Táýelsizdikke umtylys

Osydan 100 jyl buryn túrik halqy Anadoly jerinde 900 jyldyq ta­rı­hymyzdy jerlegisi kele­tinderge qarsy kúres ashty. Chanakkale men Kýtıýl-Amare sııaqty uzaq shaıqasta sońǵy kúshterin sarp etip azat­tyq pen ulttyq kúresti tý etkenderdiń úmiti aqtal­dy. Kúres halyqtyń je­ńisi­men aıaqtaldy. Bul – Ana­­do­ly topyraǵyndaǵy kóp­tegen ke­zeńdi qam­tı­tyn táýelsizdikke de­gen um­tylys pen kúsh-jiger­diń kórinisi. Bir sóz­ben aıtqanda, bul – je­ńis­ke je­te­legen birlik pen yn­ty­­maq rý­hy­nyń uly týyn­dysy.

Túrkııa Respýblıkasynyń qurylǵany jarııa etilgen sátten bastap elde bilimnen ekonomıkaǵa deıin jan-jaqty jańǵyrý kezeńi bastaldy. Álemde Túrkııany maqtan etken kóptegen tabystyń kilti de tabylyp, irgetasy da osy kezeńde qalandy. Túrik ulty men túrik memleketiniń aýyl sharýashylyǵy, ónerkásip, bilim, densaýlyq, kólik, demo­kra­tııalyq quqyqtar men bostandyqtar, sondaı-aq ultymyzdyń ómir súrý deńgeıin kóteretin kóptegen sala aıaǵynan nyq turyp, nyǵaıa tústi.

Halqymyz talaı qıyndyq pen kóptegen kedergini eńserý arqyly respýblıkamyzdy 100 jyldyq mereıtoıyna aıtarlyqtaı jetistiktermen jetkizdi. Keıingi 20 jylda respýblıkanyń kópǵasyrlyq tarıhyn jete bilý jáne Prezıdentimiz Rejep Taııp Erdoǵannyń berik ustanymy negizinde tókken ter men jumsalǵan kúsh-jigerdi laıyqty óteý úshin jańa ǵasyrdyń esigi aıqara ashyldy. Túrkııanyń táýelsizdigi men jarqyn bolashaǵy jolynda halqymyzdyń, elimizdiń dittegen maqsatyna, ultymyzdyń armandaryna jetýi jáne qýatty Túrkııany qurý úshin ár salada kóptegen revolıýsııalyq is, qyzmet pen ınvestısııa júzege asyryldy. Bul turǵyda eń aldymen, ulttyq erik-jiger nyǵaıyp, demokratııa ornady. Bizdiń súıikti halqymyz týǵan jerinde qaýipsiz ómir súrýge múmkindik aldy. Al bizdiń adamdar beıbit ómir súrýge, bolashaqqa úmitpen qaraı alatyn boldy. Sonymen qatar búkil el boıynsha ınfraqurylymdaǵy ınvestısııalardyń arqasynda óndiris pen jumyspen qamtýda jetistikterge qol jetkizdi, sáıkesinshe ekonomıka ósip, elimiz jan-jaqty nyǵaıdy.

О́ndiristi keńeıtý arqyly ónerkásipten aýyl sharýashylyǵyna deıingi barlyq salada jumyspen qamtýǵa qol jetkizýge jaǵdaı jasaldy. «Memleket ómir súretindeı halyq ómir súrsin» degendi uǵynyp, áleýmettik qol­daý kóbeıip, muqtaj azamat­ta­ry­myz­dyń barlyǵyn qushaq jaıa qarsy aldy. Ekin­shi jaǵynan prezıdenttik basqarý jú­ıesin engizý arqyly memlekettik mehanızmde ekiǵasyrlyq izdenisterge jaýap bere­tin úlken reforma júzege asyryldy. Belsendi qaýipsizdik saıasaty men iskerlik jáne gýmanıtarlyq syrtqy saıa­sat tásilin qabyldaý arqyly memleketimizdiń qýaty, týymyzdyń mereıi men ultymyzdyń bedeli artty.

Elimizdiń densaýlyq saqtaýdan bilimge, tehnologııadan qorǵanys ónerkásibine, syrt­qy saıasattan mádenıet pen ónerge deıingi kóptegen saladaǵy tabysyn jedeldetken bul bastamalar ońaılyqpen júzege asqan joq. Jahandyq menedjment pen ekonomıkalyq júıeni túbegeıli silkin­dir­gen indetter men soǵystar kezinde biz elimizdi onyń kúshti ınfraqurylymynda úlken serpiliske da­ıyndaý úshin aıanbaı kúrestik. Shekaramyzǵa shabýyl jasaǵan jáne túrik ultynyń ómiri men dúnıe-múlkiniń qaýipsizdigine tóngen kóp qaýippen kúrestik. Jahandyq daǵdarystan basqa, biz múmkindik retinde kezdesken qos standarttar men embargolardy burý arqyly ár salada kúshimizdi nyǵaıttyq.

