Kópten at izin salmaǵan aýylǵa, túp naǵashymyzǵa barǵanbyz. Birazdan kórispegendikten be, qushaǵyn jaıyp qarsy alyp, qýanyp qaldy. Jaman tumaýdan keıin júzdesý sırep ketti ǵoı. Qala turmaq aýylda da dıdarlasa bermeıdi. Ádeıi izdep kelgen jıenderin qaýqyldaı qarsy alǵan naǵashymyz sharýa jaıyn yńǵaılap bola bere asqa qarańdar degen meziret bildirdi.
– Qazir mal soıamyn, – dedi ol.
Asyǵystaý bolsaq ta, úlken kisiniń sózin dalaǵa tastamaıyq dep qańtaryldyq. Áne-mine degenshe as ta daıyn bolǵan. Serke soıypty. Erterekte, ıt basyna irkit tógilgen zamanda bizdiń el eshkini túlik sanatyna qospaıtyn. Mal ataýlynyń qadirsizi de eshki edi. Eger qonaqqa eshki etin assa, tuqymy jarymaǵan dep kústánalap otyratyn. Jaz boıy jaıylymda bolǵan serkeniń eti appaq.
– As alyńdar, – deıdi naǵashym qaıta-qaıta. – Kúzde eshki eti dámdi bolady, ábden pisken kezi ǵoı. Áneýgúni teledıdardan estidim, aǵzaǵa paıdalysy da osy eshki eken. Qoı jaryqtyqtyń aýzy jete bermeıtin qııandaǵy shópti, aǵash japyraǵyn terip jeıdi emes pe?
Sirá, eshki etin asqan aıybyn jýyp-shaıǵany shyǵar dep tis jarǵan joqpyz. Burynǵy aýylda eshki ataýly kóktemde qoradan shyqqan soń qashan qońyr kúz kelgenshe qotanda jatatyn. Eshkim osy meniń eshkim bar edi-aý dep basqa uryp sanap, izdemeıtin. Alǵashqy qar jaýǵanda ǵana qoraǵa qamaıtyn. Ol tusta ósimtal túlikti ájelerimiz túbiti úshin ǵana baqty.
Dastarqan basynda otyrǵandardyń eshqaısysy mándetken joq. Birtúrli toıattap otyrǵan adamdar tárizdi. Naǵashymnyń balasy Ábý ǵana et jeýden jarysqa qatysqan sportshy uqsap umsynyp otyr. Ábý jasy otyzǵa jýyqtap qalǵan, eki ıyǵyna eki kisi mingendeı deneli jigit. Narttaı júzi alaýlap, samaıynan sorǵalaǵan ashy teri omyraýyna quıylyp, serkeniń etimen alysyp otyr.
– Tý, ózderiń túk jep jarytpadyńdar ǵoı, – deıdi naǵashym. – Myna Ábýden basqalaryń qaırat kórsete almadyńdar. Áı, osy aınalaıyn ǵana atasyna tartqan.
Atasyn kórmesek te, ańyzy jetken. Bizdiń soltústik óńirde jıyn-toıda, qudalyqta et jeýdiń ózi kádimgideı óner sanalatyn. Eger qonaq kútken úıdiń tabaǵyn bos qaıtarsa, súıekke tańba. Aýyl úıdiń adamdary qudalyqqa Ábýdiń atasyn alyp barady eken. Ol kisi urpaǵy Ábýdeı emes, juqaltań ǵana adam bolypty. Áıtse de synǵa túskende qaırattanyp ketedi eken. Tipti bir qoıdyń etin jalǵyz ózi jep ketken kezderi de bolǵan desedi. Jalǵyz et qana emes, qarynǵa salǵan maıdy da alaqanymen syǵymdap-syǵymdap jutyp jiberedi eken. Ábý – sol atasynan qalǵan kóz.
Mana biz at basyn irikkende úı irgesinde taý-teńiz bolyp aqqaıyńnyń kesindileri jatqan. Ishimizge el qonǵan soń naǵashymyzdy qajap jatyrmyz.
– Qys bolsa kelip qaldy, anaý otyndy jarmaısyńdar ma? – deımiz-daǵy.
– Kórshi aýyldaǵy jigitterdiń qoldary tımeı jatyr. Birer kúnnen soń kelemiz degen.
Serkeniń etin jalǵyz ózi jegen Ábý nege jarmaıdy dep suraǵymyz kelse de, tis jara qoıǵanymyz joq. Naǵashymyz ózi aıtty.
– Qara jumys adamdy qajytyp jiberedi. Odan da aqshasyn tólep, jarǵyzǵanymyz jón, – dep aqtaldy ol.
Qansha kelip júrsek te, osy Ábýdiń shybyq basyn syndyrǵanyn kórmeppiz. Qazir balasyn jelge, kúnge tıgizbeı úlpildetip baǵý kóbeıgen. Qara jumys istetkisi kelmeıdi. Burynǵylar sharýa qamyn oılap júrip qaıyńnyń bezindeı bolyp shynyǵýshy edi. Elýi jabylyp eshki jyǵa almaıtyn áljýaz urpaq qaıdan shyǵady deısiz. Aldyna azyn-aýlaq mal bitken naǵashymyzdyń kózi taısa, Ábýdiń kórgen kúni ne bolar eken?