GÝLAG qurylymyndaǵy eń úlken sala – Qaraǵandy eńbekpen túzeý lageri. Ol kópshilikke «Qarlag» ataýymen belgili. Qaraǵannyń túbinde qarańdaǵan, qaıran, qasiretti taǵdyrlar... Qandy qol zaman qýatyn semdire alǵanymen, olardyń keýdesindegi adamshylyqtyń altyn araıyn sóndire almady. О́zi de Qarlag tutqyny bolǵan qyrǵyz azamaty Kúzebaı Quranovtyń qazaq joldasynyń amanatyna adaldyǵy kóńildi eljiretpeı qoımaıdy. Bul týraly «Azattyq radıosynyń» Qyrǵyz qyzmeti jáne «Esimde: tarıhyńdy zerdeleý» atty talqy alańy «Qyrǵyzstan-Astana» qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy Shavkat Ismaılovtyń esteliginen baıan etken.
Barlyǵy ony «professor» dep ataǵan eken. Bálkim, asqan degdarlyǵy men zııalylyǵyn meńzegen bolar. Túrmeniń jan tózgisiz aýyr eńbegi onyń densaýlyǵyna qatty áser etedi. Alaıda qazaq aqsaqaly janyna dármen bolǵan ádetin múlde tastamaıdy. Ol qoly qalt ete qalǵan kezde «Qyz Jibek» jyryn jadynda jańǵyrtyp otyrady. Kim biledi, abaqtyda esin saý kúıinde saqtaý úshin aqsaqaldyń tapqan sharǵysy bolar? Onyń jyryn qasyndaǵy Kúzebaı qurdasy migirsiz tyńdaıtyn. Qulaǵyna Manasshylardyń maqamy sińgen qyrǵyz jigitine qazaqtyń jyry maıdaı jaǵyp, Alataýdyń arǵy betindegi alańsyz aıylyn esine túsiretin shyǵar...
Birde Kúzebaıdy bosatý jóninde buıryq beriledi. Ol qatty qýanady. Tek qazaq qurdasynyń amnıstııaǵa ilige almaǵany kóńilin kúızeltedi. Onyń ústine densaýlyǵy da tym nashar. Belgilengen merzimge deıin ómiri jetpeýi de múmkin. Amaly qansha? Bir kezde qurdasy qalyń kúpáıkesiniń astaryna jasyrylǵan qalyń qoljazbany alyp shyqty. «Kúzebaı, bul – seniń ár tún saıyn yjdaǵatpen tyńdaıtyn jyrdyń qoljazbasy. Qazaq halqynyń injý-marjany – «Qyz Jibek». Muny men Sibirde aıdaýda júrgende jazyp shyqtym», dedi ol. Sóıtip, ony «elime jetkiz», dep Kúzebaıǵa amanattapty.
Osylaısha, ol bostandyqqa shyǵady. Atajurtyna da jetedi. 1972 jyly «Qyz Jibek» fılmi kórermenge jol tartady. Eldiń bárine bul kórkem týyndy ǵana shyǵar, al Kúzebaı aqsaqalǵa oryndalmaı jatqan amanattyń aýyr júgi-tin. Almatyǵa júrýge bel baılaǵanymen, densaýlyǵy jaramaı qalady. Kóp uzamaı ol da dúnıe salady.
Keıin «Qyrǵyzstan-Astana» qoǵamdyq birlestiginiń izdeý qyzmetimen aınalysatynyn bilgen Kúzebaıdyń urpaqtary qazaq aqsaqalynyń amanatyn jetkizip berýin ótinedi. Qoljazba avtorynyń tolyq aty-jóni, kim bolǵany belgisiz.
Arada alpys jyl ótkennen keıin Qarlag tutqyny bolǵan qazaq aqsaqalynyń amanatyn oryndaı otyryp, 101 bettik «Qyz Jibek» poemasynyń qoljazbasyn Qazaqstanǵa jetkizdi.
Qyrǵyz halqynyń atynan bul mindetti Qyrǵyzstannan kelgen zertteýshi Dúıshonqul Shamatov oryndady. Endi myna qyzyqty qarańyzshy. Dúıshonqul Shamatov – Kúzebaı Quranovtyń tikeleı urpaǵy. Sonymen qatar Astana qalasyndaǵy Nazarbaev ýnıversıtetiniń qaýymdastyrylǵan professory bolyp qyzmet atqarady. Iá, atasynyń jete almaı ketken mekeninde...