» basynan ótkergen, alaquıyn zamannyń daýyly shaıqaǵan býynnyń keıingi urpaqtary táýelsiz Qazaq eliniń astanasynda bas qosyp, soqtaly máselelerdi kóterýi – orasan jetistik. Biz qaı qıyrda júrsek te arqasúıer tiregimiz, qorǵan bolar qamqorshymyz atameken – Qazaq eli ekenin eshqashan umytpaımyz. Germanııa qazaqtary únemi túrli is-sharada bas qosyp, úshinshi býyn sanalatyn jas urpaq ulttyq dińinen ajyrap qalmaýyna kúsh salyp kelemiz. Men Túrkııada týyp-óstim, Germanııaǵa qonys aýdarǵanyma jıyrma jyldyń júzi boldy. О́kinishtisi, biz úıde ana tilinde sóılegenimizben, oqýda, jumysta, kóshede ózge tilde qarym-qatynas ornaıtyndyqtan balalarymyz ana tilin umytyp bara jatyr. Mundaı forýmnyń uıymdastyrylýy shettegi qandas aǵaıynnyń qazirgi tamyr soǵysy qandaı ekenin aıqyndaýǵa septigin tıgizedi. Germanııadaǵy qazaqtar toı-tomalaq, asta ǵana emes, qoǵamdyq jumystarda da, rýhanı-mádenı keshter ótkizip te jastarymyzdyń boıyna qazaqylyqty sińirýge kúsh salyp kelemiz.
Osy jyly Germanııanyń Zalah qalasynda «Qazan» qazaq qaýymdastyǵynyń tóraǵasy Valerıı Ostvaldtiń tikeleı uıytqy bolýymen «Abaı úıi» ashyldy. Munyń barlyǵy jas urpaqtyń ulttyq qundylyǵymyzdan ajyrap qalmaýy úshin qajet. «Otandastar qory» uıymdastyrǵan bul forýmnyń tálimdik, tárbıelik máni zor.
Sadııa SÚRER,
Germanııa qazaqtary qaýymdastyǵynyń, Eýropa qazaqtary quryltaıynyń tóraǵasy