Negizi Muhtar Áýezovke jazylǵan hattardy muqııat jınap, jazýshy murajaıyna ótkizýdegi Valentına Áýezova men Láıla Muhtarqyzynyń eńbegi zor. Ásirese, Z.Kedrınanyń búkil hattary Valentına Nıkolaevnaǵa baǵyttalyp jazylǵanymen, onyń syrtynda únemi Muhtar Áýezovtiń ózi, elesi turady. Sýretkerdiń sol kezdegi kóńil kúıi, psıhologııalyq poshymy, emosııasy mátindegi sóz yrǵaqtarynan, rıtmdik reńnen baıqalady. Bútin bir kezeńniń epıstolıarlyq mádenıetin tanýǵa múmkindik beretin bul hattar mátinderi ulttyq ádebıettaný ǵylymynda tuńǵysh ret jarııalanyp, ǵylymı jáne ádebı aınalymǵa ilinip, ǵylymı turǵydan taldanyp, zerdelenip otyr.
Osy rette eki ǵylymı-tájirıbe-lik mindetter alǵa qoıylady. Biri – qoljazbalardy mehanıkalyq túrde, ıaǵnı sol qalpynda oqyp, túsiný, paleografııalyq taldaý jáne jarııalaý bolsa, ekinshisi – epıstolıarlyq mádenıet muralaryn-fılologııalyq jáne ádebı turǵydan tereńdete taldap, zertteýshi tarapynan ınterpretasııalaý. Biz múmkindiginshe eki mindetti de qamtýǵa tyrystyq. О́ıtkeni Kedrınanyń M.Áýezovke, onyń jubaıy Valentına Nıkolaevnaǵa jazǵan hattarynyń mátinderi alǵash ret ǵylymı aınalymǵa enip otyrǵandyqtan múmkindiginshe tolyq jarııalaýǵa, olarǵa óz tarapymyzdan ınterpretasııa jasaýǵa, ıaǵnı zerdeleýge, tolyqtyryp, taldaýǵa tyrystyq. Bul jerde mátindi mehanıkalyq, ıaǵnı sol qalpynda qabyldap jarııalaýda, oǵan ǵylymı túsinik berýde kóbinde túrli boljamdar, emeýrinder bolýy tabıǵı zańdylyq. Tek olardyń arasyndaǵy shekaralyq shekteýlerden góri birin-biri tolyqtyrý basym túsip jatatyny da jasyryn emes. Jazýshynyń jeke ómirinen shyǵarmashylyq ómirbaıany órbıtinin eske alsaq, jeke tulǵanyń taǵdyryna, ómirine, otbasyna, árbir kezeńderdegi ómir belesterine de beıǵam qaraýǵa bolmaıdy.
M.Áýezov pen Z.Kedrınanyń bir-birine jazǵan hattary eki tulǵanyń jeke taǵdyryna qatysty ǵana qundy derekter emes, ol qazaq jáne orys ádebıeti arasyndaǵy belgili kezeńdegi (keńestik) kúrdeli shyǵarmashylyq baılanystan, rýhanı ómirden, sóz óneri tarıhynan tam-tumdap derek beretin ǵylymı dáıek. Bir dáýirdiń shyǵarmashylyq úderisin qamtıtyn Kedrınanyń Muhtar Áýezov pen Valentına Áýezovaǵa joldaǵan hattary shyn máninde áýezovtaný salasyndaǵy epıstolıarlyq mańyzy zor mura. M. Áýezov murajaıyndaǵy №376 papkadaǵy (38 qorap) bul hattar osy kúnge deıin jaryq kórmegen. M.Áýezov «Shyǵarmalarynyń elýtomdyq tolyq jınaǵyndaǵy 50-inshi tomynda uly sýretkerdiń Z.Kedrına men A.Pantıelevke jazǵan 6 haty alǵash ret jarııalanǵan bolatyn. Alaıda kórnekti orys ádebıetshisi, synshy, ǵalym, aýdarmashy Kedrınanyń olarǵa jazǵan jaýap hattary kóbinde Valentına Nıkolaevnaǵa joldanǵandyqtan, sol kisiniń jeke qujattarymen birge jazýshynyń jıen nemeresi Dıar Asqarulynyń qolynda bolǵan (4-38-qorap). Búginde murajaı qoryna qosylǵan bul hattar №376-papkada saqtaýly. Biz Kedrınanyń hattaryn kópshilikke alǵash ret usynyp otyrmyz. Hat mátini orys tilinde bolǵandyqtan qujattyń qunyn joǵaltpaı, alǵan úzindilerdi sol qalpynda berýge tyrystyq.
