«Eır Astana» áýe kompanııasy bıyl IPO-ǵa shyǵatynyn málimdedi. IPO, ıaǵnı kompanııa aksııalaryn bastapqy jarııa ornalastyrý úderisi London bırjasynda (LSE,) Astana halyqaralyq bırjasynda (AIX) jáne Qazaqstan qor bırjasynda (KASE) júzege asyrylmaq. Jumys qańtardyń sońynda bastalady dep kútilip otyr. Usynysqa qazirgi aksıonerler BAE Systems Limited (aksııalardyń 49 paıyzy) jáne «Samuryq-Qazynanyń» (aksııalardyń 51 paıyzy) úlesi kiredi. Sonymen qatar 120 mln dollardyń qaǵazy satylymǵa shyǵarylady.
О́z kezeginde jahandyq depozıtarlyq qolhattar kompanııanyń jaı aksııalaryna 1-den 4-ke deıingi araqatynasta usynylatyn bolady (1 DQK = 4 aksııa). Eń mańyzdysy, bul satylymda «halyqtyq IPO» elementteri bar, ıaǵnı jergilikti usynystaǵy baǵaly qaǵazdar Qazaqstandaǵy AIX (DQK jáne aksııalar) jáne KASE (tek aksııalar) alańdarynda ınstıtýsıonaldyq jáne bólshek ınvestorlarǵa usynylady.
Baǵa dıapazonyn jáne roýd-shoýdy jarııalaýdy qosa alǵanda, ótinimder kitabyn (býkbıldıng) qalyptastyrý rásimi shamamen bıyl qańtar aıynyń sońynda iske qosylady dep josparlanyp otyr.
«Bizdiń London jáne Qazaqstan bırjalarynda lıstıng ótkizý nıetimiz «Eır Astana» tobynyń berik negizi bar ekenin jáne bizdiń mańyzdy naryqtarymyzda áýe tasymaly sanyn arttyrýǵa qatysty perspektıvamyz joǵary ekenin aıǵaqtaıdy. Aksııalardy bastapqy jarııa ornalastyrý «Eır Astana» toby ósiminiń kelesi kezeńine kóterilýge áser etedi dep úmittenemiz. Biz áýe kemeleri parkin odan ári keńeıtý josparlary men operasııalyq ıkemdilikti arttyrý bastamalaryn eskere otyryp, qoldanystaǵy marshrýttarymyzdy nyǵaıtý jáne jańa geografııalyq aımaqtarǵa shyǵý boıynsha aıtarlyqtaı múmkindikterdi kórip otyrmyz. Men barlyq qyzmetkerlerimizge osy jobadaǵy kúsh-jigeri men kásibıligi úshin alǵys aıtqym keledi jáne biz jarııa naryqtardaǵy ósý tarıhymyzdy jalǵastyra otyryp, áleýetti ınvestorlardy asyǵa kútemiz», deıdi kompanııa basshysy Pıter Foster.
Qarjyger Ǵalym Qusaıynovtyń aıtýynsha, memlekettik sektorlardaǵy ózge IPO-larmen salystyrǵanda «Eır Astanany» áldeqaıda naryqtyq kompanııa dep aıtýǵa bolady.
«Olarda táýelsiz basqarý bar, áleýmettik júkteme joq jáne kompanııa jumysy paıda túsirýge baǵyttalǵan. Kóbisi olardy synǵa alady, biraq men olardyń uzaq ýaqyt jumys istegenin qalaımyn, sebebi bul – óte úlken táýekelderi bar kúrdeli bıznes. IPO kompanııaǵa táýelsizdik syılaıdy jáne bul – memlekettiń portfeldi ınvestor retinde memleket basqarǵannan da táýir aqsha tabatynyn kórsetetin naqty mysal. Biz kompanııa shamamen 1 mlrd dollar kóleminde baǵalanady dep esepteımiz», deıdi Teniz Capital Investment Banking basshysy.
Kompanııaǵa qatysty synı pikirler de barshylyq. Sondaı kózqarasty táýelsiz qarjy sarapshysy Andreı Chebotarev bildirgen.
«Búkil zańnamadan «ulttyq áýe tasymaldaýshy» degen túsinik baıaǵyda alynyp tastalǵanyna qaramastan «Eır Astana» muny óziniń esepterinde de, saıtynda da áli kúnge ıelenip keledi. Ekinshiden, eger kompanııa IPO-ny 2024 jyldyń naýryz-sáýir aılaryna jaqyn ótkizse, qazir tipti zańdy tulǵasy joq FlyArystan-dy bólý máselesi joıylady. О́ıtkeni bul aksııa qunyna jaǵymsyz áser etýi múmkin. Buǵan «Eır Astananyń» qazir búkil Qazaqstan boıynsha júrgizip jatqan «eki brend, bir tabys tarıhy» degen tańǵalarlyq jarnamalyq naýqany da dálel. Áýe kompanııasy ekige bólinýdi qalamaıdy jáne sol jolda bar múmkindigin sarp etip jatyr. Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý vıse-mınıstri aıtqandaı FlyArystan 2024 jyly zańdy tulǵa bolýǵa tıis edi. Úshinshiden, býkrannerlerge (ınvestorlar ótinimin jınaýmen aınalysatyn kompanııa – red.) jasaǵan tańdaýy da qyzyq. Batys naryǵynda birlesken jahandyq úılestirýshi jáne býkranner retinde Citigroup Global Markets Limited jáne Jefferies International Limited jumys isteıdi, sondaı-aq WOOD & Company Financial Services bar. Qazaqstanda IPO-ny satýmen Halyk Finance aınalysady. Jetekshi menedjer retinde Freedom Finance Global PLC, ko-menedjer retinde BCC-Invest, SkyBridge Invest jáne Jusan Invest tanystyryldy. «QazMunaıGaz»-dyń jergilikti IPO-symen salystyrǵanda bul jerde býkrannerler ıerarhııasy bar», deıdi.
Eske sala keteıik, jaqynda ǵana «Eır Astana» kompanııasy ákimshilik jaýapkershilikke tartylyp, 876 mln teńge kóleminde aıyppul salyndy. Básekelestikti qorǵaý jáne damytý agenttigi men prokýratýra júrgizgen tekseris nátıjesinde, kompanııanyń ushyp shyqqan kún nemese jaqyn kúnderdegi bıletter satyp alynǵan kezde jolaýshylardyń barlyq sanattarynan 3 500-den 6 500 teńgege deıingi mólsherde janarmaı alymyn negizsiz alǵany anyqtalǵan. Osydan soń kompanııaǵa ishki reısterdiń baǵasyn 2024 jyldyń sońyna deıin kótermeýge jáne 2023 jyldyń 6 jeltoqsanynan bastap janarmaı alymyn alyp tastaýǵa mindetteldi.