Memleket basshysy Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda kólik-logıstıkalyq áleýetti arttyrýda belsendi jumys qajettigin aıtty. Eldi Eýrazııanyń kólik-logıstıkalyq jáne tranzıttik habyna aınaldyrý strategııalyq mindet ekenin de atap ótti.
Qazaqstan jol ǵylymı-zertteý ınstıtýty salanyń normatıvtik qujattyq bazasyn reformalaý, jańalaý jáne ózektendirý jumystaryn júzege asyryp jatyr. Qazir salalyq 1 200-den asa normatıvtik qujattama bar. Alaıda arasynda bir-birine qaıshy keletini, der kezinde ózektendirilmegen qujattar da kezdesedi. Bir jylda qujattamalardyń 48%-y qaıta qaralyp, ońtaılandyrý nemese joıý týraly usynystar berildi. Bul baǵyttaǵy jumys 2026 jylǵa deıin jalǵasady.
Prezıdent erekshe nazar aýdarǵan, joldyń sapasyna tikeleı áser etetin jol qurylys materıaldarynyń sapasyn artyrý maqsatynda, «QazjolǴZI» Kólik mınıstrliginiń Avtombıl joldary komıtetiniń qoldaýymen «Jol qurylys materıaldarynyń biryńǵaı bazasyn» (rcmbase.kz) iske qosty. Bul qurylysty jeńildetedi jáne joldardy jobalaýdy jyldamdatady. Derekterdiń ashyqtyǵy qurylys sapasyn jaqsartý men úshinshi tarap múddeleriniń basymdyqqa ıe bolý faktorlaryn joıýǵa kómektesedi.
Qazir mamandardyń tapshylyǵy men biliktiligin arttyrý da jiti nazarda. Statıstıkaǵa júginsek, jolǵa jyl saıyn 2 myńnan astam bilikti maman qajet. Al oqý oryndar jylyna 100-den asa maman ǵana daıyndap shyǵarady. Bilikti mamandardyń tapshylyǵy jumys sapasynyń deńgeıine tikeleı áser etedi. Keıbir jumys berýshiler qarjy únemdeý maqsatynda qyzmetkerlerin biliktilikti arttyrý kýrstaryna jibermeıdi. Jumys sapasyna, jańa tehnologııa engizýge munyń da teris áseri bar.
«QazjolǴZI»-da biliktilikti arttyrý kýrstary jumys istep tur. Keıingi bir jylda 300-den asa maman biliktilikti arttyrý kýrstarynan ótti. Negizi ınstıtýt usynǵan jol salasy mamandarynyń «Jolshy.kz» biryńǵaı biliktilik bazasy bilikti kadrlar jetispeýshiligi syndy máseleni sheshe alady. Kadrlardyń biryńǵaı biliktilik bazasy, salalyq eńbek bırjasy nemese kásibı mamandardyń sandyq banki dese de bolady. Biliktilik bazasy arqyly merdiger uıymdar onlaın rejimde joldardy jobalaý, salý jáne qaıta qurý úshin qolaıly mamandardy taba alady. Sondaı-aq jol qurylysshysy kásibı quzyretterin damytýǵa yntaly bolady. Bazada mamannyń daǵdysy, oqyǵan kýrs sertıfıkaty men biliktilik deńgeıi de kórsetiledi.
Instıtýt ǵalymdary Qazaqstannyń qatal klımatyna tózimdi otandyq ǵylymı jańalyqtardy usyndy. Onyń biri – ylǵal men kúrt kontınentaldy aýa temperatýrasyna tózimdi jol belgileri, ekinshisi – alǵashqy otandyq -350S-qa deıin qasıetin joǵaltpaıtyn kóktaıǵaqqa qarsy materıal. Atalǵan ınnovasııalar men otandyq jolshylardyń IT-sheshimderin paıdalanyp, jol salasynyń normatıvtik qujattamasyn ońtaılandyrý, jańa tehnologııalar men zamanaýı sheshimder qoldaný, jol-qurylys materıaldary sapasyn baqylaýdy ǵalymdar júrgizedi.
Esenbek AIDARBEKOV,
«QazjolǴZI» jetekshi ǵylymı qyzmetkeri, tehnıka ǵylymdarynyń kandıdaty, professor