• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Tanym 03 Qarasha, 2023

Umyt bolǵan dástúr: «Básire ataý» týraly ne bilemiz?

1460 ret
kórsetildi

Qazaqta kishkentaı balalarǵa arnalǵan salt dástúrler jeterlik. Sonyń biri - Básire ataý. Ata-babalarymyz balaǵa básireni ne úshin, qalaı ataǵan?

Básire - súndet toıynyń aldynda ul balaǵa arnap taı nemese qulyn atap qoıý rásimi. Básire ataǵanda kishigirim toı jasalǵan. Qazaq ishinde kyrǵyzdarmen etnomádenı baılanys barysynda básire mal, balanyń básiresi dep atalatyn uǵymnan aýysqan deýge negiz bar. Orta júz ben Kishi júzde «balaǵa mal atadyq», «balaǵa at bolsyn» dep berer malyna en salady. Kóbinese, básireni bala at jalyn tartyp mine bastaǵan 7-8 jas kezinde, múmkindigine qaraı, júırik, jorǵa shyqqan tuqymnan qulyn tańdaıdy. Básire negizinen, jylqy malynan atalǵanymen, keıbir kezde qozyny da ataǵan. Básire malǵa en salyp, únemi qadaǵalap júredi. Básire maldyń basyna túsken aýyrtpalyǵy (aýrýy, aqsaýy, taý-tastan qulaýy) arqyly balanyń ilgeride baqytty, baqytsyz bolaryn joramaldap yrym etken.

Nanym boıynsha, balanyń bolashaǵy onyń básire taıymen tyǵyz baılanysty. Sondyqtan ondaı taıdy minbeıdi, jekpeıdi, soımaıdy, satpaıdy. Qaıta balamen birge bula etip ósiredi. О́ziniń ataýly malymen birge ósken bala erkin bolyp, kishkentaıynan mal qadirin bilip, sharýaǵa ıkemdi keledi.

Sondaı-aq uzatylǵan qyz 2-3 jyldan soń balasyn, kóbinese tuńǵyshyn ertip tórkinine barǵanda, alǵash tabaldyryǵyn attap kirgen jıen naǵashysynan básire almasa, ony óskennen keıin ósimimen qosa alýǵa quqy bolǵan.

Sońǵy jańalyqtar