Túrkitildes memleketterdiń yntymaqtastyǵy, odaqtastyǵy – túbi bir, tili uqsas, dili týys, dini ortaq, baýyrlas memleketterdiń táýelsizdigin, tutastyǵyn saqtaýdyń birden-bir alǵysharty.
Qazirgi tańda jańasha yqpaldasýdyń zamany keldi. Eger árbir túrkitildes el bir-birimen baılanysyn odan ári nyǵaıtyp, halqy da yntymaqtasatyn bolsa, bolashaqta áleýetti odaq quryp, úlken saıası jáne ekonomıkalyq kúshke, eń bastysy, áleýmettik, rýhanı keńistikke aınalýǵa ábden bolady.
Sammıtte qaýipsizdik, ekonomıka, saıası ıntegrasııa jáne kólik kommýnıkasııasy áleýetin arttyrý máseleleri keńinen sóz boldy. Túrkııa men Ázerbaıjan prezıdentteri óz sózinde kólik dáliziniń qajettigine toqtaldy. Transkaspıı dálizin qurýǵa baýyrlas túrki elderi ǵana emes, Qazaqstan da múddeli. Demek barlyǵynyń muraty ortaq.
Qazirgi kúrdeli kezeńde kólik-tranzıt kommýnıkasııasynyń áleýetin arttyrý jáne onyń múmkindigin barynsha paıdalaný asa mańyzdy. Sebebi bizdiń memleketterimiz Batys pen Shyǵysty, Soltústik pen Ońtústikti tikeleı baılanystyrady. Qazaqstan, Ázerbaıjan, Túrkııa arqyly ótetin Transkaspıı halyqaralyq kólik dálizi – sonyń jarqyn mysaly.
Ázerbaıjan da, Qazaqstan da qurylyqtaǵy, aýmaqtaǵy jaǵdaıdyń turaqtalǵanyna múddeli. Eki taraptyń da beıbitshilikti qýattaıtyn berik ustanymy bar. Tek osyndaı basqosýlar arqyly biz geosaıası ahýaldyń yqpalyn azaıtamyz. Jalpy, Eýropaǵa qaraǵanda Azııa elderiniń baılanysyn nyǵaıtý barshamyzǵa mańyzdy bolyp otyr.
Sammıt barysynda bas-aıaǵy 12 qujatqa qol qoıyldy. Endigi kezekte Túrki memleketteriniń uıymy túrli salada osy qujattardyń negizinde bekip, yqpaldastyǵy men birligi nyǵaıa túsýge tıis. Bir sózben aıtqanda, túrki memleketteri úshin damýdyń jańa kezeńi bastaldy.
Narıman GÝSEINZADE,
«ARB 24» arnasynyń bas redaktory