Keńes ádebıetiniń kórnekti ǵalymy, synshy, ádebıetshi, aýdarmashy Z.Kedrına estelik qoljazbasynda: «...vsıa moıa soznatelnaıa tvorcheskaıa jızn byla svıazana s Mýhtarom Omarhanovıchem. A povsednevnaıa jızn moeı semı mnogo let ı vo mnogom takje byla ochen blızka ego seme. My drýjılı s nım bez malogo trıdsat let...», dep jazǵany eki ult ádebıetiniń uly dostyǵyn dáleldese kerek-ti (5-«Muhtar Áýezov týraly estelikter. 2-bas.Almaty: «Bilim».2007.-288 bet.39 b).
Qazaq jáne orys ádebıetiniń keńestik kezeńindegi tarıhy, sol kezdiń ádebı úrdisi, eki el ádebıetiniń shyǵarmashylyq baılanysy, jeke tulǵalardyń qarym-qatynasy bul hattar mátininiń mańyzyn arttyra túsedi. Jazýshy men Kedrınanyń epıstolıarlyq murasy ondaǵy adresatpen qurylǵan dıskýrsqa, ózara pikirtalastarǵa qurylǵan.
Biz qarastyrǵaly otyrǵan Zoıa Kedrınanyń M.Áýezov pen Valentına Nıkolaevnaǵa jazǵan 15 haty (12/IH.41 jyldan bastalyp, 1956. jyldarmen aıaqtalǵan), 2 qoljazbasy jáne oǵan jaýap bergen Muhtar Áýezovtiń hattarynda 1951-1959 jyldar aralyǵyndaǵy jazýshy ómiriniń qıyn qystaý kezeńderi, naqty ómirlik derekter men ádebı faktiler kórinis tapqan. Bulardyń bári uly sýretkerdiń ómirbaıany men shyǵarmashylyq ómiriniń tutas júıelenip, zerttelýine múmkindik beredi.
Epıstolıarlyq muradan eń birinshi, avtordyń obrazdyq minezdemesi, ondaǵy qoıylyp otyrǵan taqyrypqa saı mátinniń maqsaty aıqyndalady. Hat mátininiń aqparattyq sıpatyna, onyń tanymdyq, taǵylymdyq, tárbıelik, kórkemdik-estetıkalyq mánderine nazar aýdarý arqyly bul janrdyń poetıkasyn aıqyndaýǵa bolady. Oqýshyǵa hattardyń tıpologııasy (dostarǵa, resmı tulǵalarǵa, t.b.) ǵana emes, mátin astaryndaǵy ishki sezimder, ishki daýystar dıalogteri, oı-sana qaqtyǵystary men pikir qaıshylyqtary da qyzyqty. Qazaq ádebıetindegi Muhtar Áýezovtiń epıstolıarlyq janrdaǵy jazbalarynyń tarıhy men poetıkasyn, olardyń dáýirleý kezeńderin zerttegen kezde kóz jetken nárse olar ýaqytpen birge taqyryptyq, janrlyq, stıldik ózgeriske ushyrap, ár kezeńde jańa tarıhı mádenı túzetýler engizilip, janr poetıkasy árdaıym ósip, mazmuny men kórkemdik qundylyqtary ýaqyttyń talabyna oraı ózgerip otyrǵan. M.Áýezov pen Kedrına ómir súrgen keshegi keńestik kezeńde qaǵazǵa túsirilgen hattarda ashyq oılar alańy óris alsa, búginde olardyń ornyn telefon, SMS, ınternet aqparattary almastyrdy. Sóz joq, olardyń túrlik te, tásildik te, maǵynalyq ta, stıldik te qurylymdary ózgerdi. Tarıhta izi de qalmaıtyn mundaı aqparat hattardan góri tasqa túsip, talaı urpaqty tárbıeler, olarǵa taǵylymdy óner usynǵan ádebıettegi tulǵalardyń epıstolıarlyq muralarynyń mańyzy erekshe ekendigi aıtpasa da túsinikti. Olaı bolsa, Muhtar Áýezovke joldanǵan hat janryndaǵy mátinderdiń bizdiń ulttyq qundylyqtarymyz úshin de alar úlesi zor.
