Abaıdyń mýzykalyq shyǵarmalary abaıtaný nysanasynyń súbeli bir bóligin quraıdy. Erekshe daryn ıesi, uly aqyn Abaı – qazaq poezııasyn qanshalyqty bıik shyńǵa kóterse, ulttyq mýzyka ónerinde de jańasha soqpaq sala bildi. Dástúrli halyqtyq mýzykaǵa sony túr, jańasha ekpin, erekshe naqysh ákeldi. Abaıdyń osy án ónerin tereńirek túsindirý maqsatynda Nazarbaev ýnıversıtetiniń professory Janar Ábdiǵapparova stýdentterge «Hakim Abaıdyń mýzykalyq murasy» atty semınar-trenıng ótkizdi.
Trenıng eki bólimnen turdy. Spıker – Nazarbaev ýnıversıtetiniń assıstent professory, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty Janar Ábdiǵapparova alǵashqy teorııalyq bólimde Abaı ánderiniń murasyn, ereksheligi men shyǵý tarıhyn baıandady. Ekinshi praktıkalyq bólimde Abaı ánderiniń alǵashqy nusqasy men halyq arasynda keńinen taraǵan nusqalaryn oryndady.
– Zertteýshilerdiń deregine súıensek, Abaı 60-qa jýyq án shyǵarǵan eken. Aqynnyń fılosofııalyq, kórkemdik dúnıetanymyna onyń kompozıtorlyq talantynyń da erekshe áseri bolǵany anyq. Abaıdyń án aıtý máneri Arqanyń ánshilik mektebine jatady. Kompozıtor ánderindegi erekshelikti úsh negizgi salaǵa bólip qarastyrýǵa bolady. Lırıkalyq ánderine «Kózimniń qarasy», «Jelsiz túnde jaryq aı», «Tatıananyń qyrdaǵy áni» jatady. Bul toptaǵy ánderde mýzyka men áýenge mán berse, rechtatıvti ánderde sózge, mátinge mán berilgen. Buǵan «Segiz aıaq» áni mysal bola alady. Ánderindegi taǵy bir erekshelik – fılosofııalyq taqyryptaǵy týyndylar. Aqyn ómiriniń sońǵy jyldarynda jazylǵan ómirdiń mánin uǵyndyratyn ánderi osy topqa jatady. Tyńdarmanǵa hakim Abaı ánderin jan-jaqty qyrynan tanyttym. Bul qazirgi jastarǵa kerek dúnıe dep túsinemin. Sebebi Abaı murasy qansha zaman aýysyp, jyldar jańarsa da ózgermeıdi, – dedi J.Ábdiǵapparova.
Semınarda Abaı ánderiniń jańashyldyǵy, onyń zerttelýi, qazirgi tańdaǵy nasıhattalýy jaıynda taldaý jasaldy. Abaıdyń mýzykalyq murasy arqyly «án – halyqtyń jany» ekenin taǵy bir dáleldeı tústi.
Erkenaz QORDABAI,
L.N. Gýmılev atyndaǵy EUÝ stýdenti