Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev «Adal adam – Adal eńbek – Adal tabys» atty Ulttyq quryltaıda elimizde naqty qundylyqtar bolmaı, damý jolynda tyń serpilis jasalmaıtynyn aıtty. Naqty qundylyqtar tıimdi kóshbasshylyq, turaqty damýǵa múmkindik beretinin eskerýimiz qajet.
Qundylyqtar jónindegi nusqaýlyq halyq úshin basty baǵdar retinde qyzmet etedi. Bul sheshim qabyldaýdyń kúrdeli úderisterin basqarýǵa, negizgi qaǵıdalar men senimderge sáıkes keletin áreketterge basymdyq berýge kómektesedi. Aıqyn qundylyqtardy ustanatyn kóshbasshy elder óz halqy men múddeli taraptardyń senimi men qurmetine ıe bolady. Adaldyq pen etıkalyq minez-qulyq senimdilikti arttyrady, yntymaqtastyq úshin mańyzdy senimge negizdelgen berik qarym-qatynasty damytady. Qundylyqtar adamdardy ortaq qaǵıda men umtylys tóńireginde biriktirý arqyly shabyt pen motıvasııanyń kózi bola alady. Osy qundylyqtardy tıimdi tujyrymdaıtyn, iske asyratyn kóshbasshy elder ortaq maqsattar men damýdaǵy serpiliske jetý úshin óz kózqarastaryna ózge elderdiń qosylýyna shabyttandyrady.
Memleket basshysy ulttyń jańa kelbetin aıqyndaıtyn alty negizgi qundylyqqa toqtaldy. Atalǵan qundylyqtar ultymyzdyń kelbeti men sıpatyn aıqyndaıtyn keshendi negizdi quraıdy. Egemendik pen ulttyq maqtanysh, táýelsizdik pen otanshyldyq azamattardyń óz memleketiniń múddesin qorǵaý jolynda biriktiredi. Bul qundylyq elge adaldyq sezimin qalyptastyrady. Áralýandylyq pen bereke-birlikten týyndaıtyn áleýet birlik pen yntymaqtyń jeke adamdar men qaýymdastyq arasyndaǵy kelisim men yntymaqtastyqqa yqpal jasaıdy. Osy qundylyq qıyndyqta birge bolý jáne ortaq jetistikti ujym retinde atap ótý mańyzdylyǵyn kórsetedi. Ádildik pen jaýapkershilik zań ústemdigin qoldaıdy, qoǵamnyń barlyq múshesine qurmetpen qaraýdy qamtamasyz etedi. Bul qundylyqtar azamattardy óz mindetterin oryndaýǵa, ortaq ıgilikke pozıtıvti úles qosýǵa yntalandyrady.
Qoǵamnyń turaqtylyǵy men qaýipsizdigin saqtaı otyryp, zań men tártip beıbit ómir súrýge, adam quqtaryn qorǵaýǵa negiz bola alady. Bul qundylyq tıimdi basqarý arqyly quqyqtyq normalar men qoǵamdyq qaýipsizdikti saqtaýdyń mańyzdylyǵyn kórsetedi. Barlyq talpynystardaǵy yjdaǵattylyq, óz isine berilgendik pen basymdylyqty baǵalaıtyn eńbekqorlyq jáne kásibı biliktilik jeke jáne ujymdyq progreske yqpal jasaıdy. Eńbekqorlyq pen kásibı biliktilik qundylyǵy kemeldikke umtylý mádenıetin damytýǵa, únemi jetildirýge, túrli sektorlardaǵy ınnovasııalar men ónimdilikti yntalandyrýǵa áser etedi. Shyǵarmashylyq, kásipkerlikti yntalandyrý jasampazdyq jáne jańashyldyqtyń qoǵamdaǵy jańa ıdeıalar, tehnologııalar jáne kúrdeli máselelerdi sheshýge umtyldyrady. Bul qundylyq turaqty damý men órkendeýge qol jetkizý úshin ózgeristerdi qabyldaý jáne ózgermeli jaǵdaıǵa beıimdelýdiń mańyzdylyǵyn kórsetedi. Atalǵan qundylyqtar júıesi azamattar ustanymdaryn qalyptastyryp, is-áreketterin júzege asyrýda mańyzdy ról atqarady.
Negizgi alty qundylyq ulttyq progress pen órkendeýdiń ortaq kózqarasyn qalyptastyryp, maqsat pen birlik sezimin damytady. Bul qundylyqtar bolashaq urpaq úshin sheshim qabyldaýǵa, ulttyń ujymdyq biregeıligin qalyptastyrýǵa kómektesetin jetekshi qaǵıdattar bolyp qala bermek.
Botagóz PARIDINOVA,
Qorqyt ata atyndaǵy Qyzylorda ýnıversıtetiniń aǵa oqytýshysy