• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Qoǵam 19 Naýryz, 2024

Tilendıevtiń tuıaǵy

2823 ret
kórsetildi

L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıver­sıteti janyndaǵy «Káýsar» mádenı-tanymdyq birles­tiginde kúıshi, kompozıtor, «Halyq qaharmany» Nurǵısa Tilendıevtiń uly Almas-álkeı Tilendıevpen kezdesý keshi ótti.

Is-sharaǵa ýnıversıtet rektory Erlan Sydyqov, professor Serik Negımov, ýnıversıtet kitaphanasynyń dırektory Baqytjan Orazalıev bastaǵan ǵalymdar men ǵylymı qyzmetkerler qatysty. Keshti júrgizgen – Abaı atyndaǵy Memlekettik syılyqtyń laýreaty, professor Kenjeǵalı Myrjyqbaı.

«Kenjekeń júrgizetin «Káý­sar» mádenı-tanymdyq bir­­lestigi qurylǵan on úsh jyldan beri biz elge belgili aqyn-jazýshylardy, ǵalymdar men óner qaırat­ker­lerimen kesh ótkizip kelemiz. Al búgingi kúnniń jóni erekshe. Qazir qalyń kópshilikke uly tulǵanyń beımálim urpaǵyn tanystyrmaqshymyz», dedi E.Sydyqov alǵysózinde.

Oqyrman qaýymǵa túsinikti bolýy úshin áýeli az-kem tarıhtan baıan eteıik. Osy ýaqytqa deıin el aldyna shyqpaǵan keıipkerimiz – ámeńgerlik saltpen kompozıtordyń jeńgesinen týǵan bala. Nurǵısanyń týǵan aǵasy Qaımolda 1941 jyly maıdanǵa attanyp, qaıta oralmaıdy. Jaqyndaryna «habarsyz ketti...» degen qaraly hat keledi. Keıin soǵystan aman oralǵan Nurǵısa jeńgesi Fatıma ekeýi úlkenderdiń batasymen bas quraıdy. Fatıma kóp uzamaı dúnıege ul ákeledi. Balanyń atyn Almas dep kúıshiniń ózi qoısa kerek. Taǵdyrdyń jazǵany bolar, bul neke uzaqqa sozylmaıdy.

Almas Nurǵısaulynyń aıtýynsha, ákesiniń daryny óz boıyna da daryǵan sekildi. «Mamandyǵym energetık bolsa da, mýzyka – meniń aınymas janserigim. Sonyń arqasynda dombyra, akkordeon, trambon aspaptaryn emin-erkin meńgerip aldym. Jasymda kórkemónerpazdar qoıǵan konsertterge qatysyp, erjetken soń osy joldy tańdaǵym keldi. Bir ókinishtisi, bul armanyma anam Fatıma qarsy boldy», deıdi ol.

Fatıma ana jaıly esteligin ármen qaraı kelini Galına Daıyrbekqyzy aıtty: «О́zim kelin bolyp túsken Baıanaýylda enemizben birge qyryq jyldan asa birge turdyq. Obaly ne kerek, meni erkeletip qyzyndaı kórdi. Biz úshinshi balamyzdy dúnıege ákelgende aýylǵa Nurǵısa Tilen­dıev orkestrimen konsert qoıa keldi. Konsertte kompozıtor bizdi nusqap: «Mynaý – meniń balam, mynaý – kelinim men nemerelerim», dep tanystyrdy. Men ań-tańmyn. Keıinirek Fatıma anamyzdan «Nege bul kisi bizdi balam deıdi?» dep surap edim, anamyz suraǵymdy jaratpaǵan kúıde «aıtpaı kórsin osydan...» dep qysqa qaıyrdy».

Kompozıtordyń uly men kelini aıtqan áńgimeniń taǵy biri jazýshy, jýrnalıst Serik Ábdiraıymovtyń «Qaharman Nurǵısa» atty kitaby týraly boldy. Bul kitap olardyń qolyna kezdeısoq túsken kórinedi. Baqsa, jınaqta N.Tilendıevtiń «Halyq qaharmany» marapatyn alǵan soń, kompozıtordyń atyna kelgen jedel hattar basylǵan eken. Quttyqtaý hattaryn paraqtap otyryp balalary tómendegi myna bir mátindi kózi shalady. Onda: «Ata, sizdiń «Halyq qaharmany» ataǵyn alýyńyzǵa baılanysty shyn júrekten quttyqtaımyz. О́zińizge densaýlyq, amandyq tileımiz. Izgi iltıpatpen, Tilendıev januıasy, nemerelerińiz Tımýr, Altynaı, Nurlan» depti.

«Buny oqyǵan ekeýmiz ań-tań bolyp, kózimiz sharasynan shyqty. Bizdiń tarapymyzdan mundaı quttyqtaý bolǵan emes. Keıin oıladyq. Muny atamyz urpaqtarym kitap taýyp, oqyp, Nurǵısanyń sońynda bir tuıaq qalǵanyn el bile júrsin dep ózi jazdyrýy múmkin. Máse­leniń mán-jaıyn kitapty quras­tyrýshydan suramaqshy bolyp izdestirgenimizde, ol kisi marqum bolyp ketken eken. Ne degenmen, kitapqa esimimizdiń kiriktirilgeni tarıh murasyna basylǵan mór dep uǵynamyn», dep eske aldy A.Nurǵısauly.

Kesh sońynda ýnıversıtet ónerpazdarynyń oryndaýynda Nurǵısa Tilendıevtiń ánderi shyrqaldy.