Ertedegi adamdar sezimin graffıtı men hattarǵa, qulpytastar men jartastarǵa jazatyn. Muny tipti «mahabbat shıfry» dep aıtsaq ta bolady. Arheologter men etnograftar tapqan Ejelgi Novgorodtan bastap Osman ımperııasy aralyǵyndaǵy bizge jetken ǵashyqtyq hattaryna nazar aýdaryńyz.
Úsh myń jyl buryn jazylǵan Lıkııalyq óleń bar. Avtory belgisiz. Ony aqyn Faızýlla Tóltaı qazaq tiline aýdarǵan. Ińkárlikke toly óleń «Ǵasyryńnan meni izdep taba almasań muńaıma, men qoldanǵan zattardy kóziń shalar qalaıda» dep bastalady. Arheolog ǵalymdar osy óleń sııaqty ǵasyrlardy eńsergen ǵashyqtyq hattaryn tapqan. Mysaly, on ǵasyr buryn qaıyń qabyǵyna jazylǵan mahabbat hattarynyń osy kúnge deıin myńnan astamy tabylǵan. Sonyń birinde «Men saǵan úsh ret hat jiberdim. Saǵynyshymdy jazdym. Alyp-ushyp keler dedim. Tileýińdi kimnen suraıyn?» degen órnek tur.
Roksolonanyń Súleımen sultanǵa jazǵan náziktikke toly hatyn qalaı aıtpaı ketemiz? Ol kóziniń ystyq jasy tıgen hatyna «Men táńirdiń jaratqan dúnıesinde joǵalǵan pendemin. Ǵumyrymnyń kóktemin asyl tastar qobdıshasyndaǵy merýertteı sizdiń qorǵaýyńyzda súrdim. Tek sizdiń qasyńyzda ǵana jan tynyshtyǵyn taptym», dep jazǵan.
Al Pompeı – ystyq lava men kúl astynda qalǵan qala retinde tanymal. Jergilikti turǵyndar qırandy qabyrǵalaryna hat qashap túsirgen. Negizgi taqyryptar: saıasat jáne mahabbat. Etnograftar myna hat jaýapsyz qalǵan deıdi: «Biz baqytymyzdy keshiktirip, úmitimizdi jelge ushyryp, nege únemi «erteń» dep aıtamyz?». Aıtpaqshy, joǵaryda jazǵan Lıkııalyq óleńniń sońy osy hatqa jaýap bola alatyn sekildi: «Myńjyldyqtar qaqpasyn buzyp ótip, bizdegi – tym bolmasa qaýyshar qolymyzdyń izderi».
Arheologter tapqan ǵashyqtyq hattary – osyndaı. Al siz ony óz júregińizden izdeńiz.