Shyǵystyq uǵymda «bazar adamdary» degen tirkes bar. Bul qandaı adam? Nege basqanyń emes, bazardyń adamy? Munyń túp-tamyry tanym-túsinikke baryp tireledi.
Iаsaýıdyń «Pánı men baqı aıtysy» degenindeı, baba tanymynda bu dúnıe – pánı dúnıe. Iаǵnı jalǵan dúnıe. Baqsaq, qazaq áý bastan jalǵan dúnıege elikpeı, baılyq jııýǵa, baǵaly tastar saqtaýǵa qyzyqpaǵan. Sondyqtan da bolar, Shal aqynnan bastap kóptegen shaıyrda kárilik týraly, opasyz dúnıe týraly óleńder kóptep kezigedi. «Jigitter, jalǵan dúnıe bizden qalar, bir kúni ajal kelip janyńdy alar. Jan bitip, dúnıeden kóshkennen soń, artyńda qatyn-balań, bári qalar». Iаǵnı bazar adamy – pánı jalǵanǵa qumartyp, bolmashy qyzyqqa boı aldyrǵan adam. Babalar tilimen aıtqanda, saǵymǵa aldanǵan adam.
Fılosof Frıdrıh Nıssheniń «Zaratýshtra solaı degen» kitabynda «Bazar shybyndary týraly» degen jazba kezdesedi. «Jalǵyzdyq bitken jerden bazar bastalady. Al bazar bastalǵan jerden uly komedıanttar shýy, ýly shybyndardyń yzyńy bastalady», deıdi oı alyby. Nısshe tulǵanyń tek jalǵyzdyqqa qulash urýyn, sol arqyly rýhanı ósýin, asqan adamǵa aınalýyn kókseıdi. О́zgelermen qarym-qatynas minezdi buzatynyn jetkizedi. «О́z jalǵyzdyǵyńa qash! Seniń ýly shybyndarǵa talanǵanyńdy kórip turmyn. Dymqyl jel, taza aýasy bar jaqqa qaraı qash! Jalǵyzdyǵyńa qash! Sen usaq, sóılesýge turmaıtyn pendelermen tym jaqyn ómir súrdiń! Olardyń kórinbeıtin óshtiginen qash! Olar – esepsiz kóp, shybyn ushyratyn shashaq bolý seniń úlesiń emes! Olarǵa sen ár kez kúmándi bop kórinesiń!». Nısshe úshin tirliktiń máni – kópke ilesý emes, kópke jol silter biregeı tulǵaǵa aınalý. Ol birde basqalar qoqys, qaldyq, kúl shashsa da, qalypty arnasymen emin-erkin aǵa beretin teńizge uqsaýdy buıyrady. Birde «ańdar arasynda júrgennen, adamdar arasynda júrgen qaýiptirek» dep short kesedi.
Batystyq keıbir uǵym-nasıhattar ulttyq tanymymyzǵa saı kele bermeıdi. Biraq kóbigin qalqyp, mańyzyn alar dúnıe mol. «Bazar adamdary» termıni Batysta kóbine tobyr dep qoldanylady. Al tobyr – ıa adamdyq muratpen, ıa ulttyq muratpen isi joq pendeler.