Kedrınanyń Muhtar Áýezov pen onyń otbasy múshelerine joldaǵan hattaǵy epıstolıarlyq ýaqyt pen keńistik máseleleri, olardyń ómiri men shyǵarmashylyq ómirbaıandaryndaǵy beımálim kezeńder men faktilerdi aıqyndap, tvorchestvolyq laboratorııalarynyń qupııa qaltarystaryn ashýǵa jáne olar týraly túsinigimizdi keńeıtýge múmkindik beredi.
Eki shyǵarmashylyq tulǵa arasynda otyz jyl boıy úzdiksiz júrgizilgen epıstolıarlyq óner tájirıbesindegi janrlyq, taqyryptyq, qurylymdyq erekshelikter jóninde ádebıettanýshy ǵalym T.Frıktiń: «...Epıstolıarnyı dıskýrs po svoeı prırode otlıchaetsıa stılevym sınkretızmom, nechetkostıý janrovyh granıs, odnako v kajdom otdelnom slýchae mojno govorıt o spesıfıke janrovoı strýktýry pısma, obýslovlennoı tvorcheskoı ındıvıdýalnostıý ego avtora, ona, kak ı vse sostavlıaıýshıe epıstolıarnoı poetıkı, zavısıt ot adresata, tochnee, togo ılı ınogo obraza adresata, sozdavaemogo avtorom pısma. Imenno obraz adresata opredelıaet napravlenıe razvıtııa obshenııa, osobennostı povedencheskogo teksta avtora, a takje to, kakoı tıp svıazı pısma opredelıaetsıa hýdojestvennym ınstrýmentarıem pısatelıa, ego ıdeologıeı», dep aıtqanyndaı, M.Áýezov pen Kedrınanyń epıstolıarlyq murasyndaǵy dıalogtik dıskýrs ta óz kezeńiniń shejiresi (Frık T.B. Epıstolıarnost N.M.Karamzına// Vestnık Tomskogo gosýdarstvennogo ýnıversıteta. Fılologııa. 2016. – №2(40). – 136 str).
Qalaı bolǵanda da hat mátinderi epıstolıarlyq janrda «mátin ishindegi mátin», ıntertekst retinde paıdalanylǵanymen ol jalpy kórkemdik tutastyqtan tys bolmaıdy. Sondyqtan Kedrınanyń ózge emes, tek qana Muhtar Áýezov pen onyń otbasy múshelerine joldaǵan hattarynda adresat-keıipkerdiń shynaıy beınesi, ómirdegi sıýjeti, shyndyǵy beınelengen. Epıstolıarlyq muradaǵy ýaqyt pen keńistik te sol kezeńniń ishki, syrtqy minezdemelerin ashady.
