«Úsh uıyqtasam da túsime kirmegen» dep osyndaıda aıtatyn shyǵar. О́ıtkeni aǵashtyń sút bergenin buryn-sońdy kórmegenbiz. Biraq Brazılııada sút beretin aǵash bar eken.
Bul aǵash Amazonka ózeniniń jaǵasynda ósedi. Jergilikti halyq ony «Sorveıra» dep ataıdy. Bul aǵashtyń dińgegin kertse, odan sút tárizdi aq shyryn saýlap qoıa beredi. Dámi sútten sál qyshqyldaý. Sondyqtan ony alǵash taǵam retinde paıdalana qoımaǵan. Turǵyndardyń aıtýynsha, aq shyrynǵa azdap sý qosyp pisirse, sútten dámi aınymaı qalady eken. Bir keremeti, bul aǵashty bir saýǵanda 2-4 lıtrge deıin sút alýǵa bolady. Tańǵajaıyp aǵashty zerttegen ǵalymdar onyń sútiniń sıyr sútinen eshbir kem emestigin anyqtaǵan.
О́te qysqa kóshe
Shotlandııanyń Ýık qalasynda úsh adymǵa jetpeı aıaqtalatyn kóshe bar. Ataýy – Ebenezer Pleıs.
2006 jyly ol álemdegi eń qysqa kóshe retinde Gınnestiń rekordtar kitabyna resmı túrde tirkeldi. Kósheniń uzyndyǵy – 2 metr 6 santımetr. Munda 1883 jyly trapesııa pishini negizinde «Makkeız» qonaqúıi salynǵan. Kóshe ataýy ǵımarat ıesiniń esimimen atalypty. Sóıtsek, Ebenezer meıirimdi, qamqor degendi bildiredi eken. Mine, álemdegi meıirimdi ári eń qysqa kóshe osylaı salynǵan.
Qaýipti marafon
Ári báseke, ári mereke sanalatyn marafonnyń da túr-túri bar...
Máselen, álemniń eń bıik shyńy sanalatyn Evereste de jelaıaqtar jarysy ótedi. Eki jyl saıyn uıymdastyrylatyn bul saıysqa qatysatyndar áýeli densaýlyq, ekinshi qarjy jaǵynan irikteledi. Álde kerisinshe bolýy da múmkin. Sondaı-aq 1999 jyldan beri Uly Qytaı qorǵanynda da marafon uıymdastyrylyp keledi. 5164 baspaldaqty basyp ótýge árkimniń júregi daýalamaıtyny anyq. Taǵy bir erekshe ekstremaldy marafon Ońtústik Afrıka Respýblıkasynyń Entabenı qoryǵynda ótedi. Qyzyǵy da, shyjyǵy da sol jolda qatysýshynyń aldynan arystan ıakı jolbarys syndy jyrtqyshtar kezigýi bek múmkin. Osydan soń jelaıaq bolmaı kór...