Elorda tórinde Digital Bridge 2023 halyqaralyq forýmy ótti. Ilkimdi is-sharaǵa Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń ózi qatysty. Jıynnyń aýqymyn sodan-aq baǵamdaýǵa bolady. Forýmǵa shartaraptyń 30 elinen 300-ge jýyq kompanııanyń ókilderi at basyn burypty. Alaıda Astanada dúrkiretip jıyn ótkizgenmen, aqparattyq tehnologııa salasyndaǵy kemshilik bastan asady.
Alysqa barmaı-aq qoıalyq. Koronavırýs pandemııasy kezinde búkil álem úıge tyǵylyp, búkil jumys onlaın formatta ótkeni belgili. Oqý jyly bastalǵanda bilim ordalary da osyndaı tásilge kóshti. Jaýapty mekeme basshylary elimizdiń basym bóligi ınternetpen qamtylǵanyn atap ótip, talaı márte esep bergen-tuǵyn. Biraq is-júzinde aıtylǵannyń bári qaǵaz júzinde ekeni, shyn máninde 4G bylaı tursyn, 3G jetpegen aýyldar baryna kýá boldyq.
Jyl basynda Úkimet otyrysynda «Qoljetimdi ınternet» ulttyq jobasyn júzege asyrý máselesi qaralǵan-dy. Sol jıynda Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstri Baǵdat Mýsın birqatar málimet keltirdi. Máselen, elimizdegi 6406 eldi mekenniń 4974-i, ıaǵnı 77 paıyzy keńjolaqty mobıldi ınternetke qosylǵan. Úsh myńǵa jýyǵy 4G, al eki myńnan astamy 3G tehnologııasymen qamtylǵan.
Aıtpaqshy, Mýsın myrza Astanadaǵy ınternet jyldamdyǵy Tokıodan jaqsy ekenin alǵa tartyp, halyqty shýlatqany esimizde. Rasynda, mınıstr júgingen Speedtest ındeksine súıensek, Astana men Almatydaǵy ınternet jyldamdyǵy biraz elge qaraǵanda jaqsyraq ekenine kóz jetkizemiz. Mysaly, mobıldi ınternet boıynsha Almaty 58-orynda, elorda 80-orynda tur. Reıtıngke sáıkes Astanamyzdaǵy jeli jyldamdyǵy Máskeý, Ankara sekildi birqatar tanymal qalaǵa qaraǵanda áldeqaıda joǵary. Almatyǵa London, Rım, Madrıd, Tokıo, Barselona sekildi shaharlar shendese almaıtyn kórinedi. О́kinishke qaraı, optıkalyq-talshyqty ınternet boıynsha Astana men Almaty maqtana almaıdy. Tıisinshe, 102 jáne 111-satyǵa jaıǵasypty.
Degenmen Speedtest ındeksi sekildi ınternet jyldamdyǵyn anyqtaıtyn quraldar naqty ahýaldy kórsetpeıtinin umytpaǵan jón. Birinshiden, atalǵan saıt kompıýterdiń ne qurylǵynyń modeli, jelige qanshalyqty qosylýy, dál sol jaqyn mańdaǵy basqa adamdardyń onda kirý-kirmeýi sekildi kóptegen faktorǵa baılanysty túrli nátıje kórsetedi. Sondyqtan Speedtest-tiń jyldamdyǵyna qarap túbegeıli qorytyndy shyǵarýǵa áste bolmaıdy.
Bizdiń elde ınternet mınıstr aıtqandaı keremet bolsa, shalǵaıdaǵy aýyldar jelige kire almaı sendelmeıtin edi ǵoı. Alystaǵy eldi mekender bylaı tursyn, maqtaýly Astananyń ózinde ınternet keı jerde ustamaıdy. Taıaýda Hanshatyrdyń artqy betinde ornalasqan aýdanǵa barǵan edik. Qaıtarda telefonymyz tek «E» ǵana kórsetip, taksı shaqyra almaı, biraz jer jaıaý júrýge týra keldi. Qalanyń syrty bolsa bir jón. Hanshatyr elordanyń ortalyǵyna aınalyp ketkeli qasha-a-an! Elordanyń ózinde ınternet sapasy osyndaı bolyp jatsa, shalǵaı aımaqtarǵa syn aıtýdyń ózi uıat sekildi.
Biraq aýyzdy qý shóppen súrte bergen jón emes. Internet týraly sóz qozǵaǵanda myna máseleni de eskere ketken abzal. Elimiz jahandyq jelige búginge deıin Reseı arqyly keletin arnamen shyǵyp keldi. Onyń jyldamdyǵy sekýndyna 6 terabaıt kórinedi. Sarapshylar mundaı jyldamdyq Qazaqstan sekildi alyp memleketke az ekenin alǵa tartady. Qaıbir jyly Qazaqstan men Ázerbaıjan tarapy Kaspıı teńiziniń túbimen talshyqty-optıkalyq kábil tóseýge ýaǵdalasty. Joba boıynsha Bakýge deıin jetken jeli odan ári jahandyq ınternetke qosylmaq. Munyń jalpy jyldamdyǵy 4-5 terabaıtty quraıdy. Sóıtip, elimizdiń áleýetin arttyrýǵa tıis.
Sóz basynda Digital Bridge forýmyn tilge tıek ettik qoı. Osy jıynda mınıstr Baǵdat Mýsın jaǵymdy jańalyqpen bólisti. Onyń aıtýynsha, aldaǵy birneshe jylda shalǵaı aýyldarǵa Starlink tehnologııasy aparylmaq. Osylaısha, ınternetpen qamtý kózdelgen.
«Forýmǵa «SpaceX» tóraǵasynyń orynbasary kelgen bolatyn. Onymen ekijaqty kezdesýler ótti. Ol Prezıdent myrzamen kezdesýi barysynda pılot retinde shalǵaıdaǵy 2 myń aýyl mektebin SpaceX Starlink tehnologııasy arqyly ınternetke qosýǵa kelisimin berdi. Biz kóp uzartpaı, jarty jyldyń ishinde 2 myń aýyldaǵy mektepti Starlink arqyly jyldamdyǵy joǵary ınternetke qosamyz», dedi B.Mýsın.
Keıingi jyldary ınternetke qatysty synnyń kóbeıip ketkenin eskersek, bul – qoldaýǵa laıyq bastama. Endeshe, Ilon Mask negizin qalaǵan Starlink jobasy Qazaqstanda iske qosylatyn kún alys emes.