Bul taqyryptyń biz úshin ereksheligi sonda, onyń qazaq ádebıettanýynda buryn zerttelmegendiginde jáne muhtartaný salasyn tolyqtyryp, jan-jaqty zerdeleýdegi mańyzdylyǵy áli kúnge deıin beımálim bolyp, endi ǵana ádebı aınalymǵa enýinde bolsa kerek. Epıstolıarlyq janrdyń ulttyq ádebıettanýda týyp, qalyptasýy, dáýirleý tarıhy men teorııasynyń máseleleri, evolıýsııasy, transformasııasy, poetıkalyq jáne tıpologııalyq erekshelikteriniń ázirge eki shyǵarmashylyq tulǵa Áýezov pen Kedrına hattary negizinde qarastyrylýy da bul eńbektiń jańalyǵy.
Keńestik kezeńde hat janrynyń pýblısıstıkalyq, synshyldyq maǵynasy artyp, saıası áleýmettik, rýhanı, gýmanıstik máseleler kóterilgen. Al Kedrına men Áýezov hattarynda kóbinde ádebıet máseleleri, onyń aýdarma salasynyń janrlyq, teorııalyq, tájirıbelik maǵynalary sóz bolady. Bul hattarda lakonıstik stıl qalyptastyrǵan kompozısııalyq túzilis, anyqtyq, qysqalyq, saýattylyq boı túzedi.
Hat janryna jańa maǵyna berilip, sol arqyly ýaqyt máselesi ótkir, kókeıkesti túrde qoıyldy. Uly ustazǵa degen taǵzym, aqylshy aǵaǵa degen sheksiz alǵys, ózge ult ókili bolsa da týǵan baýyryndaı bolǵan qamqorshyǵa degen qaltqysyz adaldyqtan týǵan Kedrınanyń uly jazýshyǵa, onyń otbasy múshelerine, Valentına Áýezovaǵa joldaǵan hattary biz úshin beımálim qundylyqtar.
Zoıa Sergeevna Kedrınanyń (12/IH.41, 30/HII-46, 9/VIII-52, 11/VII-55, 13/VII-56, 13/VIII-60, 23/H-60, 19/VIII-61, 8/VII-61) M.Áýezov pen V.Áýezovaǵa jazǵan 15 haty jáne eski mashınkaǵa basylǵan eki betti eskertpe mátinderi murajaı qorynda bar. 1941–1961 jyldar aralyǵyndaǵy Máskeý – Almaty arasyndaǵy aqparattar aǵynynan ańǵaratynymyz, datalary kórsetilgen hattardyń ózi tolyq emestigi, olardyń qunttalmaı joǵalǵandary qanshama? Z.Kedrınanyń ázirge qolda bar 15 hatynyń bárine birdeı jaýap jazylmasa da keıbirine jaýap jazylǵany da aqıqat. M.Áýezovtiń atynan jazylǵan 8 hatynda da olar naqty derekpen dáıektelgen. Mysaly, 18.08.1951 j. №85-nómirli hatynan bastalyp, №92-men aıaqtalatyn hattarynyń kóbinde: «Polýchılı na dnıah tvoe pısmo, chıtalı vseı semeı, bylı rady vestochke ot tebıa...», dep bastalady. Olaı bolsa, jazýshy murajaıynda da jáne Kedrınanyń óziniń jeke arhıvinde, múmkin ómiriniń sońǵy jyldary qyzmet etken M.Gorkıı atyndaǵy álemdik Ádebıet ınstıtýtynyń muraǵatynda qolǵa túspegen kóp qujattar bolýy ábden múmkin. Olardy izdestirip, muraǵatqa tapsyrý, zertteý, ár qyrynan ınterpretasııalaý jumystary aldaǵy ýaqyttyń enshisindegi ǵylymı máseleler.
Aıtalyq, Z.Kedrınanyń M.Áýezovke jazǵan qoljazbalarynyń ishinde «Zamechanıe po romaný «Pýt Abaıa» redaktora Kedrınoı» dep mashınkaǵa basylǵan mátin bar, onda romannyń 2-den 5-ke deıingi taraýlarynda aıtylǵan syn-eskertpeler túsirilipti. Muhtartanýǵa qajetti bul qundy pikirler de kópshilikke málim emes, tyń ádebı derekter.
