«Saılaý ádil ári ashyq ótti»

– deıdi TMD baıqaýshylar mıssııasynyń ókili Igor Orlov Qyzylorda oblysy boıynsha saılaý úderisin qaraıtyn 3 myńnan astam baıqaýshy tirkelgen. Saıası naýqan barysynda olar barlyq zańdylyqtyń saqtalǵanyn qadaǵalady. О́ńirdegi saılaý ýchaskelerin aralap, saıası naýqannyń ótý barysyn nazarda ustady. Bul rette Táýelsiz Memleketter Dostastyǵy baıqaýshylar mıssııasynyń ókilderi de naýqannyń bel ortasynda júrgenin aıta ketý kerek. Biz atalǵan mıssııanyń ókili, Reseıdiń Lenıngrad aımaǵy boıynsha Ortalyq saılaý komıssııasynyń bas mamany Igor Orlovtan pikir suradyq. – Igor Vladımırovıch, eń aldymen, kezekten tys prezıdenttik saılaýǵa daı­yn­­dyq barysyna qandaı baǵa beresiz? – Bul meniń Qazaqstanǵa tuńǵysh saparym. Alǵashqy saparym saılaýmen baılanysty bolyp, TMD baı­qaýshylar mıssııasynyń ókili retinde jumys is­tegendikten Qazaq­stannyń quqyqtyq-nor­matıvtik ak­tileri men «Saılaý týraly» Zańyn tolyq oqyp shyqtym. Zańda barlyǵy túsinikti jazylyp, saılaý barysynyń jaı-japsary anyq kórsetilgen eken. Qyzylorda oblysyna kelgennen keıin ondaǵan saılaý ýchaskelerin aralap shyqtym. Odan bólek, qalalyq jáne oblystyq saılaý komıssııalarynyń jumysymen de tanystym. Eshqandaı daıyndyqsyz otyrǵan ýchaske kórmedim. Bir sózben aıtqanda, Qyzylorda oblysyndaǵy saılaý ýchaskeleri daýys berýge tyńǵylyqty daıyn boldy. – Al saılaý barysy qalaı ótti? – Barlyq jumys pysyqtalyp, árkim ózine tapsyrylǵan mindetti jaýapkershilikpen atqarǵan jerde kemshilik bolmaıdy. Sondyqtan, oblys boıynsha saılaý barysyn baqylaǵan kezimde eshqandaı keleńsizdik kórmedim. Komıssııa músheleri óte saýatty jumys atqardy. Al baıqaýshylar saılaý barysyna tikeleı aralaspaı, tek baqylap qana otyrdy. Halyqtyń saılaýǵa belsene qatysqanyn baıqadym. Qaı ýchaskege barmasaq ta, saılaýshylar molynan boldy. Bul halyqtyń óziniń jáne eliniń taǵdyryna beıjaı qaramaıtynyn kórsetse kerek. – Saılaý ýchaskelerinde nemese basqa da oryndarda belgili bir úmit­kerge ba­sym­dyq beril­genin baıqa­madyńyz ba? – Joq. Úsh úmitkerge teńdeı jaǵdaı jasalǵan. Jalpy, saılaý kezinde aqparat quraldarynda bolsyn, basqa da úgit-nasıhat jumystarynda bolsyn, belgili bir úmitkerge basymdyq beril­genin kórmedik. Al saılaý ýchaskelerinde úgit qaǵazdary da birdeı, talapqa saı ornalasqan. Qysqasy, úmitkerlerdiń bárine teń múmkindik berilgen, jaǵdaı jasalǵan. – Eshqandaı zańsyzdyq baıqamadym deısiz ǵoı... – Baıqamadym. О́zi baıqaýshy degen erekshe mıssııa ǵoı. Bizdiń basty mindetimiz daýy­s berý kezinde oryn alǵan zańsyzdyqtardy der kezinde anyqtap, joıýǵa atsalysý. Al osy jumysym barysynda men ondaı keleń­sizdiktermen jolyqpadym. Jáne sol úshin qýanyshtymyn. – О́zge baıqaýshylarmen pikirlese aldy­ńyz ba? Olar ne deıdi eken? – Halyqaralyq nemese respýblıkalyq baıqaýshylarmen pikir almasqan joqpyn. Degenmen, Qyzylorda qalasy men Syrdarııa aýdanyndaǵy saılaý ýchaskelerindegi baıqaý­shylarmen sóılestim. Olar da saılaýdyń ádil, ashyq jáne barlyq talaptarǵa saı ótip jatqanyn jetkizdi. Eshbir zań buzýshylyqtyń oryn almaǵanyn aıtty. Áńgimelesken Erjan BAITILES, «Egemen Qazaqstan». Qyzylorda oblysy.