Teatr álemi qyz-qyz qaınap jatpasa, onyń nesi óner? Ár kún saıyn izdeniske iz salǵan ujymdardyń aıaq alysyn baqylaý da óz aldyna qyzyq. Osy oraıda elimizdegi jetekshi óner ordalarynyń biri «Astana opera» teatryna habarlasqan edik. Teatr dırektory Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Ǵalym Ahmedıarov ujymnyń jańa jylǵa arnalǵan jospary, «Astana operanyń» mádenı orta qalyptastyrýdaǵy róli men keleshektegi qoıylymdary, aldaǵy gastroldik saparlary jáne taǵy da basqa jańalyqtary týraly aıtyp berdi.
– Ǵalym Alǵıuly, teatrdyń óz ókili retinde ulttyq teatr óneriniń búgingi jaı-kúıine, ásirese, elimizdiń rýhanı damýyn kóterý turǵysyndaǵy ahýalyna qandaı baǵa beresiz?
– Jalpy, elimizdiń óneri barlyq mádenıet mekemelerine baı ári san alýan shyǵarmashylyq alań qura otyryp, rýhanı damýdy kóterýge oń yqpal etýde dep oılaımyn. Búginde óziniń qyzyqty uzaq jylǵy tarıhy bar kóne teatrlar – Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq opera jáne balet teatry, Q.Qýanyshbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq mýzykalyq drama teatry, M.Áýezov jáne M.Gorkıı atyndaǵy drama teatrlary tabysty qyzmet etip keledi. Fılarmonııalar, horeografııalyq ýchılısheler men akademııalar da jemisti jumys isteýde. Elimiz jalpy álemdik aýqymda kóshten keıin turǵan joq. Kóptegen teatrlarǵa arnalyp jańa ǵımarattar salynyp, ujymdar belsendi shyǵarmashylyq ómir súrýde. Máselen, «Astana opera» – salystyrmaly túrde jas teatr bolǵanymen, álemdik mádenı qaýymdastyqta áldeqashan suranysqa ıe, sondaı-aq ol búginde elimizdiń mýzykalyq-sahna óneriniń basty ordasyna aınaldy. Ol elimizde bolyp jatqan jahandyq oń ózgerister kórinetin ózindik bir aına tárizdi. Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń elimizdegi mádenıet pen ónerdi damytý boıynsha strategııasyn júzege asyrý teatrymyzdyń barlyq mańyzdy jobalary qatarynda.
– Jańa jyldaǵy josparlaryńyz qandaı?
– 2024 jyly teatrymyz sheteldegi gastroldik týrlar aıasynda tamasha qoıylymdardy usynady. Balet trýppasyn Slovenııa astanasy Lıýblıanaǵa Halyqaralyq festıvalde óner kórsetýge shaqyrdy. Onda ujym A.Hachatýrıannyń ańyzǵa aınalǵan «Spartak» baletin oryndaıdy. Al opera trýppasynyń ártisteri Reseıdiń Úlken teatrynda óner kórsetedi. Sonymen qatar bıyl biz P.Chaıkovskııdiń «Uıqydaǵy arý» baleti men S.Muhamedjanovtyń «Aısulý», Dj.Verdıdiń «Rıgoletto» operalarynyń premeralaryn kórsetýdi josparlap otyrmyz. Odan bólek, kóptegen sımfonııalyq jáne konserttik baǵdarlamalar daıyndalý ústinde. Osylaısha, teatr ártisteriniń kásibı ósý qajettiligin, sondaı-aq kórermenderdiń qyzyǵýshylyǵyn eskere otyryp, teatr repertýary bul jyly opera jáne horeografııalyq ónerdiń neǵurlym tanymal ulttyq jáne álemdik týyndylarynan qurylýyna basa mán berip otyr.
– «Astana opera» teatry óz qyzmetinde ne nársege basymdyq beredi jáne aldyna qandaı maqsattar qoıady?
– Men úshin teatr óner týyndylaryn usynatyn oryn ǵana emes, sonymen qatar qoǵamdyq sanany qalyptastyratyn alań. «Astana opera» mádenı damýǵa úlesin qosýda. Sondyqtan bizdiń maqsattarymyzdyń biri – ulttyq klassıkany dáripteý, mádenı murany jańa dybystaý men jetkizý túrlerimen baıyta otyryp, ony zamanaýı paıymdamada ınterpretasııalaý. Budan bólek, álemdik mádenı qaýymdastyqtyń ıntegraldyq bóligi bolýǵa umtylyp jatyrmyz, ol jerde A.Jubanov, L.Hamıdıdiń «Abaı», E.Brýsılovskııdiń «Qyz Jibek», M.Tólebaevtyń «Birjan – Sara» operalary syndy ózimizdiń ulttyq klassıkamyzdy tanystyra alamyz. Sonymen qatar taǵy bir maqsatymyz – daryndardyń jańa býynyn tárbıeleý, sol sebepti biz jas ártistermen belsendi túrde birlesip áreket etýdemiz. Teatr bazasynda Astana Opera Halyqaralyq opera akademııasyn quryp, onyń tyńdaýshylaryna bilim alýǵa jáne óz-ózderin jetildirýge, bizdiń trýppamen birge sahnaǵa shyǵýǵa múmkindik berdik. «Astana opera» teatrymen áriptestik jas ártisterge kásibı ósý úshin ǵana emes, sondaı-aq álemdik aýqymda keńinen tanylý úshin de jol ashady. Akademısterdiń alǵashqy shyǵarylymy óte jaqsy nátıje kórsetti. Jastar kóptegen bedeldi baıqaýlardan jeńispen oraldy. Olardy qazir sheteldik teatrlar qoıylymdaryna qatysýǵa úzdiksiz shaqyryp jatyr. Demek bizdiń tańdaǵan baǵytymyz durys bolǵany. Ártisterdiń keleshek býynynyń taǵdyryn oılaı otyryp, biz ssenografııadaǵy teatr dástúrlerin kimderdiń qabyldap alatyny týraly da umytqanymyz joq. Sondyqtan elimizde birinshi bolyp balalarǵa arnalǵan teatrlyq qolóner stýdııalaryn qurdyq. Olar teatrymyzdaǵy balalar hor jáne balet stýdııalarymen qatar jemisti jumys isteýde.
– «Astana opera» teatryndaǵy qandaı oqıǵa nemese joba sizge erekshe qymbat?
– Qıyn suraq, sebebi biz árbir jańa jobany bastaǵanda oǵan janymyzdy, emosııamyzdy salamyz. Barlyǵy eń joǵary deńgeıde ótse eken dep tyrysamyz. Sebebi ónerde usaq-túıek degen joq. Operalyq jáne balettik qoıylymdar tárizdi neǵurlym aýqymdy jobalar bar. Sonymen birge teatrymyzda Piccolo teatry jobasy aıasynda usynylǵan komedııalyq opera sekildi shaǵyn kólemdi jobalar da kórermenin úzdiksiz qýantyp keledi. Munyń barlyǵy da biz úshin óte mańyzdy. О́ıtkeni osyndaı shyǵarmashylyq oqıǵalardan bizdiń barlyq jumysymyz qurylady.
– Áńgimeńizge rahmet.
Áńgimelesken –
Nazerke JUMABAI,
«Egemen Qazaqstan»