Al Z.Kedrınanyń úshinshi haty 1946 jyldyń 30 jeltoqsanynda joldanypty. Hatty sırek jazatyn Valentına qurbysynan jaqsy habar jetkenine qýanǵan Zoıa Sergeevna : «Dorogaıa Valechka! Ne mogý tebe skazat do chego, ıa byla rada polýchıt ot tebıa pısmo da eshe takoe horoshee... Nachný svoı otchet s glavnogo: Valechka, Koshka nakones, so mnoı. Demobılızovalsıa v mae s neveroıatnym trýdom, t-k. on polıtrabotnık, ego nepremenno hotelı ıspolzovat na kýrılskıh ostrovah . K schastıý ego lıteratýrnye trýdy bylı prıznany dostatochnym motıvom ı vot teper on doma. Napısal pesý dlıa teatra Mıhoelsa ı poka s neı vse horosho. Govorıat, chto eto býdet sobytıe ı t.p. Ný, daı bog. Krome togo on rabotaet s A.M. Kollontaı nad ee memýaramı ı pıshet voennye ocherkı (statıa) dlıa «Krasnoarmeısa», dep joldasy Abel Pantıelevtiń kóp úzilisten soń qalamymen qaıta qaýyshqanyn aıtyp, óz ómirindegi oń ózgeristerden de habar beredi: «...a s osenı ıa zanıalas bolshoı krıtıcheskoı rabotoı (monografıeı Selvınskogo) ı Tot, byla opýblıkovana v «Oktıabre», a potom v «Sov.pısatele», no menıa stalı ýgovarıvat ıdtı v antıfashıstkoı komıtete sov.jenshın (v jýrnal «Sov. jenshına») ı ıa pochemý to poshla... I sama tolkom ne skajý pochemý. Ýslovııa ı zarplata tam lýchshe obychnyh redaksıonnyh znachıtelno, no delo ne v etom materıalno ıa by projıla ı tak. No, sıdıa doma, ıa kak to odıchala ı otorvalas, a týt horoshee delo – borba s fashızmom – ný, ıa ı poshla. A týt na menıa ı nagrýzılı dela: monografııý sdavat 15/I; v «Oktıabr» dve statı (odna v №12, drýgaıa v № 1-2), Zakazy dlıa «Krasnoı zvezdy», «Komsomolkı», «Trýda» ı nakones, «Pravdy». A na rabote, kak vsegda na novom meste takje dela po-ýshı. Ný, v «Oktıabr» ıa vse napısala, v «Kr.zvezde» ý nee napechatano, a teper staraıýs chtoby sootrýdıt dlıa «Pravdy» – porohý ne hvataet – slov net. Pısmo ı to sobachım ıazykom pıshý, a ýje gde je statıý?..
