Boıyna nebir qupııa jasyrǵan qazaq dalasynyń syry kúnder alǵa kóshken saıyn el turǵyndaryn ǵana emes, barsha álemdi tańǵaldyryp, aıdaı álemdi aýzyna qaratyp kele jatqany aıan. Ǵylym men tehnıka dáýirlegen saıyn olarǵa moıyn buryp qaramasyńa, den qoıyp zer salmasyńa bolmaıtynyn baǵamdaısyń.
Jaqyn kúnderi áleýmettik jelide ursań syńǵyrlaǵan qońyraýdyń únindeı dybys beretin tastar týraly beınejazba tarady. Jalpy, bul tastar týraly alǵashqy beınematerıaldar 2019 jyldan beri bar. Sol kezden bastap jeli paıdalanýshylary úshin úlken qyzyǵýshylyq pen tańdanys týdyrǵan edi. Qońyraýly tastar qupııasyn bilmek bolyp atalǵan beınejazbadaǵy Abaıdyń Jıdebaıdaǵy mýzeı-úıiniń meńgerýshisi Aıqyn Aqbolatovqa habarlastyq.
«Bul tastar Jıdebaıdan qyryq shaqyrym shamasynda Jırenshe qystaýynyń mańynda jatyr. Jırenshe «Abaı joly» roman epopeıasynda aıtylatyn aqynnyń jaqyn dosy, jan serigi bolǵan adam. Eldi mekenniń arǵy betinde taý-tasty aımaq bolǵanymen, dál osy eki tas ursańyz syńǵyrlaǵan qońyraýdyń únin shyǵarady. Bizdiń jobalaýymyzsha, atalǵan tastardyń quramynda metall kóp bolǵandyqtan bolar dep oılaımyz. Baq daryp, kıe qonǵan Shyńǵystaý ólkesiniń bul da bir sheshilmegen qupııasy», deıdi Aıqyn Berikboluly.
Qońyraý únin shyǵaratyn tastar AQSh-tyń Pensılvanııa shtatynda, Reseıdiń Karelııa respýblıkasynda kezdesedi. Munda týrıster úshin barynsha jaǵdaı jasalǵan. Abaı eliniń kónekóz qarttary tastyń turaǵyn kóbine jar salyp aıta bermeıdi. Atalǵan tastar memleket tarapynan qorǵaýǵa alynsa degen ótinish bildirip, qaraýsyz jatqany kóńilge kirbiń uıalatatynyn aıtady.
Ǵylymı-zertteý eńbekterine súıensek, mundaı dybystar taý jynysynyń tyǵyzdyǵy men ishki kerneýdiń joǵary dárejesine baılanysty shyǵatyny belgili. Shyńǵystaý óńirindegi osynaý tastar týraly buǵan deıin geolog mamandar tarapynan Semeı ıadrolyq polıgon oshaǵyndaǵy jarylys saldarynan sol jerdegi taý jynystarynyń ózgergen túri bolýy múmkin degen boljam aıtylǵan.
Abaı oblysy