Shyǵys taqyryby – qoınyn qazsa keni taýsylmas kemel taqyryp. О́tken ǵasyrda shyǵys-musylman ádebıeti egjeı-tegjeı zerttele qoımaǵanymen, táýelsizdik jyldary jumbaq múıiske dendeı enýshiler artyp keledi.
Shyǵystanýshy, aýdarmashy, jazýshy Aınash Qasymnyń «Zúmiret» kitaby jaryq kórip otyr. Jınaq «Shyǵystyń shynarlary», «Naýryz naqyshtary», «Suhbattar sapy», «Áńgimeler álemi» atty tórt bólimnen turady. «Asyl kitap» baspasynan shyqqan kitapta tól tilimizge tuńǵysh aýdarylyp, rýhanı keńistigimizdi baıytqan qundy dúnıeler bar. Kitaptyń alǵysózinde aqyn, jazýshy Ularbek Dáleıuly baıypty pikirimen bólisedi.
– Aınashtyń kez kelgen shyǵarmasyn, suhbattaryn, maqalalaryn bir-birinen bóle qaraýǵa kelmeıdi. Tutas dúnıeniń bir shetine tússeńiz, ekinshi shetine shyqqansha, ózińiz de aınalsoqtap júrip qalasyz. О́ıtkeni qansha shet-jaǵasyn bilemiz desek te, bizge báribir jumbaq ta baıtaq álem ekeni sezilip qalatyn ejelgi Shyǵys ádebıetiniń sonshama ǵasyrlyq sorabynyń shegine jetý múmkin emes. Osy turǵydan kelgende sizge Aınash shyǵarmalary jol nusqaıdy. Ǵalamdyq órkenıette aıtarlyqtaı orny bar parsy mádenıetiniń qyr-syryn Aınashtaı meńgergen qalamger bizde kóp emes, –deıdi Ularbek Dáleıuly.
Áıgili Gıote «olardyń eń osaly menen myqty» dep tamsana tańdaı qaqqan parsy shaıyrlaryn túpnusqadan aýdarý isi – ult ádebıetine qosylǵan orasan zor úles. Aınash Qasym ejelgi shaıyrlar men qatar jıyrmasynshy ǵasyrdaǵy Iran aqyndaryn qazaq tiline aýdarýda eleýli eńbek etip keledi. Nıma Iýshıdj, Sohrab Sepehrı, Ferýh Ferızat, Ahmet Shamlý syndy jańa tynysty parsy aqyndarynyń ómiri men shyǵarmashylyǵy ǵalymnyń qalamymen kesteli kórinis tapqan. Jınaqta «Fırdoýsı – aqyldy asqaq tutqan aqyn», «Omar Haııam rýbaılaryndaǵy sharaptyń shyndyǵy» sekildi astarǵa baı maqalalar oqyrmannyń talǵamyn ósiredi. Sonymen qatar Moýlávı, Saǵdı, Hafız, Parvın syndy zamanalar kóshine iz salǵan dúldúlderdiń ǵumyryna qanyǵýǵa bolady. Avtor neni jazsa da ulttyń dıirmenine salyp, qazaq aqyndarymen salystyryp, ólshep otyrady.
– Aınashtyń zertteý taqyrybynan bólek, oqyrmandy ózine jaqyndatar taǵy bir qyry – jazýshylyǵy. Sóz basynda «Aınashtyń kez kelgen shyǵarmasyn, suhbattaryn, maqalalaryn bir-birinen bóle qaraýǵa kelmeıdi» degenim sondyqtan. Adam pendesiniń, onyń ishinde jazýmen «aýyratyn» jandardyń jaqsylyqqa asyǵatyny sııaqty, jaqsy dúnıelerdi oqýǵa da asyǵatyny bar. «Quran darbazasyna» úńilseńiz de, «Noǵaıdyń qyzyn» oqysańyz da, kezdesetinińiz – sol bir syzyq boıyndaǵy, biraq ártúrli boıaýdaǵy qym-qıǵash, kúrdeli álem. Barlyq shyǵarmasyn bir kógenge tizip, shetinen kórsetý – maqsat emes. Ony oıly oqyrman ózi-aq jiktep, sanamalap alady. Bizdiń aıtpaǵymyz, «Zúmiret» – qazaq qoǵamyna asa qajet hám qymbat kitap,–deıdi Ularbek Dáleıuly.
Naýryznama – ultymyz úshin baǵaly taqyryp. Tamyryn tereńnen alǵan kóne meıram – elimizdiń tóbege ustar merekeleriniń biri. Jınaqta Naýryz jóninde paıymdy pikirler men mazmundy málimetter qamtylǵan. Sonaý Omar Haııamnan bastap, kóptegen oıshyldar at salysqan aıdarly taqyryp jańa qyrynan kórinis tabady.
Aıta keteıik, avtordyń buǵan deıin «Abaı jáne parsy ádebıeti» jınaǵy, Irannyń jańa dáýir ádebıetindegi kórnekti jazýshylardyń ártúrli taqyrypty qamtyǵan «Ińkárlik» kitaby jaryq kórgen. Sonymen qatar parsy tilinen balalar men jasóspirimderge arnalǵan Farıd-ed-dın Áttardyń «Áýlıeler shejiresi», Muhammed ıbn Járır Tábárıdiń «Tábárı tarıhy», Mohsen Hedjrıdiń «Jaryq juldyz», t.b. shyǵarmalar tól tilimizde aýdarylyp shyqty.