Odnako gde to zımoı ıa sobıralos eshe napısat o kazahskoı proze. Orentırovochnaıa dogovorennost s «Oktıabrem» na etot schet est. V osnove «Abaı» ı «Balýan Sholak», kotorogo ohota rýgnýt. Ný, tam vıdno býdet...», dep osynshama qaýyrt jumystaryna qaramaı qazaq ádebıetindegi jańa úrdister týraly únemi ún qatyp otyrýdy daǵdyǵa aınaldyrǵan ádebıetshi retinde qazirgi qazaq prozasy jóninde de pikir aıtyp, odaqtyq keńistikte tanystyrýǵa tapsyrys alǵanyn, onyń ishinde mindetti túrde Muhtar Áýezovtiń «Abaıy» men Sábıt Muqanovtyń «Balýan Sholaq» romandaryn negizge alyp taldaıtyny jónindegi oılaryn jetkizedi. Sonshama tarıhı fılologııalyq aqparattarǵa toly hat mátinindegi ár fakti sol kezeńdegi odaqtyq ádebı úrdisten málimetter berýmen birge soǵystan keıingi bir rýhanı serpilisti sezindiredi. Gazet, jýrnaldardan túsken tapsyrmalar Kedrınaǵa jaýapkershilik júkteýmen qatar ult pen urpaq taǵdyryna jaýapty ana retindegi kúreskerlik rýh beredi. Jalań úgitten góri jaýyzdyqqa qarsy kúresti analyq adamı qasıettermen qunarlandyryp, shynaıy sezimmen shuraılandyrý talabymen tutastandyryp qalam ustaǵan synshy Kedrına ózi kıe tutqan sóz ónerinde aqyl men parasat, aqıqat pen meıirimdi basty qaǵıda retinde ustanǵan. Onyń shyǵarmashylyǵy men monografııalyq zertteýlerinde de, tipti epıstolıarlyq murasynda da osy meıirimdilik máneri jat emes. Hat avtorynyń obrazdyq beınesi osy qalpynda Muhtar Áýezov pen otbasy múshelerine jazǵan hat mátinderinde de múltiksiz músindelgen. Zoıa Kedrınanyń hat janryndaǵy mátinderi Muhtar Áýezovtiń de avtobıografııasy men qazaq ádebıeti tarıhyn túgendeýge, shyǵarmashylyq ómirbaıanynyń órisin keńeıtýge de kóp múmkindikter týǵyzǵany anyq. Sol 1950 jyldardaǵy keńestik ádebıettiń tarıhynan, ádebı basylymdardaǵy jańalyqtardan, tarıhı derekterden fılologııalyq maǵlumattar bergen Kedrına hattaryndaǵy ómirbaıandyq jáne ádebı faktiler keńestik dáýirdegi orys jáne odaqtas ulttar ádebıetiniń shyǵarmashylyq baılanystaryn, olardyń qarym-qatynasyndaǵy kúrdeli tarıhty tanýǵa múmkindik ashady. Kedrınanyń hatynda atalǵan odaqtyq merzimdi basylymdarda júrgende qazaq ádebıeti, ondaǵy kórkem shyǵarmalary, olardyń avtorlary jóninde kóptegen ádebı syndar, ǵylymı maqalalar jazǵandaryn paıymdatar ǵylymı naqty mysaldar mol.
Jekelegen monografııalar men derekti shyǵarmada, kórkem týyndylarda tam-tumdap nemese belgili bir kezeńderi ǵana bolmasa áli kúnge deıin Muhtar Áýezovtiń shyǵarmashylyq ómirbaıany da tutas jazylǵan joq. Jazýshynyń otbasylyq, jeke ómirbaıany men ádebı áleminen kóptegen qundy derekter beretin hat mátinderi, epıstolıarlyq muralardyń tulǵa ómirbaıanyn tolyqtyrýǵa, olardaǵy derekter men málimetterdiń mazmunyn baıytýǵa, eskirgen dúnıelerdi jańalaýǵa, burynǵy keńestik kezeńniń saıası talǵamyna saı jazylǵan dúnıelerdi túgeldeı jańartyp, shynaıy, tabıǵı, ádebı, ǵylymı tulǵasyn qaıta qarap, tarıhı turǵydan ornyqtyryp, qalyptastyrýǵa da qosar úlesi mol.