Respýblıkamyzdyń birinshi ǵasyryndaǵy olqylyqtardy joıyp, ekinshi ǵasyrǵa da­ıyndyqty aıaqtaıtyn bul serpilister bilim­­nen densaýlyqqa, qaýipsizdikten ádi­let­ke, energetıkadan kólikke, aýyl sharýa­shylyǵynan sportqa deıin barlyq salada óz jemisin bere bastaǵany sózsiz. О́sip, damyp, kú­sheıip, baıyp jatqan Túrkııa hal­qy­myz­dyń bolashaǵyna úmitpen qa­raı­tyn elge, shetelderde ózin basqa mem­lekettiń sońynan eretin emes, sońynan erte biletin memleket retinde tanytty.

Álem tarıhı ózgeristerdi bastan ke­shi­rip, jańa ári ómirlik mańyzdy min­det­termen júzdesip otyrǵan jaǵdaıda biz úshin bul mereıtoı – memleketimizdiń ekinshi ǵasyrynyń basyn belgileıtin kún­tiz­belik ózgeris qana emes, odan da joǵary mánge ıe. Osy turǵyda respýblıkamyzdy saıası, ekonomıkalyq, áleýmettik jáne dıp­­lomatııalyq salalarda ult retinde ar­­­­mandaǵan deńgeıge jetkizetin serpilis Túr­­kııa ǵasyry dep ataldy. Bul serpilis – biz­­diń elimizdiń jáne órke­nıe­ti­miz­diń bar­lyq jetistigine súıenip, jańa ur­paq­qa qal­dyratyn eń úlken muramyz.

«Túrkııa ǵasyry» baǵdarlamasymen res­pýblıkamyzdyń 100 jyldyǵyna halqy­myz­ben birge zor úmitpen, budan da asqaq maqsatpen qadam basyp otyrmyz. Osy oraı­da, eń aldymen, biz el egemendigi jolynda qurban bolǵandar men táýelsizdikti qor­ǵaý jolyndaǵy halyqtyń kúsh-jigerimen qol jetkizgen tolaǵaı tabystaryn erekshe qorǵaımyz. Sondaı-aq biz elimizdiń álemdik deńgeıde sóz sóılep, sheshim qabyldaýǵa degen erik-jigerin zor baǵalaımyz. Saıası jáne ekonomıkalyq kúsh-qýatymyzdy arttyra otyryp, ekonomıkamyzdyń órkendeýine jumys isteımiz. Týǵan jerdiń ár buryshynda tynyshtyqty nyǵaıtyp, damýǵa degen jige­rimizdi arttyramyz. Sebebi eldegi árbir aza­mattyń quqyqtary men bostandyqtaryn qor­ǵaý jáne olardyń laıyqty ál-aýqatyn art­tyrý bárinen mańyzdy.

Respýblıkamyzdyń ekinshi ǵasyryn «О́temaqy emes, progress dáýirine» aınal­­dy­rýǵa bel býdyq. Osy oraıda Prezı­den­timiz Rejep Taııp Erdoǵannyń bas­shy­ly­ǵy­men óz elimizdi barlyq salada, sonyń ishinde Túrkııanyń júzjyldyq kózqarasy bar jańa deńgeıine kóterýge kúsh salamyz. Ata-babalarymyz senip tapsyrǵan ota­nymyzdyń máńgilikke ómir súrýin qam­tamasyz etý jo­lyndaǵy isterden bas tar­tý­ǵa qaqymyz joq.

О́tken tarıhymyzdaǵy el basyna tús­ken qıynshylyqtar men jetistikterdi artta qaldyra otyryp, sheıitter men ardager­le­rimizdi, ásirese Azattyq soǵysynyń bas qolbas­shysy, respýblıkamyzdyń negizin qalaýshy Gazı Mustafa Kemaldy, túrik halqynyń erkin ómir súrýine múmkindik bergen barlyq batyrymyzdy qurmetpen, rızashylyqpen eske alamyz.

Búginde Túrkııa Respýblıkasy álemniń ár túkpirindegi memlekettermen berik baılanys ornatty. Sonyń ishinde Qazaqstanmen aradaǵy saıası baılanys týystyq qarym-qaty­nasqa ulasty. Bul kúni eki el arasyn­daǵy dıplomatııalyq baılanystardy ózge mem­leketterge úlgi etýge ábden bolady. Baýyr­las halyqtyń Táýelsizdigin jarııa­la­ǵan al­ǵashqy kúndegideı Túrkııa Qazaqstan­nyń baýyrlastyǵy men dostyǵy ǵasyrlar boıy saqtalady dep senedi. Bıyl Túrkııa júz jyldyǵyn atap ótip jatyr. Bul oraı­da eki el arasyndaǵy saıası-mádenı is-shara­lardyń sany arta tústi. Osynyń ózi týys halyqtardyń ortaq qun­dylyǵy – ege­men­dik pen beı­bitshilik, syı­las­tyq­ta ekenin se­zindire túsedi.

Fahrettın ALTÝN,

Túrkııa Respýblıkasy Kommýnıkasııalar basqarmasynyń basshysy