Bıyl ult uıytqysy – Ulttyq quryltaıdyń úshinshi otyrysy ótedi. Elimiz qazir jaýapty transformasııa – ulttyń jańa sapasyn qalyptastyrý kezeńinde tur. Memleket basshysy Ulttyq quryltaıǵa qoǵamdyq dıalogtiń birtutas ınstıtýsıonaldyq modelin qalyptastyrýdy, jalpyulttyq qundylyqtar, rýhanııat, birlik, jańa áleýmettik etıka, jańarǵan mentalıtet bastamalaryn júzege asyrýdy júktegeni belgili.
Eldegi saıası-ekonomıkalyq reformalardyń ıdeologııalyq ózgeristermen birge júrýi – jalpy qoǵamdyq jańǵyrýdyń negizi. Qazir álemde halyqaralyq jaǵdaı kún saıyn qubylyp jatqanyna kýá bolyp otyrmyz. Ár el óz múddesin joǵary qoıatyny túsinikti. Sondyqtan da árqaısysy óz óktemdigin, óz ustanymyn tek saıasat, ekonomıkada emes, rýhanııatta da óz talabyna ıkemdeýge tyrysyp jatqanyn kókiregi oıaý, kóziqaraqty kópshilik bilip otyr. О́rkenıetter, ıdeıalar men ustanymdar qaqtyǵysy kezinde óskeleń urpaqtyń adaspaýy, qoǵamnyń ulttyq qundylyqtardy durys baǵamdaýy asa mańyzdy. Ulttyq quryltaıdyń qoǵamdy uıystyrý mıssııasynyń túp negizi – osy.
Elimiz sapaly deńgeıde birtutas bolýy qajet. Bul jerde, árıne, senim – sheshýshi faktor. Bılik pen halyqtyń ózara baılanysy men senimin kúsheıtý baǵytynda elde qolǵa alynǵan ınstıtýsıonaldy ózgerister oń nátıjesin bere bastady.
«Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasy bılik pen qoǵam arasyndaǵy dıalog pen konsensýs arqyly ózara baılanystyń jańa úlgisin qalyptastyryp keledi. Degenmen jyldar boıy qalyptasqan «ádetti» jeńý eki jaq úshin de ońaı bolmasa da, keıingi jyldardaǵy ózgeristerdi kórmeý múmkin emes.
«Ulttyq Quryltaıdyń otyrystary ıdeologııa salasyndaǵy máselelerdi, ulttyń jańa sapasyn qalyptastyrý isin, qoǵamnyń qundylyqtar júıesin jańǵyrtý jaıyn talqylaıtyn tıimdi pikirtalas ornyna aınaldy. Buǵan deıin jazdygúni shaqyrylyp kele jatqan Quryltaıdyń otyrysyn bıyl sál erterek, kóktemde ótkizetin shyǵarmyz», dedi Prezıdent «Egemen Qazaqstan» gazetine bergen suhbatynda.
2023 jyldyń ekinshi jartysynda memlekettik saıasattyń negizgi baǵyty ulttyq qundylyqtar júıesin qaıta jańǵyrtý máselelerine oıysty. Bul jumys Memleket basshysynyń Ulttyq quryltaıdyń ekinshi otyrysynda Túrkistanda sóılegen sózinen bastaldy. Jıynda Prezıdent negizgi ıdeologııalar tizbesi: táýelsizdik pen otansúıgishtik, birlik pen turaqtylyq, ádilettilik pen yntymaq, zań jáne tártip, senim jáne jaýapkershilik, mádenı bilim jáne kásibılik, eńbekti atap aıtty.
Memleket basshysynyń bastamasymen ejelgi zamannan búginge deıingi kóptomdyq tarıhtyń ázirlenýi – óskeleń urpaqqa memleketimizdiń tereń tamyryn tanytý, ultty uıystyryp, el múddesin baǵamdatý. Jastardyń qyzyǵýshylyǵyn oıatý maqsatynda otandyq kitap óndirisine, ádebı shyǵarmashylyqqa qoldaý kórsetip, osy baǵytta arnaıy zańnamalyq ózgeristerdiń qolǵa alynýy da – Ulttyq quryltaıda kóterilgen máselelerdiń júıeli sheshim tabýynyń kórinisi.
Ulttyq quryltaıdaǵy bastamanyń biri – kreatıvti ındýstrııany damytý arqyly ulttyq bolmysymyzdy aıshyqtaý, álemge otandyq jańa brendterdi tanytý. Qazir kreatıvti ındýstrııaǵa qatysty arnaıy zań jobasy talqylanyp jatyr. Senattaǵy zańdy talqylaý jumysyna azamattyq qoǵam ókilderiniń belsene aralasýy, qoǵam men bıliktiń birlese jumys isteýi qýantady.
Al «Quryltai» mobıldi qosymshasy iske qosylǵaly platforma arqyly azamattar kókeıinde júrgen máselelerge qatysty oılary men usynystaryn joldap, memlekettik sheshim qabyldaýda qoǵamǵa qozǵaý saldy.
«Habar» jáne «Qazaqstan» telearnalaryndaǵy arnaıy baǵdarlamalar da qoǵamdaǵy ótkir máseleler men aımaq turǵyndaryn alańdatqan taqyryptardy kóterip, Ulttyq quryltaı músheleri men bılik ókilderiniń halyqpen birlese ortaq sheshim izdeýine múmkindik berip otyr.
Zań men tártipti saqtaý, áıelder men balalardyń quqyn qorǵaý, turmystyq zorlyq-zombylyqpen kúresý, buzaqylyq pen mádenıetsizdikke qarsy turý máseleleri boıynsha biraz qoǵamdyq talqylaý ótti. Bul qoǵamda jeke jáne qoǵamdyq mádenıettiń jańa normalaryn qalyptastyrý men saqtaý suranysynyń artyp kele jatqanyn kórsetedi. Bir sózben aıtqanda, bılik te, azamattyq qoǵam ókilderi de zańdy ózgertý nemese jańa ınstıtýttar qurý jetkiliksiz ekenin túısindi. Árıne, qoǵamdyq sana evolıýsııasyn alyp, jedeldetý múmkin emes. Bul – birtindep, tabıǵı túrde júretin úderis.
Sondyqtan «estıtin memleket» qaǵıdattary bılik pen qoǵam arasyndaǵy dıalog pen konsensýs arqyly ózara is-qımyldyń jańa úlgisin qalyptastyrdy dep aıta alamyz. Mine, dál osy qaǵıdattar prezıdenttik reformalardyń negizin qurady. О́ńirler men sala ókilderinen quralǵan Ulttyq quryltaı aıasynda bılik pen qoǵamnyń ózara is-qımylynyń biregeı tetigine aınaldy. Birlikti saqtaý, jasampazdyqty damytý jáne jańa áleýmettik etıkany qalyptastyrý – qazir kún tártibinde turǵan basty máseleler.
Bıbıgúl JEKSENBAI,
Senat depýtaty