Zoıa Kedrınanyń Áýezovter áýletine joldaǵan hattary HH ǵasyrdaǵy epıstolıarlyq mádenıettiń, eki ult ádebıetiniń iri ókilderi arasyndaǵy ádebı shyǵarmashylyq baılanystyń tarıhynan baılamdar jasaýǵa negiz beredi. Hat mátininde avtordyń jeke kóńil kúıi, oı-tolǵanystary oryn alyp, dıalogtik dıskýrstyń jan-jaqty ashylýyna da keń óris ashady: «...Ýjasno hochetsıa prıehat k Vam, povedat vseh Vas v kýpe semeınom sostoıanıı. Iа hotelos sozdat atmosferý dlıa komandırovkı, no chýt vyıdet-by v est! A hochetsıa ýjasno. Mne najatıe, chýt eslı my vse vstretımsıa v Alma-Ate, to molodost – ne vernetsıa, konechno, a vspomnıtsıa», dep jastyq shaq qaıta aınalyp kelmese de eske alyp, qaıta sezinýdiń qudireti qandaı keremet ekendigi jazylady. Munda avtordyń sol sáttegi kóńil kúıi, ózindik kózqarasy tildi qubyltý, onyń qalypty yrǵaǵyn kóterińki reńge ózgertý bar. Kóktemdi, jylylyqty ańsaǵan názik jandy ádebıetshi áıeldiń bolmysy men psıhologııasynyń tylsym syrlary belgi berip qalady. Hat avtorynyń ishki jan dúnıesiniń bir sáttik syrlarynda ózge jurttan jasyryn jumbaq álemi, ishki sezimdik-emosııalyq ıirimderi kórinis beredi. Hattyń stıldik órnegi osy kóńil kúıge oraı poetıkalyq pafosqa ıe. Odan ári hat ıesi Z.Kedrına zamandasy, ustazy Muhtar Áýezovtiń 50 jasqa kelgenin, ýaqyt-shirkinniń qanshalyqty tez, synapsha syrǵıtynyn sóz etedi: «...Chto menıa vpechatlıaet – eto pıatıdesıatıletıe Mýhtara! Vot eto porealnee zemletrıasenııa: znachıt my s toboı, Valıýsha, starýshkı?».
Hat mátinindegi kommýnıkatıvtik (ekpin, yrǵaq, sazdylyq, ıntonasııa), obrazdy-maǵynalyq (poetıka, dıskýrs) aqparattar úlken tebirenis pen tolqýdan turady. О́mir boıy jumystary shashetekten kelip, bas kóterýge murshasy kelmeı júretin shyǵarmashylyq tulǵalar bir sát tynyǵyp, es jıyp edi, elýge kelip qalǵandaryn bilip, bastaryn ustaıdy. Hat avtory bıologııalyq turǵyda jasy elýdi eńserip tursa da kóńil-jastyq bul oıǵa jeńis bermeıtinin, alaıda ýaqyt óz degenine kóndirip, Muhtarmen qosa Valentına ekeýiniń de qarttyqqa qadam basqandaryna bir qýanyp, bir qaıǵyrady. «Áıel adamnyń jasy árqashan on segiz» degen ázil osyndaıda aıtylsa kerek. Z.Kedrına hatyndaǵy mádenı, estetıkalyq, rýhanı maǵynalyq aqparat jan áleminiń áli jas ekendigin, shyǵarmashylyq adamynyń rýhanı qýattylyǵy qolynan qalamy túspeı qajı qoımaıtynyn da ańǵartady.
Negizi ózge órkenıetti elder ádebıettanýynda epıstolıarlyq mádenıet joǵary deńgeıde qalyptasyp, damyǵan. Tarıhty tulǵa jasaıtynyn eskersek, ulttyq rýhanııatqa qosylar olar týraly árbir ádebı faktiniń, tarıhı derektiń, epıstolıarlyq mura mátininiń qundy ekendigi taǵy da daýsyz. HH ǵasyrdaǵy uly tulǵamyz, kórnekti sýretker, ǵulama ǵalym Muhtar Áýezovtiń jeke ómirbaıanyna, ádebı shyǵarmashylyq álemine qatysty kóptegen tarıhı fılologııalyq aqparattardy alǵa tartatyn keńestik kezeńdegi orys ádebıettanýshysy, synshy, jazýshynyń janashyr dostarynyń biri Z.Kedrınanyń hattary sóz joq, búgingi muhtartaný úshin úlken olja.
Gúlzııa PIRÁLI,
M.Áýezov atyndaǵy Ádebıet pen óner ınstıtýty «Áýezov úıi» ǴMO bas ǵylymı qyzmetkeri